بەرپرسانی دارایی ویلایەتەکان دژ بە ئاژاوەی کۆچبەری فیدراڵی ناڕەزایەتی دەردەبڕن: هۆشداری لە کاریگەرییە ئابوورییەکان

ویلایەتە یەکگرتووەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بەرپرسانی دارایی ویلایەتەکان دژ بە ئاژاوەی کۆچبەری فیدراڵی ناڕەزایەتی دەردەبڕن: هۆشداری لە کاریگەرییە ئابوورییەکان

شازدە بەرپرسی دارایی هەڵبژێردراو، کە هەموویان دیموکراتن، نامەیەکیان بۆ سەرۆک ترەمپ ناردووە و دەڵێن سەرکوتکردنەکانی دەزگای کۆچبەری و گومرگ (ICE) بۆ بازرگانی و داهاتی باج خراپە: “خەڵک دەبێت هەست بە سەلامەتی بکەن بۆ ئەوەی بچنە سەر کار.” ئەم لێدوانە ئاماژەیەکی ڕاستەوخۆ و نەرێنییە بۆ کاریگەری سیاسەتەکانی کۆچبەری فیدراڵی لەسەر ئابووری ویلایەتەکان. لە کاتێکدا ئۆپەراسیۆنی جێبەجێکردنی کۆچبەری لە مینیسوتا زیان بە بازرگانییە ناوخۆییەکان دەگەیەنێت، کە کڕیار و کارمەندەکانیان لە ترسا لە شەقامەکان دوور دەکەونەوە، هەندێک لە سەرۆکەکانی بودجەی گشتی پەیامێکیان بۆ کۆشکی سپی هەیە: بوەستن.

خەزێنەدارانی ویلایەت، وردبینەکان و کۆنترۆڵکەرانی دیموکرات لە 15 ویلایەت – لەوانەش دوو کەس لە کالیفۆرنیا – ڕۆژی چوارشەممە نامەیەکیان بۆ سەرۆک ترەمپ نارد و داوای وەستاندنی تاکتیکە توندەکانیان کرد، کە بە وتەی ئەوان چالاکیی ئابووری و کۆکردنەوەی باجیان کەمکردووەتەوە. بەرپرسانی دارایی ویلایەتەکان زۆر جار بە شێوەیەکی گشتی لەسەر پرسەکانی جێبەجێکردنی یاسا قسە ناکەن. ئەوان ئەمە بۆ داواکارە گشتییەکان جێدەهێڵن، کە زۆر جار نامەی بەکۆمەڵ و کورتەی دادگا دەنووسن، بە شێوەیەکی گشتی لەگەڵ ئەندامانی پارتەکەی خۆیان. بەڵام لەم دۆخەدا، پێیان وایە سیاسەتەکانی کۆچبەری کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر تەندروستی دارایی ویلایەتەکە هەیە، بۆیە هەست بە پێویستی دەستوەردان دەکەن.

نامەکە لەلایەن 'بۆ درێژخایەن' ڕێکخرابوو، کە گرووپێکە لە چاودێرانی دارایی ویلایەت و ناوخۆیی لایەنگری پێشکەوتنخواز، کە ئامانجیان پێشخستنی سەقامگیری ئابووری و بودجەییە لە دەرەوەی خێرایی گۆڕانکارییەکانی خولەکانی هەڵبژاردن. واژۆکەران وتیان کە کاتێک کۆبوونەوە کە بڕیاریان دا ئەوەی لە مینیسوتا ڕوودەدات، دەکەوێتە چوارچێوەی دەسەڵاتی ئەوانەوە وەک پارێزەرانی سندووقی گشتی. ئەمە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە بەرپرسانی دارایی دەستیان بە بینینی کاریگەرییە ئابوورییەکانی سیاسەتەکانی کۆچبەری کردووە وەک بەشێک لە ئەرکی خۆیان.

لە نامەکەدا هاتبوو: “زۆرێک لە ویلایەتەکانمان لە ئێستاوە زیاتر لەوەی کە وەک پشتیوانی فیدراڵی وەریدەگرین، پارەی باج بۆ واشنتۆن دەنێرن. ئێستا چاوەڕوان دەکرێت کە ئێمە لێکەوتە داراییەکانی چالاکییەکانی جێبەجێکردن هەڵمژین. ئەمە قبوڵکراو نییە.” ئەم لێدوانە ڕەنگدانەوەی ناڕەزایەتییەکی گشتییە لە نێوان ویلایەتەکاندا سەبارەت بەوەی کە سیاسەتەکانی حکومەتی فیدراڵی باری دارایی بەسەریاندا دەسەپێنێت بەبێ قەرەبووی گونجاو. وەزارەتی ئاسایشی نیشتمانی وەڵامی داوای لێدوانی لەسەر نامەکە نەدایەوە. بەڵام، تۆم هۆمان، سەرۆکی سنووری ترەمپ لەو کاتەدا، ڕۆژی چوارشەممە ڕایگەیاند کە ئیدارە 700 بریکاری کۆچبەری لە مینیسوتا دەکشێنێتەوە، بەڵام نزیکەی 2000 کەس لەوێ دەمێننەوە. ئەم کشانەوە بەشەکییە بە تەواوی نیگەرانییەکانی ویلایەتەکانی نەڕەواندەوە.

ویلایەتەکانی دیکەش، لەوانەش ئیلینۆیس، بوونی فراوانی دەزگای کۆچبەری و گومرگیان بینیوە، کە تێیدا ئۆپەراسیۆنی 'میدوەی بلیتز' لە پاییزدا ئەنجامدرا. مایک فرێریچس، خەزێنەداری ویلایەتەکە، وتی کە باجی فرۆشتن و داهات لەو ماوەیەدا کەمیکردووە، چونکە ئەو کەسانەی لە ئەفسەرە فیدراڵییەکان دەترسان، خۆیان لە خواردنگە و دوکانەکانی گەڕەکەکانی وەک 'لێتڵ ڤیلج' لە شیکاگۆ بەدوور دەگرت. ئەم دۆخە بە ڕوونی نیشان دەدات کە چۆن چالاکیی ئابووری لە ناوچە پڕ لە کۆمەڵگای کۆچبەران بە شێوەیەکی نەرێنی کاریگەەری لەسەر دەبێت.

فرێریچس بە ڕاشکاوی نیگەرانی سەرەکی دەربڕی: “ئەگەر خەڵک بترسێنیت، و پێیان وابێت کە دەستگیر دەکرێن یان تەقەیان لێدەکرێت، ئەوا لە ماڵەوە دەمێننەوە و پارە خەرج ناکەن.” هەروەها ڕەخنەی لە ئیدارەکە گرت و ڕایگەیاند: “دۆناڵد ترەمپ و ستیڤن میلەر ڕەنگە گرنگی بە کۆچبەرانی ئەم وڵاتە نەدەن، بەڵام ئەو ترس و ئاژاوەیەی کە لە شارەکانماندا دەیچێنن، کاریگەرییەکی شەپۆلی لەسەر باجدەرانی ئەمریکی دەبێت.” ئەم وشانە جەخت لەوە دەکەنەوە کە سیاسەتەکانی کۆچبەری تەنها کاریگەری لەسەر کۆچبەران نییە، بەڵکو کاریگەری لەسەر تەواوی کۆمەڵگا و ئابووری هەیە. نەبوونی ژینگەیەکی سەلامەت هەڕەشە لە خۆشگوزەرانی گشتی ئابووری دەکات.

بەرپرسانی ویلایەتەکانی دیکەش بیر لەوە دەکەنەوە کە ئەگەر ICE بە هێزەوە بێت، چی ڕوودەدات. مایک پەلیکۆتی، خەزێنەداری واشنتۆن، کە کۆمەڵگای گەورەی کۆچبەری هەیە لە هەردوو کەرتی کشتوکاڵ و تەکنەلۆژیادا، وتی: “هەمیشە نیگەرانی ئەوە هەیە کە ویلایەتەکەمان بێتە داهاتوو.” وتی کە بڵاوەپێکردنەکانی ICE تەنها یەکێک بوون لە چەندین لێدان لە حکومەتی فیدراڵی لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، لەوانەش باجە گومرگییەکان. بەڕێز پەلیکۆتی وتی: “ئەم سیاسەتە ئابوورییە بێباکە کاریگەرییەکی گشتی هەیە.” “ئێمە ویلایەتێکین پشت بە بازرگانی دەبەستین. ئێمە ویلایەتێکین کە پشت بە هێزی کارێکی بەتوانا دەبەستین لە سەرانسەری جیهانەوە کە دەیانەوێت بێن.” ئەم جۆرە سیاسەتانە دەتوانێت بە جددی هەڕەشە لە توانای کێبڕکێ و گەشەی ئابووری ویلایەتەکە بکات.

بەڕێز ترەمپ هەڕەشەی کردووە کە پارەی ویلایەتەکان و شارەکانی دیموکراتەکان ڕابگرێت، لەوانەش سوبسیدی چاودێری منداڵان، یارمەتی نیشتەجێبوونی گشتی و کوپۆنی خۆراک. هەروەها کۆشکی سپی یارمەتییەکانی وزەی پاک و ژێرخانی دیکەی کشانەوە، وەک 205 ملیۆن دۆلار بۆ پڕۆژەی گەیتوەی 16 ملیار دۆلاری نێوان نیویۆرک و نیوجێرسی. ئەم کەمکردنەوەی بودجەی فیدراڵی فشارە داراییەکان لەسەر ویلایەتەکان زیاد دەکات کە لە ئێستاوە لەگەڵ کاریگەرییە ئابوورییە دواترەکانی سیاسەتەکانی کۆچبەریدا خەبات دەکەن. ئەم دۆخە دەتوانێت بە جددی توانای ویلایەتەکان بۆ دابینکردنی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان و پەرەپێدانی ژێرخان سنوردار بکات.

ویلیام گلازگاڵ، ڕاوێژکاری دارایی گشتی لە دامەزراوەی ڤۆڵکەر ئاڵاینس، کە ناوەندێکی توێژینەوەی دیارە، ڕایگەیاند کە زیانی سنووردارکردنی کۆچبەری و هەوڵەکانی جێبەجێکردنی فراوانکراوی ئیدارەی ترەمپ لەسەر دارایی ویلایەت و ناوخۆیی ڕەنگە کەمێک کات ببات تاوەکو دەردەکەوێت. زۆرێک لە ویلایەتەکان، بە تایبەتی لە باکووری ڕۆژهەڵات و ناوەڕاستی ڕۆژئاوای پیشەسازی، لە مێژوودا پشت بە کۆچبەری بەستووە بۆ پاراستنی ژمارەی دانیشتوانیان یان گەشەکردنیان. گلازگاڵ هۆشداری دا: “بودجەکان توندتر دەبنەوە و ئەگەر سنووردارکردنی کۆچبەری دەست بکات بە کەمکردنەوەی بنکەی باج، لە ساڵێک یان دوو ساڵی داهاتوودا دەبینین کە ئەمە مانای چییە.” ئەم شیکارییە ئاماژە بە نیگەرانییە جددییەکان دەدات سەبارەت بە لێکەوتە داراییە درێژخایەنەکانی سیاسەتەکانی ئێستا و پێشنیار دەکات کە دەتوانن ئاستەنگی بەرچاو بۆ تەندروستی ئابووری داهاتووی ویلایەتەکان دروست بکەن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری