یاسای ڕزگاری (SAVE Act) وەک "Jim Crow 2.0" ناودەبرێت، دیموکراتەکان دژی وەستاون

ئەمەریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

یاسای ڕزگاری (SAVE Act) وەک "Jim Crow 2.0" ناودەبرێت، دیموکراتەکان دژی وەستاون

لە گەشەیەکی سیاسی گرنگدا، سەرۆکی زۆرینەی کەمینە لە ئەنجومەنی پیران، چاک شومەر (دیموکراتی ویلایەتی نیویۆرک)، بە توندی ڕەخنەی لە یاسای ڕزگاری (SAVE Act)ی پێشنیازکراو گرتووە و بەراوردێکی توندی لەگەڵ یاساکانی "Jim Crow"ی جیاکاریی مێژووییدا کردووە. شومەر لە وتارێکیدا لە ئەنجومەنی پیران لە ڕۆژی دووشەممەدا، پێگەیەکی پتەوی دژی یاساکە نیشاندا و ناوی "Jim Crow 2.0"ی لێنا. ئەم قسە بەهێزانە ئاماژەن بۆ ناڕەزایەتی قووڵ لەلایەن پارتی دیموکراتەوە، و پێشنیار دەکات کە پڕۆژە یاساکە ڕووبەڕووی شەڕێکی قورس دەبێتەوە بۆ پەسەندکردنی یاسایی و نیگەرانی دروست دەکات دەربارەی کاریگەرییە ئەگەرییەکانی لەسەر ئازادییە مەدەنییەکان و مافەکانی دەنگدان.

بەراوردکردن لەگەڵ یاساکانی "Jim Crow"، کە ماوەی نزیکەی سەدەیەک جیاکاری ڕەگەزی و بێبەشکردن لە مافی دەنگدانیان بەسەر ویلایەتە یەکگرتووەکاندا سەپاند، تۆمەتێکی زۆر گرانە. ئەمە ئاماژە بەوە دەدات کە یاسای ڕزگاری، سەرەڕای ناوی فەرمی و ئامانجە ڕاگەیەندراوەکەی، لەوانەیە پێکهاتەیەک لەخۆ بگرێت کە کاریگەری نادروستی لەسەر گرووپە کەمینەکان هەبێت، یان سنوور بۆ بەشداری دیموکراتی دابنێت، یان بنەمای یەکسانی لاواز بکات. بەکارهێنانی ئەم بەراوردە مێژووییە لەلایەن شومەرەوە، ئامانج لێی ئەوەیە کە ناڕەزایەتی دروست بکات، دەنگدەران کۆبکاتەوە، و گفتوگۆکە وەک شەڕێکی گرنگ بۆ مافە مەدەنییەکان لەم سەردەمەدا وەسف بکات. ئەمەش پێشنیار دەکات کە پڕۆژە یاساکە، لە دیدی دیموکراتەکانەوە، هەنگاوێکی دواکەوتنە کە دەتوانێت ئازادییە بە سەختی بەدەستهاتووەکان لاواز بکات.

لێدوانەکانی شومەر جەخت لەسەر جیاوازی پارتایەتی فراوانتر دەکاتەوە لە واشنتۆن. لە کاتێکدا وردەکارییەکانی یاسای ڕزگاری بۆ تێگەیشتن لە کاریگەری تەواوی گرنگن، ئیدانەکردنی خێرا و پتەوی سەرکردایەتی دیموکرات ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە پێکهاتە سەرەکییەکان زیانبەخش دادەنرێن. بوارە ئەگەرییەکانی نیگەرانی زۆربەی جار بریتیین لە ڕێنماییەکانی دەنگدان، چاکسازییەکانی دارایی بانگەشەکان، یان ڕێکارێک کە دەتوانرێت وەک تاکتیکی سەرکوتکردنی دەنگدەر لێکبدرێتەوە. ناوی "Jim Crow 2.0" پێشنیار دەکات کە پڕۆژە یاساکە لەوانەیە ئاستەنگ دروست بکات کە ڕێگرن لەبەردەم هەندێک لە هاوڵاتیان، بەتایبەتی کەمینەکان و کەسانی کەم داهات، بۆ تۆمارکردن بۆ دەنگدان، دەنگدانیان، یان جێبەجێکردنی دەنگەکانیان بە دادپەروەری.

پێشبینییەکە کە "دیموکراتەکان هەمیشە دژی دەبن" جەخت لەسەر یەکڕیزی ئەو پارتییە دیموکراتە دەکاتەوە کە مەبەستیەتی نمایش بکات. ئەمەش پێشنیاری هەوڵێکی هاوئاهەنگ دەکات بۆ قفڵدانی یاساکە، لەوانەش لە ڕێگەی هەنگاوە پڕۆسەییەکان وەک (filibuster)، یان داواکردنی گۆڕانکاری گرنگ کە واتای سەرەکی پڕۆژە یاساکە بگۆڕێت. لێدوانەکەی سەرۆکی کەمینە وەک ئاراستەیەکی ڕوون بۆ گرووپەکەی کاردەکات، کە یاسای ڕزگاری وەک تاقیکردنەوەیەک بۆ پابەندبوون بە مافە مەدەنییەکان و بنەما دیموکراتییەکان دادەنێت. حیسابی سیاسی لەپشت ئەم پێگەیەدا ڕوونە: دروستکردنی جیاوازییەکی توند لەگەڵ پارتی کۆماری و کۆکردنەوەی بنکەکەیان لە دەوری پرسێک کە بە قووڵی لەگەڵ بەها بنەڕەتییەکانی دیموکراتەکاندا دەنگ دەداتەوە.

تێگەیشتن لە ناوەڕۆکی یاسای ڕزگاری بۆ هەڵسەنگاندنی ئەم بانگەشانە پێویستە. بێ وردەکارییەکانی دەقی پڕۆژە یاساکە، هەڵسەنگاندنی یەکلاکەرەوە بۆ دروستی بەراوردکاری "Jim Crow 2.0" قورسە. بەڵام، پێشنیازە یاساییەکانی پەیوەست بە دەنگدان یان دروستی هەڵبژاردنەکان زۆربەی جار زۆر سیاسی دەبن. ڕێکارێک کە داواکارییەکان بۆ ناسنامەی دەنگدەران توندتر دەکات، ماوەی دەنگدانی پێشوەخت سنووردار دەکات، لیستی دەنگدەران پاک دەکاتەوە، یان پرۆسەکانی سنووربەندی ناوچەکانی هەڵبژاردن دەگۆڕێت، هەموویان دەتوانن بە شێوەیەک پێشکەش بکرێن کە نیگەرانی لەسەر دادپەروەری و گەیشتن دروست بکات. ئەگەر یاسای ڕزگاری ئەم پێکهاتانە بگرێتەخۆ، ئەوا ناڕەزایەتی دیموکراتەکان، وەک شومەر باسی کردووە، زەویەکی بەپیت بۆ بانگەشەکانیان دەدۆزنەوە.

هەڵمەتی سیاسی لەپشت ئەم ئیدانەکردنە بەهێزە چەند لایەنەیە. خزمەت دەکات بۆ دیاریکردنی ئۆپۆزسیۆن و کۆکردنەوەی بنکەی حزبەکە، بەتایبەتی لەنێو ئەو گرووپانەی کە بە مێژووییەوە گرنگی بە مافە مەدەنییەکان دەدەن. هەروەها ئامانج لێی شێواندنی ڕوانگەی گشتییە و لەوانەیە کاریگەری لەسەر دەنگدەرانی مامناوەند بکات کە لەوانەیە لە یاسایەک کە وەک جیاکاری سەیر دەکرێت، گومان بکەن. بە بانگەوازکردن بۆ ترس و تۆقاندنی "Jim Crow"، دیموکراتەکان هەوڵ دەدەن کۆمارییەکان وەک ئەوانەی کە پڕۆگرامێک پێش دەخەن کە لەگەڵ بەهاکانی ئەمریکی مۆدێردا ناگونجێت و زیانبەخشە بۆ بنەماکانی دیموکراتی فراگیر، وەسفیان بکەن.

ڕێگای یاسایی بۆ یاسای ڕزگاری پڕ لە بەربەست دیارە. بەهۆی ناڕەزایەتی پێشبینیکراو و یەکگرتووی دیموکراتەکان، پاڵپشتیکارانی پێویستیان بە دۆزینەوەی ڕێگا بۆ تێپەڕاندنی ئەم بەرەنگاربوونەوەیە دەبێت، لەوانەیە لە ڕێگەی گەڕان بەدوای ئاشتەوایی نێوان دوو حیزب، گۆڕینی پێکهاتە سەرەکییەکان، یان پشت بەستن بە زۆرینەیەکی کەم بۆ تێپەڕاندنی. بەڵام، قسە بەهێزەکانی سیناتۆر شومەر پێشنیار دەکات کە ئاشتەوایی لەوانەیە ئەستەم بێت، و پڕۆژە یاساکە دەتوانێت ببێتە خاڵێکی ناکۆکی گرنگ لە ململانێ سیاسییە بەردەوامەکاندا لەناو ئەنجومەنی پیراندا. بۆیە، گفتوگۆ لەسەر یاسای ڕزگاری تەنها لەسەر پڕۆژە یاسایەک نییە، بەڵکو لەسەر ئاراستەی بنەڕەتی مافە مەدەنییەکان و بەشداری دیموکراتی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری