ماریا کۆرینا ماچادۆ ئاگاداریی لە چارەنووسی کوبا و نیکاراگوا دەدات دوای ڕووخانی ڕژێمی چاڤیستا لە ڤەنزوێلا

ڤەنزوێلا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ماریا کۆرینا ماچادۆ ئاگاداریی لە چارەنووسی کوبا و نیکاراگوا دەدات دوای ڕووخانی ڕژێمی چاڤیستا لە ڤەنزوێلا

میونشن، ئەڵمانیا – ماریا کۆرینا ماچادۆ، سەرکردەی ئۆپۆزیسیۆنی ڤەنزوێلا، لە کۆنفرانسی ئاسایشی میونشنەوە هۆشدارییەکی کەتگۆری دایە، پێشبینی کرد کە کوبا و نیکاراگوا "هەمان ڕێچکەی" ڤەنزوێلا دەگرن و دەکەونە خوارەوە کاتێک "ڕژێمی چاڤیستا لەناودەبرێت". لێدوانەکانی، کە لە کۆڕبەندێکی نێودەوڵەتی گرنگ بۆ گفتوگۆکردن لەسەر سەقامگیری جیهانی و هەرێمی درا، جەخت لەسەر پەیوەندیی قووڵی قەیرانە سیاسییەکان لە نیوەگۆی زەویدا و دیدگای ئۆپۆزیسیۆنی ڤەنزوێلا بۆ کاریگەرییەکی دۆمینۆی دیموکراسی دەکەنەوە.

ماچادۆ، یەکێک لە دیارترین و بەردەوامترین دەنگەکان دژی حکومەتی نیکۆلاس مادۆرۆ، بەشداری لە کۆنفرانسەکەدا کرد کە تێیدا پرسە گرنگەکانی ئاسایش و حوکمڕانی خرانەڕوو. لەم چوارچێوەیەدا، سەرکردەی ڤەنزوێلا جەختی لەسەر بەپەلەیی گواستنەوەی دیموکراسی لە وڵاتەکەیدا کردەوە، نەک تەنها بۆ خۆشگوزەرانی ڤەنزوێلاکان، بەڵکو بۆ کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر سەقامگیری تەواوی ناوچەکە. کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن، کە بە کۆکردنەوەی سەرکردەکانی جیهان، شارەزایانی بەرگری و دیپلۆماتکاران ناسراوە، وەک پلاتفۆرمێکی ستراتیژی بۆ گەورەکردنی پەیامی ئۆپۆزیسیۆنی ڤەنزوێلا خزمەتی کرد.

ڕوانگەی ماچادۆ لە چوارچێوەی گێڕانەوەی "سێ سەرەی ستەمکاری"دایە، زاراوەیەک کە هەندێک شیکەرەوە بۆ وەسفکردنی حکومەتەکانی ڤەنزوێلا، کوبا و نیکاراگوا بەکاری دەهێنن، کە بە دەسەڵاتخوازی و سەرکوتکردنی ئازادییە مەدەنییەکان تایبەتمەند کراون. بەپێی دیدگای سەرکردەی ئۆپۆزیسیۆن، ڕۆیشتنی چاڤیزم لە دەسەڵات لە ڤەنزوێلا ڕووداوێکی جیابووەوە نابێت، بەڵکو کارلێکەرێک دەبێت کە پێکهاتەکانی پشتگیری و شەرعیەتی ڕژێمەکانی هاڤانا و ماناگوا لاواز دەکات، و دەرگا بۆ گۆڕانکارییە دیموکراسییەکانی خۆیان دەکاتەوە.

دۆخی سیاسی لە ڤەنزوێلا ئاڵۆز و ناجێگیر دەمێنێتەوە. سەرەڕای بێبەشکردنی سیاسی، ماریا کۆرینا ماچادۆ توانیویەتی بەشێکی بەرچاو لە دانیشتووان کۆبکاتەوە، و پێگەی خۆی وەک کەسایەتییەکی ناوەندی ئۆپۆزیسیۆن چەسپاندووە. بێبەشکردنی، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییەوە وەک هەوڵێک بۆ سنووردارکردنی بەشداری دیموکراسی ڕەخنەی لێگیرا، ئیرادەی بۆ پاڵنانی گۆڕانکاریی سیاسی کەم نەکردووەتەوە. لە ڕاستیدا، مشتومڕی لەسەر شەرعیەتی دامەزراوەکان و پرۆسەکانی هەڵبژاردن لە وڵاتە ئەمریکای باشوورەکەدا چڕتر کردووەتەوە.

چوارچێوەی لێدوانەکانی ماچادۆ بە زنجیرەیەک لە ئاستەنگە ناوخۆییەکان کە ڤەنزوێلا ڕووبەڕووی دەبێتەوە، بەهێزتر دەکرێت، لەوانە قەیرانێکی ئابووری قووڵ، دۆخێکی نائاسایی مرۆیی ئاڵۆز، و سەرکوتکردنی بەردەوام دژی ناڕازییان. ڕاپۆرتە نوێیەکان مانگرتنی برسێتی کەسوکاری زیندانیانی سیاسی لە کاراکاس و ناڕەزایەتییە بەردەوامەکانیان لە شارە جیاوازەکانی وڵاتەکەدا تۆمار کردووە، کە ڕەنگدانەوەی ناڕەزایەتییەکی بەرفراوان و داواکاریی ڕێزگرتن لە مافەکانی مرۆڤ و ئازادییە بنەڕەتییەکانە. ئەم خۆپیشاندانانە، کە زۆرجار بە زۆر بڵاوە پێدەکرێن، گرژییە کۆمەڵایەتی و سیاسییە باڵادەستەکەی وڵاتەکە نیشان دەدەن.

کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەسەر ڤەنزوێلا هەڵوێستێکی دابەشبووی هەبووە، هەندێک وڵات ئۆپۆزیسیۆن دەناسن و کردارەکانی حکومەت ئیدانە دەکەن، لە کاتێکدا ئەوانی تر پەیوەندی دیپلۆماسییان لەگەڵ ئیدارەی مادۆرۆدا پاراستووە. بەشداریی ماچادۆ لە میونشن بەتایبەتی هەوڵدەدات کاریگەری لەسەر ئەم داینامیکییە دروست بکات، بەدوای کۆدەنگییەکی گەورەتر و پشتگیری بۆ دەستوەردانێکی دیپلۆماسی دەگەڕێت کە گواستنەوەیەکی ئاشتیانە و دیموکراسیانە ئاسان بکات.

لێدوانی ماچادۆ سەبارەت بە "هەمان ڕێگا" بۆ کوبا و نیکاراگوا شتێکی نوێ نییە، بەڵام لە کاتێکدا کە گرژییە جیۆپۆلیتیکییەکان زیاد دەکەن، هێزێکی نوێی بەدەست دەهێنێت. کوبا، کە ڕووبەڕووی کێشە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکانی خۆی بووەتەوە، و نیکاراگوا، لەژێر حکومەتی دانیال ئۆرتێگادا، کە دەسەڵاتی خۆی لە ڕێگەی چاکسازییە مشتومڕاوی و سەرکوتکردنەوە چەسپاندووە، لەلایەن ئۆپۆزیسیۆنی ڤەنزوێلاوە وەک بازنەکانی زنجیرەیەکی دەسەڵاتخواز دەبینرێن کە دەبێت بشکێنرێن. لەم ڕوانگەیەوە، ڕووخانی چاڤیزم، گورزێکی یەکلاکەرەوە دەبێت لەسەر کاریگەری و توانای مانەوەی ئەم مۆدێلانەی حوکمڕانی لە ناوچەکەدا.

شیکەرەوە سیاسییەکان لەسەر ئەوە کۆکن کە هەر گواستنەوەیەک لە ڤەنزوێلا پرۆسەیەکی دژوار و پڕ لە ئاستەنگ دەبێت. بەڵام، بەردەوامبوونی سەرکردەکانی وەک ماچادۆ و پشتگیری بەشێک لە کۆمەڵگەی مەدەنی، هیوایەکی داهاتوویەکی دیموکراسیانە دەهێڵنەوە. کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن نەک تەنها نمایشێک بوو بۆ ئەم ئاواتانە، بەڵکو یادخەرەوەی ئەوەش بوو کە گەڕان بەدوای ئازادی و دیموکراسی لە ئەمریکای لاتیندا، هەر لە پێشینەی کارنامەی نێودەوڵەتیدا دەمێنێتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری