Ekhbary
Sunday, 01 February 2026
Breaking
Also available in: English

آفریقا: ۹۹ درصد مردم به مجمع میلیاردرها نیاز ندارند، آنها به قدرت دموکراتیک محتاجند

چرا مدل‌های توسعه نخبه‌گرا پاسخگوی نیازهای اکثریت قاره نیستن

آفریقا: ۹۹ درصد مردم به مجمع میلیاردرها نیاز ندارند، آنها به قدرت دموکراتیک محتاجند
Ekhbary Editor
18 hours ago
49

آفریقا - خبرگزاری اخباری

آفریقا: ۹۹ درصد مردم به مجمع میلیاردرها نیاز ندارند، آنها به قدرت دموکراتیک محتاجند

در حالی که قاره آفریقا همچنان در مسیر توسعه و پیشرفت گام برمی‌دارد، بحث‌های فزاینده‌ای پیرامون مسیر صحیح این توسعه و ذینفعان اصلی آن در جریان است. یکی از انتقادات محوری که اغلب در محافل مدنی و آکادمیک مطرح می‌شود، تکیه بیش از حد بر مدل‌های توسعه‌ای است که عمدتاً توسط نخبگان اقتصادی و سیاسی هدایت می‌شوند، نظیر «مجامع میلیاردرها» یا کنفرانس‌های سطح بالا که اغلب دور از واقعیت‌های روزمره اکثریت قریب به اتفاق مردم آفریقا برگزار می‌گردند. این رویکرد، در تضاد آشکار با نیاز مبرم به قدرت دموکراتیک واقعی قرار دارد که می‌تواند صدای ۹۹ درصد مردم را منعکس کرده و به خواسته‌های آنها پاسخ دهد.

تصور اینکه راه‌حل‌های چالش‌های پیچیده آفریقا – از فقر و نابرابری گرفته تا فقدان زیرساخت‌ها و خدمات اساسی – می‌تواند صرفاً از طریق گردهمایی‌های نخبگان ثروتمند و صاحبان قدرت دیکته شود، یک توهم خطرناک است. این مجامع، هرچند ممکن است با نیت خیرخواهانه تشکیل شوند، اغلب بر دیدگاه‌های محدود و منافع خاصی متمرکز هستند که لزوماً با واقعیت‌های معیشتی کشاورزان خرده‌پا، کارگران شهری، زنان کارآفرین یا جوانان بیکار آفریقایی همخوانی ندارد. مدل‌های «از بالا به پایین» توسعه، که در آن تصمیمات کلان بدون مشارکت واقعی مردم اتخاذ می‌شود، بارها در طول تاریخ نشان داده‌اند که در ایجاد تغییرات پایدار و عادلانه ناکام می‌مانند.

چالش‌های آفریقا ریشه‌های عمیقی در ساختارهای اقتصادی و سیاسی دارد که اغلب میراث دوران استعمار و سال‌ها حکمرانی غیردموکراتیک است. این ساختارها منجر به تمرکز ثروت و قدرت در دست اقلیتی کوچک شده‌اند، در حالی که اکثریت مردم از مواهب توسعه محروم مانده‌اند. نابرابری اقتصادی، یکی از بزرگترین موانع پیشرفت پایدار در قاره، نه تنها به دلیل کمبود منابع، بلکه به دلیل توزیع ناعادلانه و سیستم‌های رانت‌خوارانه تشدید می‌شود. در چنین فضایی، مجامع میلیاردرها، حتی اگر اهداف بشردوستانه را دنبال کنند، ممکن است ناخواسته به تقویت همان سیستمی کمک کنند که نابرابری را تداوم می‌بخشد، زیرا تمرکز بر سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و پروژه‌های عظیم، اغلب به نفع نخبگان و شرکت‌های بزرگ است و نه توانمندسازی جوامع محلی.

