سەنعگال یاسایەک پەسەند دەکات کە هاوسەرگیری لەگەڵ ئەژدیهات و مردارخواردن یەکسان دەکات و تا 10 ساڵ زیندانیی بەسەردا دەسەپێنێت

سەنعگال - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سەنعگال یاسایەکی نوێی توند جێبەجێ دەکات کە هاوسەرگیری لەگەڵ مردارخواردن و ئەژدیهاتدا یەکسان دەکات

لە هەنگاوێکی یاسادانانی گرنگدا، پەرلەمانی سەنعگال یاسایەکی نوێی پەسەند کرد کە سزاکانی پەیوەندییە سێکسییەکان لە نێوان کەسانی هاوڕەگەزدا بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکات، و ئەم کردەوانە لەگەڵ کردەوەرەکانی وەک ئەژدیهات و مردارخواردن لەژێر ناوی گشتی "کردەوە دژ بە سروشت"دا یەکسان دەکات. ئەم پڕۆژەیاسایە، کە بە دەنگی 135 پەرلەمانتار پەسەند کرا، هیچ دەنگێکی دژ و سێ دەنگی بێلایەن، نیشانەی توندکردنێکی بەرچاوی یاسای سزا سەنعگالییە لە بارەی ئاراستەی سێکسی و ناسنامەی ڕەگەزییەوە.

یاسادانانی نوێ سزای زیندانیکردنی هاوڕەگەزەکان بۆ کردەوە سێکسییە ڕازیبووەکان لە پێنج ساڵەوە بۆ دە ساڵ زیاد دەکات. زیاتر نیگەرانکەر ئەوەیە کە پێناسەی "کردەوە دژ بە سروشت" فراوان دەکات بۆ ئەوەی نا تەنها کردەوەی هاوڕەگەزەکان، بەڵکو بایسێکسوالیتی، ناسنامەی ڕەگەزیی، هەروەها ئەژدیهات و مردارخواردنیش بگرێتەوە. ئەم پێناسە فراوانە هۆشداری خستووەتە بازنەی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤەوە، کە ترسیان لە ئەگەری جیاکاری و زیادبوونی گوشار لەسەر تاکەکانی LGBTQIA+ هەیە.

ئەم یاسا توندە بەڵێنی هەڵبژاردنی حکومەتی ئێستا بوو، کە لە ساڵی 2024دا بە سەرۆکایەتیی سەرۆک باسیری دیوما فای و سەرۆک وەزیران عوسمان سونکۆ هاتنە سەر حوکم. پارێزەرانی یاساکە بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە ماددەی پێشووی یاسای سزا، کە دواین جار لە ساڵی 1966 هەموارکراوەتەوە، زۆر ناڕوون بووە و بەسەرکوتکەر نەبووە. یاساکەی هەموارکراو تەنها سزای زیندانیکردنی ئەگەری زیاد ناکات، بەڵکو پێی وایە دادوەرەکان ناتوانن سزای هەڵپەسێردراو بدەن یان سزاکانی کەم بکەنەوە. هەروەها، ئەو کەسانەی کە تاوانبار دەبن لە بانگەشە یان پشتگیریکردنی ئەم کردەوانە، ڕووبەڕووی زیندانیکردن دەبنەوە.

ماوەی پێش دەنگدانەکە بە خۆپێشاندانەکانی گشتی لە پایتەخت، دا کار، تێیدا بەشداربووان دروشمی دژ بە هاوسەرگیریان دەوتەوە و ئاڵای ڕەنگاوڕەنگیان لەسەر هاتووە نیشان دەدا. لە هەمان کاتدا، گرووپەکانی مافی مرۆڤ ڕایانگەیاندووە کە ژمارەی دەستگیرکردنی پیاوان کە گومانیان لێدەکرێت لە "کردەوە دژ بە سروشت"دا، زیادی کردووە. لە هەندێک حاڵەتدا، تۆمەتەکان بریتی بوون لە "گواستنەوەی خۆبەخشانەی" HIV، کە تاوانێکە و تا 10 ساڵ زیندانیی بەسەردا دەسەپێنێت. بەپێی فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی مافی مرۆڤ، نزیکەی 27 پیاو لە نێوان 9 تا 24ی شوباتدا دەستگیرکراون.

یاساکەی نوێی سەنعگال بەشێکە لەو ئاراستەیەی یاسادانانی دژ بە LGBTQIA+ لە ناوچەی ڕۆژئاوای ئەفریقیا. ساڵی ڕابردوو، بورکینا فاسۆ یاسایەکی پەسەند کرد کە یەکەمجار پەیوەندیی هاوڕەگەزەکانی کردە تاوان و سزای زیندانیکردنی تا پێنج ساڵی سەپاند. بە هەمان شێوە، پەرلەمانتارانی غانا ئێستا پڕۆژەیاسایەک تاوتوێ دەکەن کە سزای زیندانیکردنی هاوڕەگەزەکان بۆ پێنج ساڵ زیاد دەکات و "بانگەشە، پاڵپشتی یان پشتگیریکردنی مەبەستداری چالاکییەکانی LGBTQ+" دەکاتە تاوان.

ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ یاساکەی نوێی سەنعگالیان بە توندی ئیدانە کردووە، و داوا لە حکومەت دەکەن کە پێداچوونەوە بە بڕگەکانیدا بکات و مافە بنەڕەتییەکانی هەموو هاوڵاتیان بپارێزێت. ڕەخنەگران پێیان وایە کە ئەم جۆرە یاسادانانە جیاکاری زیاد دەکەن، توندوتیژی دژی تاکەکانی LGBTQIA+ زیاد دەکەن، و دەتوانن هەوڵەکانی تەندروستی گشتی، بەتایبەتی لە ڕووی ڕێگریکردن و چارەسەرکردنی HIV، لاواز بکەن. فراوانی یاساکە هۆشداری لەسەر سوء بەکارهێنانی ئەگەری و لاوازبوونی تایبەتیش دروست دەکات.

پەسەندکردنی ئەم یاسایە، پەیوەندییە ئاڵۆزەکان لە نێوان نەریتە کولتووری، ئاینی و یاساییەکان لە سەنعگالدا دەردەخات. لە کاتێکدا کە حکومەت هەوڵ دەدات خۆی لەگەڵ داواکارییە کۆمەڵایەتییەکان بگونجێنێت، کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و چالاکوانانی مافی مرۆڤ جەخت لەسەر بنەما جیهانییەکانی یەکسانی و نادیاریدا دەکەنەوە. کاریگەرییە درێژخایەنەکانی ئەم یاسادانانە لەسەر پێکهاتەی کۆمەڵایەتی سەنعگال و پێگەی نێودەوڵەتییەکەی هێشتا دیارینەکراوە، بەڵام بێگومان ئاماژەیە بۆ ماوەیەکی سەخت بۆ مافەکانی LGBTQIA+ لە وڵاتەکە و ناوچەکەدا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری