ئاژانسی هەواڵی ئەخباری | 2026-05-12
بەغدا – ڕێککەوتنێکی ئەگەری نێوان ئەمریکا و ئێران بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگەکە و کردنەوەی گەرووی هورمز دەتوانێت کەمبوونەوەی وزەی جیهانی چارەسەر بکات. بەڵام، نرخی نەوت و دابینکردنەکە چەند مانگێک دەخایەنێت تا جێگیر بێت، لە کاتێکدا هاتوچۆی کەشتییەکان دەست پێ دەکاتەوە و ژێرخان چاک دەکرێتەوە. ئەمریکا و ئێران ڕۆژی یەکشەممە ڕایانگەیاند کە گەیشتوونەتە ڕێککەوتنێکی سەرەتایی بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگەکەیان، کە هیوای بۆ کۆتاییهاتنی قەیرانی وزە دروست کردووە کە لە سەرەتای ململانێکەوە وڵاتانی جیهانی گرتووەتەوە.
کردنەوەی گەرووی هورمز
ڕێککەوتنەکە گەرووی هورمز دووبارە دەکاتەوە دوای ئەوەی هەردوولا بە فەرمی ڕێککەوتننامەکە واژۆ دەکەن لە ڕۆژی هەینیدا. ئەم ڕێڕەوە تەنگە بۆ بازرگانی وزەی جیهانی گرنگە و لە کاتە ئاساییەکاندا نزیکەی یەک لە پێنجی نەوت و گازی سروشتی جیهان تێیدا تێدەپەڕێت. تاران لە سەرەتای ململانێکەوە لە 28ی شوباتی 2026 ەوە هاتوچۆی کەشتییەکانی لەم گەرووەوە بە شێوەیەکی کاریگەرانە داخستووە، کە بووەتە هۆی یەکێک لە گەورەترین پشێویەکانی دابینکردنی نەوتی جیهانی لە مێژوودا. دوای ڕاگەیاندنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی نێوان ئەمریکا و ئێران لە کۆتایی هەفتەدا، نرخەکە زیاتر دابەزی.
Bixwîne jî
- ڕێککەوتنی ئاشتیی نێوان ئەمریکا و ئێران، هیوای هێنانەدی و تووڕەیی لایەنگران
- El Niño ژیانی لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا دەخاتە مەترسییەوە
- ئيبراهيم مازا: من بەرلین، منداڵێکی فرە کولتووری کە جامی جیهانی لەگەڵ جەزائیر یاری دەکات
- Nikarîna balafirên bêmirov li herêmên şer
- Serok Ebas Hilbijartinên Li Herêmên Filistînê Ragihand
دینامیکی بازاڕ و هۆشداری شارەزایان
زیادبوونی دابینکردن لە ئەمریکا و سەرچاوەکانی دیکەی دەرەوەی کەنداوی فارس، کەمبوونەوەی داواکاری چین، ئازادکردنی هاوبەشی هەوڵەکانی یەدەگی ستراتیژی، و ئۆپتیمیزمی بازاڕ کە ململانێکان زوو کۆتایی دێن، یارمەتی داوە نرخی بەرزبووەوە بە شێوەیەکی کەم بمێنێتەوە. شارەزایانی پیشەسازی هۆشداری دەدەن کە یەدەگەکانیان گەیشتوونەتە ئاستی مەترسیدار. "یاریدەدەرەکان لاوازتر دەبن،" جۆرج لیۆن، شیکەرەوە لە Rystad Energy، هۆشداری دا. "کەمکردنەوەی یەدەگ و بژاردەی ناڕاستەوخۆ دەتوانن کورتماوەی چارەسەر پێشکەش بکەن، بەڵام ناتوانن بە تەواوی قەرەبووی پشێوییەکی بەردەوام بکەنەوە لە هاتوچۆی گەرووی هورمزدا." بەهۆی ئەم گەشەسەندنە، ئەستەم نییە کە نرخی نەوت لە هاوینی ئەمساڵدا بە خێرایی بگاتە 150 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک.