آنچه آفریقا واقعاً به آن نیاز دارد، تقویت قدرت دموکراتیک است. قدرت دموکراتیک به معنای فراتر از صرف برگزاری انتخابات دوره‌ای است؛ این مفهوم شامل حکمرانی شفاف و پاسخگو، حاکمیت قانون، احترام به حقوق بشر، آزادی بیان و مطبوعات، و مهم‌تر از همه، مشارکت فعال شهروندان در فرآیندهای تصمیم‌گیری است. زمانی که مردم عادی، از طریق نهادهای دموکراتیک قوی و مکانیزم‌های مشارکتی، توانایی تأثیرگذاری بر سیاست‌گذاری‌ها را پیدا کنند، اولویت‌ها به سمت نیازهای واقعی آنها تغییر خواهد کرد. این شامل سرمایه‌گذاری در آموزش، بهداشت، آب سالم، زیرساخت‌های روستایی، و حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط است که ستون فقرات اقتصادهای محلی را تشکیل می‌دهند.

تجربه کشورهای مختلف در آفریقا نشان داده است که هرگاه نهادهای دموکراتیک قدرتمند شده‌اند و فضای کافی برای مشارکت مدنی فراهم آمده است، پیشرفت‌های ملموسی در کاهش فقر و بهبود کیفیت زندگی حاصل شده است. این به معنای مبارزه با فساد است که یکی از بزرگترین موانع توسعه در قاره است. فساد اغلب در غیاب شفافیت و پاسخگویی دموکراتیک رشد می‌کند و منابع عظیمی را که می‌توانند صرف خدمات عمومی شوند، هدر می‌دهد. قدرت دموکراتیک، با ایجاد مکانیزم‌های نظارتی و پاسخگویی، می‌تواند به مهار فساد کمک کرده و اطمینان حاصل کند که منابع به جای جیب اقلیت، به نفع اکثریت مردم به کار گرفته می‌شوند.

توانمندسازی جامعه مدنی، اتحادیه‌های کارگری، گروه‌های زنان و جوانان، و رسانه‌های مستقل از ارکان اصلی تقویت قدرت دموکراتیک است. این گروه‌ها می‌توانند به عنوان صدای ۹۹ درصد مردم عمل کرده، سیاست‌ها را نقد کنند، و دولت‌ها را برای پاسخگویی تحت فشار قرار دهند. در بسیاری از نقاط آفریقا، شاهد ظهور جنبش‌های مردمی هستیم که خواهان تغییرات ریشه‌ای در نحوه حکمرانی و توزیع ثروت هستند. این جنبش‌ها، که اغلب توسط جوانان رهبری می‌شوند، نشان‌دهنده یک آگاهی فزاینده نسبت به این واقعیت هستند که توسعه پایدار و عادلانه نمی‌تواند بدون مشارکت و رضایت مردم حاصل شود.

جامعه بین‌المللی نیز نقش مهمی در حمایت از این گذار به سمت قدرت دموکراتیک دارد. به جای تمرکز صرف بر حمایت از پروژه‌های بزرگ زیرساختی یا همکاری با نخبگان حاکم، شرکای بین‌المللی باید از نهادهای دموکراتیک، جامعه مدنی، و فرآیندهای انتخاباتی شفاف و عادلانه حمایت کنند. این شامل ارائه کمک‌های فنی برای تقویت پارلمان‌ها، سیستم‌های قضایی مستقل، و کمیسیون‌های انتخاباتی است. همچنین، فشار بر دولت‌ها برای احترام به حقوق بشر و فضای مدنی، می‌تواند به ایجاد محیطی مساعد برای رشد دموکراسی واقعی کمک کند.

در نهایت، آینده آفریقا نه در دست میلیاردرها یا مجامع نخبه‌گرا، بلکه در دستان مردم عادی این قاره است. ۹۹ درصد جمعیت آفریقا، با کار و تلاش روزمره خود، بنیان‌های اقتصادی و اجتماعی این قاره را می‌سازند. برای اینکه توسعه پایدار و عادلانه باشد، باید از پایین به بالا شکل بگیرد، با مشارکت مردم، و برای منافع مردم. قدرت دموکراتیک نه تنها یک آرمان سیاسی، بلکه یک ضرورت اقتصادی و اجتماعی برای دستیابی به آینده‌ای روشن‌تر و عادلانه‌تر برای همه آفریقایی‌ها است. این تغییر پارادایم از تمرکز بر ثروت نخبگان به سمت توانمندسازی دموکراتیک اکثریت، کلید باز کردن پتانسیل‌های عظیم آفریقا و تحقق آرمان‌های توسعه پایدار و فراگیر است.