دۆسیەکانی ئێپستین: هەڵوەشاندنەوەی گومانەکان لەبارەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕووسیا لەژێر چاودێری جیۆپۆلیتیکیدا

کوردستان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دۆسیەکانی ئێپستین: هەڵوەشاندنەوەی گومانەکان لەبارەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕووسیا لەژێر چاودێری جیۆپۆلیتیکیدا

بڵاوکردنەوەی گەورەی 3.5 ملیۆن لاپەڕە لە نامەنووسییەکان کە پەیوەندییان بە جێفری ئێپستینی بازرگانی کۆچکردوو و تاوانباری سێکسییەوە هەیە لەلایەن وەزارەتی دادی ئەمریکاوە، سەرنجی چڕی خستەوە سەر گومانەکانی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ڕووسیا. وشەی “ڕووسیا” زیاتر لە 5,500 جار لەم بەڵگەنامە زۆرەدا دەردەکەوێت، ئەمەش گومانە بێ بنەماکانی سەر ئینتەرنێت پەرەپێدەدات کە کرملین ڕەنگە ڕۆڵی لە تاوانەکانی ئێپستیندا هەبووبێت یان ئەو وەک ئەندامێکی هەواڵگری ڕووسیا کاری کردبێت. ئەم ئاشکراکردنە لە کاتێکدا دێت کە گرژییە جیۆپۆلیتیکییەکان زیاد بوون، و چینێکی دیکە لە ئاڵۆزی بۆ ئەم چیرۆکە پڕ لە گومانە زیاد دەکات.

لەناو نوێترین بەشی بەڵگەنامەکانی ناو ئەژماری ئیمەیڵی ئێپستین، ناوی سەرۆک ڤلادیمێر پوتین لانیکەم 1,005 جار دەردەکەوێت. لەکاتێکدا زۆربەی ئەم ئاماژانە لە ڕاپۆرتە هەواڵییەکانەوە سەرچاوە دەگرن کە بۆ سندووقی پۆستی ئێپستین نێردراون، بەڵام هەندێکی دیکە لە ئیمەیڵەکاندا دەردەکەون کە ئێپستین تێیاندا هەوڵی ڕێکخستنی کۆبوونەوەیەکی لەگەڵ سەرۆکی ڕووسیا تاوتوێ کردووە. سەرەڕای ئەوەی بەڵگەنامەکان ئارەزووی دووبارەی ئێپستینی بۆ چاوپێکەوتنی پوتین ئاشکرا دەکەن، هیچ بەڵگەیەکی کۆنکرێتی نییە کە ئاماژە بەوە بدات کۆبوونەوەیەکی لەو شێوەیە هەرگیز ڕوویدابێت. ئەم نەبوونی بەڵگەی ڕاستەوخۆیە شوێنێکی زۆر بۆ گومانەکان دەهێڵێتەوە، بەڵام جەخت لەسەر ئەو ئارەزووەی ئێپستین دەکاتەوە بۆ گەیشتن بە بازنەکانی دەسەڵاتی ڕووسیا.

لە گەشەسەندنێکی بەرچاودا، پۆڵەندا لەم دواییانەدا نیازی خۆی بۆ دەستپێکردنی لێکۆڵینەوە لە پەیوەندییە ئەگەرییەکانی نێوان ئێپستین و دەسەڵاتدارانی ڕووسیا ڕاگەیاند. لێکۆڵینەوە پۆڵەندییەکە ئامانجیەتی دیاریکردنی ئەوەی ئایا بازرگانەکە ڕەنگە بۆ دەزگا هەواڵگرییەکانی ڕووسیا کاری کردبێت، ئەمەش نیگەرانییەکی فراوانتری نێودەوڵەتی لەبارەی فراوانی تۆڕی ئێپستین و کاریگەرییە ئەگەرییەکانی لەسەر ئاسایشی نیشتمانی ڕەنگدانەوەی هەیە. ئەم لێکۆڵینەوەیە زیاتر جەخت لەسەر نیگەرانییەکانی ئەوروپا دەکاتەوە لەبارەی پەیوەندییە شاراوەکان کە ڕەنگە لە نێوان کەسایەتییە کاریگەرەکان و تۆڕە هەواڵگرییە بیانییەکاندا هەبن.

بەلەبەرچاوگرتنی ئەمە، کرملین بە ئاشکرا بیرۆکەی ئەوەی ڕەتکردەوە کە ئێپستین وەک ئەندامێکی هەواڵگری ڕووسیا کاری کردبێت. دیمیتری پێسکۆڤ، وتەبێژی کرملین، بە ڕۆژنامەنووسانی وت: “من حەزم لێیە چەندین گاڵتە بەو تیۆرییە بکەم، بەڵام با کاتمان بە فیڕۆ نەدەین”، هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە کرملین هەرگیز داوایەکی لە ئێپستینەوە بۆ چاوپێکەوتنی پوتین وەرنەگرتووە. ئەم وەڵامە ئاماژەیە بۆ هەوڵی مۆسکۆ بۆ ڕەتکردنەوەی ئەم جۆرە تۆمەتانە وەک ناڕاست، ڕەنگە بۆ لادانی سەرنجی ئەگەری.

کاردانەوەکانی میدیای دەوڵەتی ڕووسیا ستراتیژییەکی ڕوونیان بۆ گۆڕینی گێڕانەوەکە ئاشکرا دەکەن. ئەم دەزگایانە بڵاوکردنەوەی دۆسیەکانی ئێپستینیان بۆ دەستپێکردنی هێرشکردنە سەر ئۆکرانیا و سەرۆکەکەی، ڤۆلۆدیمێر زێلێنسکی، بەکارهێنا، و تۆمەتی پەیوەندییان بە بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە خستە پاڵی. کەناڵی دەوڵەتی ڕووسیا 24 بەشێکی 10 خولەکی پەخش کرد کە ناوی کەسایەتییە بەناوبانگەکانی ناو دۆسیەکانی ئێپستینی هێنا، لەوانە بیڵ گەیتس و ئیلۆن ماسک، بەڵام بە شێوەیەکی بەرچاو ناوی پوتین یان هیچ کەسایەتییەکی دیکەی ڕووسیی ناو بەڵگەنامەکانی فەرامۆش کرد. پەیامنێرێک، بەبێ پێشکەشکردنی بەڵگە، ئاماژەی بەوەدا کە زێلێنسکی “ڕەنگە لە بازرگانیکردن بە مرۆڤیشدا تێوەگلابێت”، بە ئاماژەدان بە ئیمەیڵەکانی نووسەرێکی نادیار و سانسۆرکراو کە بانگەشەی بێ بنەمای لەسەر تێوەگلانی زێلێنسکی لە بازرگانیکردن بە مرۆڤ لە ئۆکرانیاوە دەکرد.

ڕووسیا 24 هەروەها، بەبێ بەڵگە، ئاماژەی بەوەدا کە کەسایەتییە ناودارەکانی ڕۆژئاوا ڕەنگە پەیوەندییان بە بازرگانیکردن بە قاصیرەکانی ئۆکرانیاوە هەبێت. بۆ نموونە، پەیامنێرێک پرسیاری کرد، “ئەنجلینا جۆلی، بۆ نموونە، چەند جار سەردانی ئۆکرانیای کردووە؟ دوای ئەوەی، [سەردانەکانی] پەیوەندییان بە کێشەکانی منداڵانیشەوە هەبووە. ئەویش پەیوەندی لەگەڵ ئێپستین هەبووە. لە ساڵانی 2014 و 2017 دا بانگهێشتی کردووە بۆ نمایشە سەرەتاییەکانی فیلم.” بە هەمان شێوە، ئاژانسی هەواڵی ڕیا نۆڤۆستیی دەوڵەتی، وتارێکی بە ناونیشانی “ناوی زێلێنسکی لە دۆسیەکانی ئێپستیندا بە پەیوەندی بە بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە هاتووە” بڵاوکردەوە، بەبێ بڵاوکردنەوەی تەواوی ئیمەیڵەکان. ئەم تاکتیکە میدیاییانە جەخت لەسەر هەوڵێکی ئەنقەست دەکەنەوە بۆ لەکەدارکردنی نەیارانی سیاسی و لادانی سەرنج لەسەر هەر دەستوەردانێکی ڕووسیی ئەگەری.

بەڵگەنامەکان ڕۆڵی ماریا درۆکۆڤا، بەڕێوەبەری پەیوەندییە گشتییەکانی ڕووسیا و سکرتێری ڕۆژنامەوانی پێشووی گرووپی لاوانی ناشی (هی ئێمە) کە لەلایەن کرملینەوە پشتیوانی دەکرێت، ڕووناک دەکەنەوە. ناوی 1,627 جار لە دۆسیەکانی ئێپستیندا هاتووە. درۆکۆڤا، کە پێشتر بەهۆی ماچکردنی پوتین لە کۆڕبەندی پەروەردەیی لاواندا سەرنجی ڕاکێشابوو، لە نامەنووسییەکاندا دەردەکەوێت کە پەیوەندییان بە پەرەپێدانی ئێپستین و ڕێکخستنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ میدیاوە هەیە. بە شێوەیەکی نیگەرانتر، چەند هەفتەیەک پێش دەستگیرکردنی ئێپستین لە ساڵی 2019، نامەیەکی کورتەنامەی بۆ درۆکۆڤا نارد و داوای «وێنەی ڕووت»ی لێکرد، کە ئەویش لە وەڵامدا گوتی «جارێکی تر» ئەوە دەکات. ئەم وردەکارییانە ئاماژە بە پەیوەندییەکی قووڵتر و نیگەرانکەرتر لە نێوان ئێپستین و کەسایەتییە ڕووسییە پەیوەندیدارەکانی کرملین دەکەن.

جگە لەوە، بەڵگەنامەکان هەوڵە بەرفراوانەکانی ئێپستین بۆ هێنانی ژنانی گەنج لە ڕووسیاوە بۆ ئەوروپا و ئەمریکا ئاشکرا دەکەن. چەندین شاری ڕووسی کە گوایە کچان لێیانەوە هەڵبژێردراون بۆ چاوپێکەوتنی لەگەڵیدا لە نامەنووسییەکاندا دەردەکەون، لەگەڵ ناوهێنانی نۆڤۆسیبیرسک، سێیەم گەورەترین شاری ڕووسیا، 307 جار. یەکێک لە ئیمەیڵەکان کە بۆ ئێپستین نێردراوە دەڵێت: “من لە پەیوەندیدام لەگەڵ کچێک لە نۆڤۆسیبیرسک کە تۆ ماوەیەک لەمەوبەر ناسیوتە، ئەو گوتی دەتوانێت یارمەتیم بدات گەشتێکی نۆڤۆسیبیرسک بۆ تۆ لە بەهار یان هاویندا ڕێکبخەم، پێموایە دەتوانێت نایاب بێت، دەبێت بەم زووانە وێنەم بۆ بنێرێت.” پەیامەکانی دیکە نیشان دەدەن ئێپستین نامەی کورتەنامە لەگەڵ ژنێکی گەنجی شاری ئۆمسکی سیبیریدا ئاڵوگۆڕ دەکات و داوای وێنەی “سێکسی” لێدەکات. هەندێک ئیمەیڵ سیڤیی ژنێکی گەنجی شاری سەمەرای باشووری لەخۆگرتبوو کە بانگەشەی کردبوو بەشداری پێشبڕکێکانی مۆدێلکردنی کردووە، لە کاتێکدا پەیامێکی دیکە کە لەلایەن کەسێکەوە نێردراوە وەک ئیرینا ناسراوە، ئاماژەی بە ژنێکی تەمەن 21 ساڵان لە هەمان شاردا دەکرد و وەک “کچێکی باش” وەسفی دەکرد. ئەم وردەکارییانە وێنەیەکی نیگەرانکەر لە تۆڕێکی بەرفراوان دەکێشن کە ژنانی گەنجی ڕووسی کردووەتە ئامانج.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری