ناسا ئەرتمیس II دواخستنی ئەرکی مێژوویی مانگ دوای دزەکردنی سووتەمەنی لە تاقیکردنەوەیەکی گرنگدا

ویلایەتە یەکگرتووەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ناسا ئەرتمیس II دواخستنی ئەرکی مێژوویی مانگ دوای دزەکردنی سووتەمەنی لە تاقیکردنەوەیەکی گرنگدا

ناسا دواخستنێکی یەک مانگی گرنگی بۆ ئەرکی ئەرتمیس IIی خۆی راگەیاند، کە ئامانجی ناردنی ئاسمانییەکانە بۆ گەشتێکی مێژوویی بە دەوری مانگدا و گەڕانەوە. بڕیارەکە دوای ئەوە هات کە ئەندازیاران لە کاتی تاقیکردنەوەیەکی گرنگدا بۆ بەهێزترین مووشەکی ئاژانسەکە تا ئێستا، تووشی کێشەی تەکنیکی گرنگ بوون، ئەمەش گومانی خستە سەر خشتەی کاتی سەرەتایی هەڵدانی ئەرکەکە، کە چاوەڕوان دەکرا لە سەرەتای هەفتەی داهاتوودا بێت.

ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی ئەمریکی سەرەتا پلانی هەبوو ئەرکی ئەرتمیس II لە سەنتەری بۆشایی ئاسمانی کێنێدی لە فلۆریداوە هەڵبدات. بەڵام، راگەیاندنێکی شەوانە دواخستنەکەی تا مانگی مارس پشتڕاست کردەوە، بەبێ دیاریکردنی وادەیەکی نوێی هەڵدان. کێشەکان لە کاتی رێپێوانێکی وردی رۆژی هەڵداندا سەریان هەڵدا، کە بە فەرمی بە 'تاقیکردنەوەی جلوبەرگی تەڕ' ناسراوە، کە تێیدا تیمەکان دزەکردنی هایدرۆجینیان لە مووشەکی گەورەی سیستەمی هەڵدانی بۆشایی ئاسمان (SLS) دۆزییەوە. ئەمە زیاتر قورس کرد، ئەندازیاران کێشەیەکیان لەگەڵ ڤالڤێکدا دۆزییەوە کە پەیوەندی بە کەپسولی ئۆریۆنەوە هەبوو، کە لەسەر مووشەکەکە دانراوە و بۆ نیشتەجێبوون و پشتیوانیکردنی چوار ئاسمانی لە کاتی ئەرکی 10 رۆژەیاندا دیزاین کراوە.

ئەم دواخستنە پاشەکشەیەکی بێزارکەرە، هەرچەندە رەنگە ناچار بێت، بۆ تیمی زۆر راهێنراو، کە نزیکەی دوو هەفتەیە لە کەرەنتینەدان. ئەم پرۆتۆکۆڵی گۆشەگیرییە بۆ رێگریکردن لە هەر نەخۆشییەکی پێش ئەرک کە بتوانێت تەندروستییان یان یەکپارچەیی ئەرکەکە بخاتە مەترسییەوە، زۆر گرنگە. ناسا لە بەیاننامەکەیدا دانی بەوەدانا کە “ئەندازیاران چەندین ئاستەنگیان لە کاتی تاقیکردنەوەی دوو رۆژەدا تێپەڕاندووە”، و زیادیکرد “تیمەکان بە تەواوی داتاكانی تاقیکردنەوەکەی” مووشەکەکە کە 98 مەتر بەرزە، “پێداچوونەوە دەکەن”. ئەم پێداچوونەوە وردانە بۆ سەلامەتی و سەرکەوتنی کۆتایی ئەرکێکی بەم قەبارەیە زۆر گرنگە.

ئەرتمیس II گرنگییەکی مێژوویی زۆری هەیە، نەک تەنها یەکەم گەڕانەوەی مرۆڤ بۆ نزیک مانگ لە ماوەی زیاتر لە نیو سەدەدا، بەڵکو پێشەنگایەتی قۆناغگەلی نوێش دەکات. ئاسمانییەکان کریستینا کۆخ و ڤیکتۆر گلۆڤەر بڕیارە ببنە یەکەم ژن و یەکەم کەسی رەنگین پێست، بە رێککەوت، کە گەشت بکەن بۆ دەرەوەی خولگەی نزمی زەوی. ئەمە پابەندبوونی ناسا بە فراوانکردنی ئاسۆکانی گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسماندا نیشان دەدات، لە کاتێکدا نوێنەرایەتییەکی فراوانتر لە هەوڵەکانیدا لەخۆدەگرێت.

ئەم ئەرکە دووەم گەشتی مووشەکی SLSی ناسا دەبێت، دوای ئەرکی بێ مرۆڤی ئەرتمیس I لە ساڵی 2022، کە خۆی لە کاتی تاقیکردنەوەکانیدا تووشی دزەکردنی کاتی هایدرۆجین بووبوو. بۆ ئەرتمیس II، ئاسمانییەکان ناچنە خولگەی مانگەوە بەڵکو گەشتێکی بەرچاوی 685,000 میل دەکەن بە دەوری مانگدا، کارێک کە لە ساڵی 1972ەوە لەلایەن مرۆڤەوە ئەنجام نەدراوە. ئەم گەشتە گرنگەی دەوری مانگ پێشەکییەکی حەیاتییە، رێگە بۆ ئەرتمیس III خۆش دەکات، کە ئامانجی نیشتنەوەی ئاسمانییەکانە لە نزیک جەمسەری باشووری مانگ – ناوچەیەکی گرنگی زانستییە بەهۆی توانای بوونی ئاوی بەستوو.

لە کۆتاییدا، ناسا ئاواتەخوازە بوونێکی هەمیشەیی مرۆڤ لەسەر رووی مانگ وەک بەشێک لە پرۆگرامی گشتی ئەرتمیس، کە بە ناوی خوداوەندی یۆنانی مانگ و خوشکی دوانەی ئەپۆلۆوە ناونراوە، دابمەزرێنێت. ئەم دیدگایە درێژخایەنە جەخت لەسەر پابەندبوونی ئاژانسەکە بە گەڕان بەدوای مانگدا دەکاتەوە، کە لە سەردانە کورتخایەنەکان تێدەپەڕێت و بەرەو بنیاتنانی ژێرخانێکی بەردەوام لەسەر مانگی سروشتی زەوی دەچێت.

تیمی ئەرتمیس II بریتییە لە ئاسمانیی ئەمریکی شارەزا رید وایزمان، کە وەک فەرماندە خزمەتی کردووە و مانگانێک لە وێستگەی بۆشایی ئاسمانی نێودەوڵەتیدا ژیاوە و کاری کردووە. لەگەڵیدا جیرێمی هانسن، فیزیازانی کەنەدی و فڕۆکەوانی جەنگی هەیە. ئەگەر ئەرکەکە بە سەرکەوتوویی کۆتایی بێت، هانسن خەڵاتی بوون بە یەکەم ئاسمانیی نا-ئەمریکی کە گەشت بکات بۆ دەرەوەی خولگەی نزمی زەوی بەدەست دەهێنێت، کە نموونەی رۆحی هاوکاری نێودەوڵەتی گەشەسەندوو لە گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسماندا دەدات.

لە کاتی تاقیکردنەوەی چڕی شەوانی سێشەممەدا، ئەندازیاران بە ووردی رێژەی زیاتر لە 2.6 ملیۆن لیتر (700,000 گالۆن) هایدرۆجینی شلەی زۆر سارد و ئۆکسجینی شلەیان بۆ ناو تانکەکانی مووشەکەکە بەڕێوەبرد. ئەم رێکارە ئاڵۆزە قۆناغە کۆتایی و گرنگەکانی ژماردنەوەی کاتی راستەقینەی هەڵدانەکەی لاسایی کردەوە، پرۆسەیەک کە پڕە لە ئاڵۆزییە تەکنیکییەکان و پێویستی بە وردبینی رەها هەیە بۆ رێگریکردن لە شکستە کارەساتبارەکان.

بە لەبەرچاوگرتنی دواخستنەکە، ناسا ئاماژەی بەوەداوە کە تیمەکە نزیکەی دوو هەفتە پێش پەنجەرەی هەڵدانی نوێ کە دیاریکراوە، دووبارە دەچنەوە کەرەنتینە. ئاژانسەکە پێشتر ئەگەری چەندین وادەی هەڵدانی لە نێوان مانگی شوبات و کۆتایی مانگی نیساندا راگەیاندبوو، ئەمەش ئاماژەیە بۆ پلەیەک لە نەرمی لە خشتەی کارەکانیاندا. بەڵام، دواخستنە ئێستاییەکە پابەندبوونی نەگۆڕی ئاژانسەکە بە پێشخستنی سەلامەتی تیم و سەرکەوتنی ئەرکەکە لەسەر پابەندبوون بە خشتەی کاتی سەرەتایی کاتێک رووبەڕووی کێشە تەکنیکی پێشبینینەکراو دەبێتەوە، بەهێزتر دەکاتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری