سودان جنوبی: صلح شکننده فرو می‌ریزد و صدها هزار نفر از تشدید درگیری‌ها می‌گریزند

سودان جنوبی - خبرگزاری اخباری

سودان جنوبی: صلح شکننده فرو می‌ریزد و صدها هزار نفر از تشدید درگیری‌ها می‌گریزند

توافقنامه صلح سال ۲۰۱۸ در سودان جنوبی به سرعت در حال از هم پاشیدن است و با تشدید درگیری‌ها بین نیروهای دولتی و مخالفان، صدها هزار غیرنظامی را به آوارگی سوق می‌دهد. این تحولات نگران‌کننده، ترس از یک درگیری گسترده و فاجعه انسانی را دوباره زنده می‌کند و تهدید می‌کند که دستاوردهای شکننده به دست آمده از زمان استقلال این کشور را تضعیف کند.

توافقنامه احیای حل و فصل مناقشه در سودان جنوبی (R-ARCSS)، که در سپتامبر ۲۰۱۸ امضا شد، به عنوان چراغ امیدی برای کشوری که سال‌ها درگیر جنگ داخلی بود، مورد استقبال قرار گرفت. این توافقنامه تقسیم قدرت بین رئیس‌جمهور سالوا کییر و معاون اول او ریک ماچار، اصلاحات در بخش امنیتی و یک نقشه راه برای یکپارچگی کشور را پیش‌بینی می‌کرد. با این حال، اجرای این توافقنامه کند و تکه‌تکه بوده و با تنش‌های مداوم، عدم اعتماد و نقض‌های متعدد آتش‌بس مختل شده است.

در هفته‌های اخیر، این تنش‌های پنهان در چندین منطقه، به ویژه در ایالت‌های استوایی، جونگلی و نیل علیا، به درگیری‌های مسلحانه آشکار تبدیل شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای دولتی، وفادار به رئیس‌جمهور کییر، و گروه‌های مخالف، که اغلب با جناح ماچار مرتبط هستند، در نبردهای شدید درگیر شده‌اند. این درگیری‌ها منجر به تخریب گسترده اموال، غارت و کشتار غیرنظامیان شده و مردم را مجبور به فرار برای یافتن امنیت کرده است.

پیامدهای انسانی این تشدید بحران وخیم است. صدها هزار نفر مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند و به میلیون‌ها نفر دیگر که از قبل در داخل کشور آواره شده‌اند یا به عنوان پناهنده در کشورهای همسایه زندگی می‌کنند، پیوسته‌اند. این جمعیت‌های آواره با شرایط ناگوار روبرو هستند و فاقد غذای کافی، آب آشامیدنی پاک، سرپناه و مراقبت‌های بهداشتی هستند. آژانس‌های امدادی به دلیل ناامنی در دسترسی به مناطق آسیب‌دیده با مشکل مواجه هستند که وضعیت بحرانی موجود را تشدید می‌کند. سودان جنوبی از قبل با ناامنی شدید غذایی دست و پنجه نرم می‌کند و وخامت توافقنامه صلح تهدید می‌کند که بخش بیشتری از جمعیت آن را به آستانه قحطی سوق دهد.

تاریخ سودان جنوبی پس از استقلال در سال ۲۰۱۱ با درگیری‌های مداوم مشخص شده است. تنها دو سال پس از کسب حاکمیت، یک جنگ داخلی وحشیانه در سال ۲۰۱۳ درگرفت که صدها هزار نفر را کشت و میلیون‌ها نفر را آواره کرد. ریشه‌های این درگیری در تقسیمات عمیق قومی، مبارزات قدرت، رقابت بر سر منابع و شکست در ایجاد نهادهای دولتی قوی و فراگیر نهفته است. توافقنامه سال ۲۰۱۸ وعده حل این مسائل اساسی را داده بود، اما به نظر می‌رسد وعده‌های آن هنوز به طور کامل محقق نشده‌اند.

جامعه بین‌المللی، از جمله سازمان ملل متحد، اتحادیه آفریقا و ایگاد (سازمان بین‌دولتی توسعه)، با یک چالش مهم روبرو است. هیئت سازمان ملل متحد در سودان جنوبی (یونامیس) به طور مرتب خواستار توقف خصومت‌ها و حفاظت از غیرنظامیان می‌شود، اما توانایی آن برای تحمیل صلح محدود است. درخواست‌ها برای اعمال تحریم علیه مخلان صلح و حمایت بیشتر از تلاش‌های دیپلماتیک رو به افزایش است. با این حال، چالش در ایجاد تعادل بین احترام به حاکمیت سودان جنوبی و مسئولیت بین‌المللی برای حفاظت از جمعیت‌های آسیب‌پذیر نهفته است.

برای ریشه‌کن شدن صلح پایدار در سودان جنوبی، باید به علل ریشه‌ای درگیری پرداخته شود. این امر مستلزم تعهد واقعی رهبری سیاسی برای اجرای توافقات امضا شده، ایجاد اعتماد بین جناح‌های رقیب، اصلاح بخش امنیتی و ارائه عدالت و پاسخگویی برای قربانیان خشونت است. حمایت از توسعه اقتصادی فراگیر و رسیدگی به grievances قومی نیز نقش حیاتی در ساختن جامعه‌ای باثبات و مرفه ایفا خواهد کرد.

وضعیت کنونی در سودان جنوبی به عنوان یادآوری تلخی است که صلح تا چه حد می‌تواند شکننده باشد، زمانی که با اراده سیاسی و اجرای جامع پشتیبانی نشود. با تشدید درگیری‌ها و افزایش آمار آوارگان، سرنوشت جوان‌ترین کشور جهان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و تلاش‌های تازه و فشرده برای نجات توافقنامه صلح و جلوگیری از فرو رفتن کشور به هرج و مرج تمام‌عیار، به شدت مورد نیاز است.

خبرگزاری اخباری