سەنیگال سزاکانی هاوڕەگەزبازی زۆر توندتر دەکاتەوە و کاردانەوەی نێودەوڵەتی لێدەکەوێتەوە

داکار، سەنیگال - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سەنیگال یاساکانی دژە هاوڕەگەزبازی توندتر دەکات، ڕووبەڕووی شەپۆلێک لە ئیدانەکردنی نێودەوڵەتی دەبێتەوە

سەنیگال، نەتەوەیەکی زۆرینە موسڵمانە و بە مۆدێلی دیموکراسی جێگیری لە ڕۆژئاوای ئەفریقا ناسراوە، دوای پەسەندکردنی یاسایەک لەم دواییانەدا کە سەرکوتکردنی پەیوەندییە هاوڕەگەزبازییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو بەهێزتر دەکات، خۆی لە ناوەڕاستی مشتومڕێکی گەورەدا دەبینێتەوە. ئەم یاسا نوێیە، کە لەلایەن پەرلەمانی سەنیگالەوە دەنگی لەسەر درا، سزای زیندانیکردن لە پێنج ساڵەوە بۆ دە ساڵ زیاد دەکات، بەمەش سزاکانی پێشوو دوو هێندە دەکات و ئاماژەیە بۆ هەڵوێستێکی زیاتر سازش نەکردنی وڵاتەکە لەسەر مافەکانی تاکەکانی LGBTQ+.

بڕیارەکەی پەرلەمان لە ناوەڕاستی کەشێکی کۆمەڵایەتیدا دێت کە فشارە پارێزگارەکان لە زیادبووندان. لە سەنیگال، هاوڕەگەزبازی پێشتر نایاسایی بوو و سزای زیندانیکردنی هەبوو. بەڵام، ئەم یاسا نوێیە سەرکوتکردنی تاوانکاری زیاتر دەکات، پەیامێکی بەهێز دەدات سەبارەت بە خواستی دەسەڵاتداران بۆ سەرکوتکردنی ئەوەی کە بە لادانێکی ڕەوشتی دەزانن. گفتوگۆکانی دەوروبەری ئەم یاسایە چڕ بوون، کە ڕەنگدانەوەی دابەشبوونێکی قووڵە لە نێوان چینێک لە خەڵک کە پابەندن بە بەها نەریتی و ئایینییەکان، و ئەو دەنگانەی کە زۆرجار لە کۆمەڵگەی مەدەنی و ڕێکخراوەکانی مافەکانی مرۆڤەوە دێن و داوای لێبوردەیی زیاتر و ڕێزگرتن لە مافە بنەڕەتییەکان دەکەن.

لە ڕووی مێژووییەوە، زۆرێک لە وڵاتانی ئەفریقا یاساکانی دژە هاوڕەگەزبازییان لە سەردەمی کۆلۆنیالیزمەوە بۆ ماوەتەوە. لە کاتێکدا هەندێکیان یاساکانیان کەم کردووەتەوە یان بیریان لێکردووەتەوە، ئەوانی تر، وەک سەنیگال، هەڵبژاردووە کە ئامرازە یاساییەکانیان بەهێزتر بکەن. ئەم ئاراستەیە زۆرجار لەلایەن بزووتنەوە ئایینییە کاریگەرەکان و گوتارێکی ناسیۆنالیستییەوە پەرە دەسێنێت کە هاوڕەگەزبازی وەک هاوردەیەکی ڕۆژئاوایی پێشان دەدات کە لەگەڵ بەها ئەفریقییەکاندا ناگونجێت. حکومەتی سەنیگال، هەرچەندە بە ئاشکرا دەستپێشخەری پڕۆژە یاساکەی نەکرد، بەڵام ڕێگەی دا بە پڕۆسەکە کە ڕێڕەوی خۆی بگرێت، کە زۆرێک وەک ڕەزامەندییەک لە بەرامبەر فشارە جەماوەری و ئایینییەکاندا لێکی دەدەنەوە.

لێکەوتەکانی ئەم یاسایە قووڵ و نیگەرانکەرن. بۆ تاکەکانی LGBTQ+ لە سەنیگال، مانای زیادبوونێکی دراماتیکی لە مەترسی زیندانیکردن و چڕبوونەوەی نیشانەی کۆمەڵایەتی دەدات. ڕێکخراوەکانی مافەکانی مرۆڤ، لەسەر ئاستی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی، بە خێرایی ئەم ڕێوشوێنەیان ئیدانە کرد. ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی، هیومان ڕایتس وۆچ، و قەوارەکانی تری نەتەوە یەکگرتووەکان نیگەرانی قووڵی خۆیان دەربڕی، جەختیان لەوە کردەوە کە ئەم یاسایانە بنەما گشتییەکانی بێ جیاکاری، ئازادی، و شکۆی مرۆڤ پێشێل دەکەن. ئەوان هۆشداری دەدەن کە ئەم تاوانبارکردنە زیادبووە دەتوانێت ببێتە هۆی زیادبوونی توندوتیژی، گەندەڵی، و جیاکاری دژی کەسانی هاوڕەگەزخواز، پاڵنانیان زیاتر بۆ ژێر زەوی و قەدەغەکردنی دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە تەندروستییە سەرەکییەکان، بەتایبەتی سەبارەت بە خۆپاراستن لە ڤایرۆسی HIV/AIDS.

لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا، ئەم بڕیارە دەتوانێت کاریگەری لەسەر پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان و یارمەتییەکانی گەشەپێدان هەبێت. هاوبەشە ڕۆژئاواییەکان، کە زۆرجار پاڵەوانی مافەکانی مرۆڤن، دەتوانن پابەندییەکانیان لەگەڵ سەنیگالدا دووبارە تاوتوێ بکەنەوە، هەرچەندە کاریگەری ڕاستەقینەی ئەم جۆرە فشارانە زۆرجار لە بەرامبەر بڕوا نیشتمانییە قووڵەکاندا کەم دەبێتەوە. کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی داوای لێدەکرێت کە بە وریاییەوە بمێنێتەوە و کاریگەری خۆی بەکار بهێنێت بۆ هاندانی ڕێزگرتن لە مافەکانی هەموو تاکەکان، بەبێ جیاوازی ئاراستەی سێکسی.

لە کۆتاییدا، دەنگدان لەسەر ئەم یاسایە لە سەنیگال خاڵێکی وەرچەرخانی خەمبارە بۆ مافەکانی LGBTQ+ و سێبەرێک دەخاتە سەر ناوبانگی وڵاتەکە وەک مۆدێلێک بۆ سەقامگیری و پێشکەوتن لە ئەفریقا. لە کاتێکدا جیهان هەوڵ دەدات یەکسانی و دادپەروەری بۆ هەمووان پەرە پێبدات، بڕیاری سەنیگال بۆ دوو هێندەکردنی سزاکانی پەیوەندییە هاوڕەگەزبازییەکان ئاماژەیەکی مەترسیدارە. چالاکوانانی مافەکانی مرۆڤ بەردەوامبوونی خەباتی خۆیان بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەم یاسایە و بۆ پاراستنی مافەکانی کەمینە سێکسییەکان لە وڵاتەکەدا بەڵێن دەدەن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری