Sürgündeki Venezuelalılar Evlerine Dönmeyi Hayal Ediyor: Engeller Neler?

Bogota, Kolombiya - Ekhbary Haber Ajansı

Sürgündeki Venezuelalılar Evlerine Dönmeyi Hayal Ediyor: Engeller Neler?

Umut ve endişe dalgaları yaratan dramatik bir gelişmeyle, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun Ocak ayında görevden alındığı bildirildi. Bu, ülkedeki devam eden kriz nedeniyle vatanlarını terk etmek zorunda kalan milyonlarca Venezuelalı için uzun zamandır beklenen bir gelişmeydi. Ancak, sürgündeki halk, şartların hala güvensiz olduğunu ve Maduro rejimini ayakta tutan mekanizmaların varlığını sürdürdüğünü belirterek, evlerine dönme hayalinin hala uzak olduğunu ifade ediyor. Bu durum, son siyasi değişikliklerin gerçekten baskıya son verip vermeyeceği konusunda soruları gündeme getiriyor.

31 yaşındaki siyasi danışman Luis Peche, uzun süredir Nicolás Maduro'nun liderliğinden uzak bir Venezuela hayali kuruyordu. Maduro'nun yönetimi altında yaşayan Peche, diğerleri gibi, açlık ve baskı korkusuyla ülkeyi terk eden arkadaşlarını gördü, kimileri ise aktivist faaliyetleri nedeniyle hapse atıldı. Mayıs 2025'te Peche, güvenlik güçlerinin kendisini tutuklamaya hazırlandığına dair bir ihbar aldıktan sonra sürgüne gitmek zorunda kaldı. O zamandan beri Kolombiya'da yaşıyor ve vatanının durumuyla ilgili yükü taşıyor.

Peche, 3 Ocak sabahı Maduro'nun artık iktidarda olmadığını öğrenince büyük bir sevinç yaşadı. Annesini Caracas'ta arayıp kutlama yaparken gözyaşları yüzünden aktı. "Yaşadığımız korkunç şeylerin nihayet sona erme olasılığını temsil ediyordu" dedi Peche, Bogota'yı gören bir terastan Ekhbary Haber Ajansı'na verdiği demeçte. Bu olasılık, evlerinden ayrılmaya zorlayan ekonomik çalkantı ve siyasi şiddetin sona ermesini umarak, Maduro'nun görevden alınmasını uzun süredir arzulayan binlerce sürgündeki Venezuelalının paylaştığı bir özlem olan eve dönme şansını da içeriyordu.

Ancak, Maduro'nun ayrılmasına rağmen, rejiminin yapıları sağlam bir şekilde yerinde duruyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin Maduro'yu yargılanmak üzere New York'a götürdüğü bildirilirken, o dönemki ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Maduro'nun eski başkan yardımcısı Delcy Rodríguez'i Venezuela'nın geçici lideri olarak tanıdı. Daha da önemlisi, muhalefeti bastırmak için kullanılan paramiliter gruplar da dahil olmak üzere, Maduro rejimini ayakta tutan baskıcı aygıt, Venezuela sokaklarında faaliyet göstermeye ve devriye gezmeye devam ediyor, muhalefete sempati duyanları tehdit ediyor. Bu durum, sürgündeki Venezuelalıları durup düşünmeye sevk etti. Maduro'nun devrilmesinden bir ay sonra bile, pek çoğu geri dönmeleri halinde kaçtıkları şiddetle aynı şiddetle karşılaşabileceklerinden korkuyor.

Peche, "Endişem, Maduro'nun ayrılmasıyla bir değişiklik olması, ancak rejimin devam etmesidir" dedi. "Ne olacağını görene kadar geri dönme planlarım ertelendi." Bu düşünceleri, evine dönme hayalini paylaşan ancak mevcut hükümete derin şüpheyle bakan 50 yaşındaki sürgündeki Venezuelalı Jesús Rodríguez de paylaşıyor. Maduro'nun hükümeti hakkında, "Kafa gitti ama uzuvlar kaldı" yorumunu yapan Rodríguez, "Venezuela'nın hala uzun bir yolu var" diye ekledi. Savunma Bakanı Vladimir Padrino ve İçişleri Bakanı Diosdado Cabello gibi önde gelen isimler, Maduro dönemindeki insan hakları ihlallerindeki iddia edilen rolleri göz önüne alındığında, hala iktidardaki konumlarını koruyorlar. Bu arada, Rodríguez'in kuzeni ve muhalefet lideri Jesús Armas, ülkenin en kötü şöhretli gözaltı merkezlerinden biri olan El Helicoide'de hapiste tutulmaya devam ediyor.

Rodríguez, kuzeninin bir yıllık hapsedilmesine ilişkin olarak, "Bu büyük bir adaletsizlik" dedi. "Jesús ilk çıkanlardan biri olacaktı ama hepsi yalandı. Tanrı'ya yakında serbest bırakılacağını ve hastanede yatan babasını görebileceğini umuyoruz." Rodríguez, şu anda iktidarda olanların gerçekten hapse girmesi gereken "suçlular" olduğunu savunuyor. Venezuela'nın geçici hükümeti, Maduro'nun sözde tutuklanmasının ardından "önemli sayıda" siyasi mahkumu serbest bırakma sözü verdi. Ayrıca siyasi tutuklular için genel bir af teklif etti ve El Helicoide'yi kapatma sözü verdi. Ancak bu vaat bile sürgün topluluğu içinde şüpheyle karşılandı. İnsan hakları odaklı kar amacı gütmeyen kuruluş Foro Penal'e göre, Maduro'nun sözde görevden alınmasını takip eden 8 Ocak - 1 Şubat tarihleri arasında Venezuela'daki 800 siyasi mahkumdan sadece 344'ü serbest bırakıldı. Dahası, serbest bırakılanların da ifade özgürlüklerini kısıtlayan sessizlik emirleri ve diğer tehditlerle karşılaştığı bildiriliyor.

Bu tereddütlere rağmen, Rodríguez, eleştirmenler bunu uluslararası hukukun ihlali olarak kınamış olsalar bile, ABD'nin Maduro'yu görevden alma eyleminin gerekli olduğuna inanıyor. Kasım ayında yapılan kamuoyu yoklamaları, Venezuela diasporasının neredeyse üçte ikisinin Maduro'yu devirmek için potansiyel bir ABD askeri müdahalesini desteklediğini gösterdi. "Gerekliydi çünkü bağımsız kurumlar veya gücü üzerinde gerçek denetimler yoktu ve vatandaşlar onun her türlü muhalefet girişimini ezmek için kullandığı şiddetin üstesinden gelemiyordu" dedi Rodríguez. Birçok sürgün gibi, Rodríguez de tartışmalı olmasına rağmen dış müdahaleyi, yıllardır ülkeyi kasıp kavuran baskı döngüsünü kırmanın belki de tek yolu olarak görüyor. Ancak asıl soru devam ediyor: Eski rejimin figürleri hala iktidarda yer tutarken, Venezuela gerçekten bir iyileşme ve demokratik yeniden yapılanma sürecine başlayabilir mi? Bu sorunun cevabı, anavatanlarına dönmeyi hayal eden milyonların geleceğini şekillendirecektir.

Ekhbary Haber Ajansı