Vrouwen van een vrouwelijk Koerdisch bataljon bereiden zich voor op strijd tegen Iraans regime

Irak - Ekhbary Nieuwsagentschap

Vrouwen van een vrouwelijk Koerdisch bataljon bereiden zich voor op strijd tegen Iraans regime

Te midden van de escalerende geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten, gekenmerkt door voortdurende Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen op doelen in Iran, nemen de speculaties toe dat Iraanse Koerdische gewapende groepen, gestationeerd in Noord-Irak, binnenkort de grens zouden kunnen oversteken en zich in het conflict tegen de Islamitische Republiek zouden kunnen mengen. Dit komt als reactie op Irans eigen vergeldingsacties tegen verschillende Koerdische groepen, waaronder een ballistische raketaanval waarbij een strijder omkwam. Te midden van dit complexe landschap verklaarde de Amerikaanse president Donald Trump zaterdag dat hij niet wil dat Koerden in Iran vechten, verwijzend naar mogelijke complicaties voor de lopende oorlog.

In een gerelateerde ontwikkeling heeft de BBC zeldzame en ongekende toegang verkregen tot een van deze Koerdische strijdende groepen – een bataljon dat uitsluitend uit vrouwen bestaat. Het duurde dagen van wachten en ingewikkelde onderhandelingen om het netwerk van diepe grotten en ondergrondse tunnels te doordringen die dienen als operationele basis voor Iraanse Koerdische strijders in Noord-Irak. Deze vrouwelijke strijders opereren een clandestien communicatienetwerk, leven in isolatie en buiten de radar in de semi-autonome regio Koerdistan. Slechts één vrouwelijke fotografe kreeg toestemming om het complex te betreden en tien dagen met de Koerdische strijders door te brengen.

In de afgelopen decennia zijn talrijke Iraanse Koerdische rebellengroepen naar de bergen aan de overkant van de grens in Irak verhuisd. Deze strategische zet is gericht op het ontwijken van de Iraanse inlichtingendiensten, hun sjiitische bondgenoten in Irak, en ook Turkse strijdkrachten. Recentelijk hebben de belangrijkste Iraanse Koerdische groepen in Noord-Irak een coalitie gevormd, wat leidde tot speculaties over directe contacten tussen president Trump en de leiders van deze groepen, met berichten die suggereren dat hij hen heeft aangespoord om deel te nemen aan de oorlogsinspanningen. In een telefonisch interview met Reuters op 5 maart uitte Trump zijn steun voor een mogelijke Koerdische aanval op Iran en zei: "Ik denk dat het geweldig is als ze dat willen doen." De Amerikaanse president verklaarde later echter tegenover journalisten dat hij geen Koerdische troepen op Iraans grondgebied wilde, en benadrukte de wens om "de oorlog niet ingewikkelder te maken dan hij al is".

Terwijl de Amerikaanse en Israëlische bombardementen voortduren, heeft Iran aanvallen gelanceerd op verschillende Koerdische groepen, waaronder de raketaanval waarbij een strijder omkwam. Onder de meer georganiseerde facties is de Partij voor het Vrije Leven van Koerdistan (PJAK), die beweert al jaren bezig te zijn met de voorbereidingen om troepen terug te sturen naar Iran. "Ik vecht voor mijn familie en voor het Koerdische volk, dat al lang wordt onderdrukt", zegt Aryen, 21, een lid van een eenheid van de Vrouwenverdedigingskrachten van PJAK. Als Koerd verklaart Aryen (wiens echte naam, net als die van andere strijders, is weggelaten) dat ze onrecht en discriminatie in Iran heeft ervaren, waardoor ze geen andere keuze had dan de wapens op te nemen. Ze sloot zich twee jaar geleden aan bij PJAK.

De tunnels dienen als veilige toevluchtsplaatsen, gevuld met voedsel, geld en munitieopslagplaatsen. PJAK houdt het exacte aantal strijders strikt geheim, maar ongeveer 60 strijders, overwegend vrouwen, trainen al in deze basis sinds de huidige strijd tussen de VS en Iran escaleerde. De strijders ondergaan militaire oefeningen, ideologische sessies en oefenen een breed scala aan vaardigheden, waaronder sluipschuttertactieken en droneoperaties. Ze hebben ook medische onderzoeken ondergaan ter voorbereiding op mogelijke inzet richting de grens, naarmate de spanningen tussen de VS en Iran toenemen. "Deze oorlog werd lang verwacht", vertelde de 40-jarige Gelawej Ewrin aan de BBC. Op 20-jarige leeftijd verliet Ewrin haar aardrijkskundestudies in de Iraanse stad Urmia om zich als gewone soldaat bij PJAK aan te sluiten, en werd later woordvoerster.

Sprekend vanuit een van de geheime grotten, vermeldt Ewrin dat ze de helft van haar leven in deze bergen heeft doorgebracht en haar familie niet heeft gezien sinds ze vertrok. Ze beweert dat zelfs als de Opperste Leider Khamenei zou omkomen bij de huidige aanvallen, de reeks door vrouwen geleide protesten in Iran, die in 2022 begon, de Islamitische Republiek al had verzwakt. Ze verwijst naar de onrust die werd veroorzaakt door de dood van Mahsa Amini, een 22-jarige Koerdische vrouw die door de Iraanse moraalpolitie werd gearresteerd wegens vermeende schending van de verplichte hidjab-regels. De Iraanse autoriteiten reageerden op deze protesten, die evolueerden tot de beweging "Vrouw, Leven, Vrijheid", met gewelddadige onderdrukking, maar deze onderdrukking heeft sommige van de nieuwe rekruten van PJAK geïnspireerd.

Voordat ze zich bij PJAK aansloot, nam de 18-jarige Bigen deel aan massaprotesten en weigerde ze een hidjab te dragen op school als daad van burgerlijke ongehoorzaamheid. "Vrouwen hebben niet veel opties", zegt Bige, terwijl ze langzaam het haar van een mede-strijder vlecht. "Of we lijden onder huiselijk geweld en sociale beperkingen, of we beschermen onszelf door middel van revolutie." Koerdische rebellengroepen worden vaak beschuldigd van het rekruteren van kindsoldaten, en Bigen was inderdaad nog een student in Iran toen ze drie jaar geleden bij de rebellengroep kwam. Veel vrouwelijke strijders hier stellen dat gewapend verzet hun enige levensvatbare weg was. "Mijn strijd is om een vrije toekomst te garanderen voor de volgende generatie Koerden", zegt Delal, een tandarts die op 23-jarige leeftijd guerrillastrijder werd. "Voor het Koerdische volk zijn de afgelopen tweehonderd jaar gekenmerkt door onderdrukking en geweld."

PJAK werd opgericht in 2004 en was verbonden met de Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK), een separatistische groep in Turkije die vorig jaar de wapens neerlegde na vier decennia van conflict met de Turkse staat. PJAK heeft verklaard deze beslissing te respecteren, maar de Iraanse Koerden zullen hun gewapend verzet tegen de Islamitische Republiek Iran voortzetten. Zowel Turkije als Iran erkennen PJAK als een terroristische organisatie. Het Turkse Ministerie van Defensie verklaart de activiteiten van de "terroristische groep PJAK" te volgen en beschuldigt deze van het aanwakkeren van etnisch separatisme en het bedreigen van de regionale vrede en stabiliteit. De vrouwelijke Koerdische strijders zijn zich bewust van de omvang van de uitdaging die voor hen ligt, misschien zelfs van het vooruitzicht van een direct conflict met de goed bewapende strijdkrachten van de Islamitische Republiek. "Een burgeroorlog is iets waar we hopelijk niet mee te maken krijgen", zei Ewrin tegen de BBC. "We moeten alles doen wat we kunnen om de oorlog naar de ineenstorting van het regime te leiden, zodat de oorlog zich niet tegen ons keert en ons dwingt om in de toekomst tegen elkaar te vechten", voegde ze eraan toe. "Het Midden-Oosten wordt opnieuw getekend, en het volk van Iran moet zich verenigen en een beslissing nemen over zijn toekomst." Iraanse oppositiegroepen hopen dat Iran uit deze oorlog zal voortkomen als een model van democratie in de regio, maar vrezen een neerwaartse spiraal als nationalistische krachten de overhand krijgen.

Ekhbary Nieuwsagentschap