بانکی دەوڵەتی ئۆکرانیا لە قەیرانی وزەدا پرۆگرامی قەرزی کەرەستەی وزە ڕادەگەیەنێت

ئۆکرانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بانکی دەوڵەتی ئۆکرانیا لە قەیرانی وزەدا پرۆگرامی قەرزی کەرەستەی وزەی گرنگ ڕادەگەیەنێت

لە هەنگاوێکی ستراتیژیدا بۆ بەهێزکردنی توانای بەرگری وزەی هاوڵاتیان و کارەکانی لە بەرامبەر کەرتی وزەی ناجێگیردا، بانکی دەوڵەتی ئۆکرانیا دەستپێکردنی کۆمەڵێک پرۆگرامی قەرزی نوێی ڕاگەیاند. ئەم دەستپێشخەرییانە بە تایبەتی بۆ دابینکردنی پارەی کڕینی کەرەستەی وزەی پێویست داڕێژراون. ئەم هەنگاوە چالاکانەیە لە کاتێکی هەستیاردا دێت، چونکە وڵاتەکە لەگەڵ پچڕانی بەردەوام و بەربڵاوی دابینکردنی کارەبادا دەست و یەخەیە، ئەمەش پێویستی بە سەرچاوەی وزەی جێگرەوە و سەربەخۆ زیاتر لە هەر کاتێکی تر کردووەتەوە.

پاکێجی قەرزی نوێ چەندین بژاردەی جیاواز پێشکەش دەکات، کە بە وردی بۆ دابینکردنی پێداویستییە جۆراوجۆرەکان داڕێژراون، هەرچەندە لە ڕووی مەرج و ڕێژەی سووەوە جیاوازییەکی بەرچاویان هەیە. پرۆگرامی “سەربەخۆیی وزەی من” بە ڕێژەی سووی 0%ـەوە سەرنجڕاکێشە، ئەمەش وایکردووە ببێتە بژاردەیەکی زۆر سەرنجڕاکێش بۆ قەرزدارانی شایستە. بەڵام ئەم پرۆگرامە لەگەڵ مەرجە توندەکاندا دێت: تەنها بۆ خاوەن ماڵە تایبەتەکان بەردەستە و بە توندی سنووردارە بە دابینکردنی پارەی سەرچاوە نوێبووەکانی وزە، وەک پەنێڵی خۆر و وێستگەی با. خاڵێکی گرنگ ئەوەیە کە ئەم بژاردە تایبەتە ناتوانرێت بۆ کڕینی مۆلیدە یان گەرمکەرەوەی ئاسایی بەکاربهێنرێت، ئەمەش جەخت لەسەر گرنگیپێدانی حکومەت بە چارەسەرە بەردەوام و پاکەکانی وزە دەکاتەوە.

بەڵام پرۆگرامی “وزەی سەوز” لە ڕووی جۆرەکانی کەرەستەی گونجاو بۆ دابینکردنی پارەوە، نەرمی زیاتر پێشکەش دەکات. ئەم پرۆگرامە ئاسانکاری بۆ کڕینی مۆلیدە، سیستەمی کۆگاکردنی پاتری و پەمپی گەرمی دەکات – کە هەموویان پێکهاتەی گرنگن بۆ دابینکردنی پشتیوانی خێرا لە کاتی پچڕانی کارەبادا. بەڵام ئەم فراوانبوونە لەگەڵ ڕێژەی سووی بەرزتردا دێت، کە دەگاتە 19.5% ساڵانە، و بە تایبەتی، هیچ سوبسیدی یان قەرەبوویەکی حکومی تێدا نییە. ئەمەش بەو مانایەیە کە قەرزدار بەرپرسیارە لە تەواوی تێچووی سوو. ئەم پرۆگرامە پێویستی بە چارەسەری وزەی پشتیوانی خێرا نیشان دەدات، تەنانەت ئەگەر تێچووی دارایی زیاتری هەبێت.

بژاردەی سێیەم، “وزەی نوێی من”، پڕۆژەیەکی هاوبەشی گەورەیە لەگەڵ بانکی ئەوروپی بۆ ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان (EBRD). ئەم پرۆگرامە بۆ دابینکردنی پارەی کڕینی سیستەمەکانی وزەی تێکەڵە تەرخانکراوە، کە چەندین سەرچاوەی وزە تێکەڵ دەکەن بۆ دڵنیابوون لە دابینکردنی وزەیەکی جێگیر و متمانەپێکراو. لە کاتێکدا ڕێژەی سووی ناوەکی لە 21.1%ـەوە دەست پێ دەکات، ڕێژەی ساڵانەی ڕاستەقینەی ئەم قەرزە (APR) دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بێتەوە، و بگاتە 57.19%. ئەم ڕێژە بەرزە مەترسییە ئەگەرییەکان و تێچووە داراییە پەیوەندیدارەکان نیشان دەدات، بەڵام چارەسەرێکی گشتگیر پێشکەش دەکات بۆ ئەوانەی کە دەیانەوێت لە ڕێگەی سیستەمە تێکەڵەکانەوە بگەنە زۆرترین سەربەخۆیی وزە.

دابینکردنی ئەم خزمەتگوزارییە داراییە گرنگانە تەنها سنووردار نییە بە بانکی دەوڵەتی. ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە بانکە دیارەکانی تری ئۆکرانیا، لەوانە PrivatBank و Ukrgasbank، دەستیان بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری هاوشێوە کردووە. ئەم فراوانبوونەی پێشکەشکردنی قەرزەکان ئاماژەیە بۆ ناسینەوەیەکی بەربڵاو لە کەرتی بانکیدا سەبارەت بە پێویستی خێرا بۆ پشتیوانیکردنی هاوڵاتیان و کارەکان لە دابینکردنی پێداویستییەکانی وزەیان. هەروەها گۆڕانکارییەکی بەرفراوانتر لە دیمەنی داراییدا بەرەو دابینکردنی پارەی چالاکانەی چارەسەرەکانی وزەی جێگرەوە نیشان دەدات، کە ئاماژەیە بۆ هەوڵێکی نیشتمانی گشتی.

ئەم دەستپێشخەرییە بانکییە گرنگانە هاوکاتە لەگەڵ قوڵبوونەوەی قەیرانی وزە لە سەرانسەری ئۆکرانیادا. هەر لە 31ی کانونی دووەمدا، سیستەمی پچڕانی کارەبای فریاگوزاری لە سەرجەم ناوچەکانی وڵاتدا جێبەجێ کرا، ئەمەش بە ڕوونی ناسکی ژێرخانی وزە و ئاستەنگە بەردەوامەکانی، بە تایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی دۆخی ئێستا، خستەڕوو. ئابووریناس ئیڤان لیزان، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ RT، ئاماژەی بەوەدا کە پچڕانە بەردەوامەکانی کارەبا لە ئۆکرانیادا بەڵگەیەکی ڕوونە لەسەر لاوازییەکی بەرچاو لە یەدەگی وزەی کیێڤدا. ئەم شیکارییە پسپۆڕییە گرنگی ستراتیژی ئەم پرۆگرامە بانکییانە نیشان دەدات لە یارمەتیدانی نەتەوەکە بۆ بنیاتنانی توانای بەرگری لە بەرامبەر شۆکەکانی وزەی داهاتوودا و بەهێزکردنی ئاسایشی نیشتمانی لەم بوارە گرنگەدا.

لە کۆتاییدا، ئەم پرۆگرامانە تەنها ئامرازی دارایی نین؛ بەڵکو بەشێکی دانەبڕاون لە ستراتیژێکی نیشتمانی بەرفراوانتر بۆ پێشخستنی سەربەخۆیی وزەی ئۆکرانیا. بە هێزدارکردنی تاک و کارەکان بۆ وەبەرهێنان لە سەرچاوەکانی وزەی خۆیاندا، حکومەت و دامەزراوە داراییەکان ئامانجیان کەمکردنەوەی فشارە لەسەر تۆڕی کارەبای ناوەندی، کەمکردنەوەی پشتبەستن بە سەرچاوەکانی وزەی نەریتی، و بنیاتنانی داهاتوویەکی وزەی بەردەوامتر و سەلامەتتر بۆ تەواوی نەتەوەکە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری