Ekhbary
Sunday, 01 February 2026
Breaking

Kiongozi wa Biashara Japani Atoa Wito kwa Serikali Kuchukua Hatua Madhubuti Kuhusu Kiwango cha Yen

Udhaifu wa sarafu ya Japani unaendelea kulemaza biashara ndo

Kiongozi wa Biashara Japani Atoa Wito kwa Serikali Kuchukua Hatua Madhubuti Kuhusu Kiwango cha Yen
Ekhbary Editor
2 days ago
74

Japani - Shirika la Habari la Ekhbary

Kiongozi wa Biashara Japani Atoa Wito kwa Serikali Kuchukua Hatua Madhubuti Kuhusu Kiwango cha Yen

Katika hali inayoashiria kuongezeka kwa wasiwasi miongoni mwa jumuiya ya wafanyabiashara, kiongozi mashuhuri wa biashara nchini Japani ametoa wito wa wazi kwa serikali kuchukua hatua za haraka na madhubuti kukabiliana na udhaifu unaoendelea wa sarafu ya yen. Maoni haya yamekuja wakati ambapo yen dhaifu inaendelea kuwa mzigo mkubwa kwa biashara ndogo ndogo na za kati (SMEs) za nchi hiyo, ambazo zinakabiliwa na kuongezeka kwa gharama za uagizaji na kupungua kwa uwezo wa kutoa nyongeza za mishahara kwa wafanyikazi wao. Hali hii inatishia utulivu wa kiuchumi na inazua maswali muhimu kuhusu mwelekeo wa sera ya fedha na kifedha ya Japani.

Udhaifu wa yen umekuwa mada kuu ya mjadala wa kiuchumi nchini Japani kwa miezi kadhaa sasa, ukichangiwa na mambo kadhaa ya kiuchumi na kisera. Kimsingi, tofauti kubwa ya viwango vya riba kati ya Japani na mataifa mengine makubwa ya kiuchumi, hasa Marekani na nchi za Ulaya, imekuwa chanzo kikuu cha shinikizo hili. Wakati Benki Kuu ya Japani (BoJ) imedumisha sera yake ya fedha iliyo huru, ikiweka viwango vya riba karibu na sifuri, benki kuu zingine zimekuwa zikipandisha viwango vya riba kwa kasi ili kukabiliana na mfumuko wa bei. Tofauti hii inafanya yen kuwa isiyovutia kwa wawekezaji wanaotafuta faida kubwa, na kusababisha mtaji kutoka Japani na kudhoofisha sarafu.

Kwa biashara ndogo ndogo na za kati, ambazo ni uti wa mgongo wa uchumi wa Japani, matokeo ya yen dhaifu yamekuwa mabaya. Makampuni mengi ya Japani yanategemea sana uagizaji wa malighafi, nishati, vifaa vya uzalishaji, na hata bidhaa za kumalizia kutoka nje ya nchi. Yen inapodhoofika dhidi ya dola ya Marekani au euro, gharama za bidhaa hizi zilizoagizwa huongezeka ghafla. Kwa mfano, kampuni ndogo inayotegemea chuma kutoka nje au nishati ya mafuta huona gharama zake za uzalishaji zikiongezeka kwa kiasi kikubwa bila mabadiliko yoyote katika soko la kimataifa. Ongezeko hili la gharama hupunguza faida zao, na kwa baadhi ya SMEs, inaweza hata kusababisha hasara za kifedha.

Zaidi ya hayo, shinikizo la kuongezeka kwa gharama za uagizaji linapunguza uwezo wa SMEs kutoa nyongeza za mishahara kwa wafanyikazi wao. Japani imekuwa ikihimiza ongezeko la mishahara kama njia ya kuchochea matumizi ya ndani na kufikia lengo la BoJ la mfumuko wa bei thabiti wa 2%. Hata hivyo, wakati SMEs zinapopambana na gharama kubwa za uendeshaji, mara nyingi huwa haziwezi kutoa mishahara inayoshindana, jambo ambalo linaweza kusababisha ugumu katika kuvutia na kubakisha vipaji. Hii inazidisha tatizo la uhaba wa wafanyikazi nchini Japani na inaweza kudhoofisha ukuaji wa tija katika sekta muhimu. Kwa wafanyakazi, mishahara isiyoongezeka huku gharama za maisha zikipanda kutokana na mfumuko wa bei inamaanisha kupungua kwa nguvu ya ununuzi, na hivyo kuathiri moja kwa moja ustawi wa kaya.

Kiongozi huyo wa biashara, ambaye jina lake halikutajwa lakini anawakilisha sauti muhimu katika sekta ya kibinafsi, anaweza kuwa anatoa wito kwa serikali kutafakari upya sera zake za kiuchumi. Miongoni mwa hatua zinazoweza kupendekezwa ni pamoja na uingiliaji kati wa moja kwa moja katika soko la fedha, ambapo serikali inaweza kuuza akiba zake za dola na kununua yen ili kuimarisha sarafu. Japani imewahi kufanya hivyo hapo awali, ingawa ufanisi wa hatua hizo mara nyingi umekuwa wa muda mfupi na unategemea hali ya soko la kimataifa. Hatua nyingine inaweza kuwa shinikizo kwa Benki Kuu ya Japani kuanza kufikiria mabadiliko katika sera yake ya fedha iliyo huru, ingawa BoJ imekuwa ikisisitiza kuwa itaendelea na sera yake hadi mfumuko wa bei utakapofikiwa kwa njia endelevu na thabiti.

Serikali ya Japani na BoJ zinakabiliwa na changamoto ngumu. Kwa upande mmoja, kuna shinikizo kutoka kwa wafanyabiashara na wananchi wanaoteseka kutokana na athari za yen dhaifu na mfumuko wa bei. Kwa upande mwingine, BoJ ina wasiwasi kwamba kuimarisha sera ya fedha mapema kunaweza kuzuia ukuaji wa uchumi ambao bado ni tete. Kuna pia hoja kwamba yen dhaifu ina faida zake, hasa kwa makampuni makubwa ya kusafirisha bidhaa nje ya nchi, kwani inafanya bidhaa za Japani kuwa nafuu zaidi katika masoko ya kimataifa na kuongeza faida zao zinaporejeshwa Japani. Sekta ya utalii pia imefaidika sana na yen dhaifu, ikiwavutia watalii wengi wa kimataifa na kuchochea uchumi wa ndani katika maeneo yanayotegemea utalii.

Hata hivyo, faida hizi mara nyingi hazisambazwi sawasawa. SMEs nyingi hazihusiki na biashara ya kimataifa au utalii kwa kiwango kikubwa, na hivyo hazinufaiki na yen dhaifu. Badala yake, zinabeba mzigo wa kuongezeka kwa gharama za uagizaji. Hali hii inazua swali la jinsi serikali inaweza kusawazisha maslahi ya sekta mbalimbali na kuhakikisha kuwa ukuaji wa uchumi unawanufaisha Wajapani wote, ikiwemo biashara ndogo ndogo na kaya za kawaida.

Waziri Mkuu Fumio Kishida na timu yake ya kiuchumi wamekuwa wakisisitiza umuhimu wa "uchumi wa mizunguko chanya" ambapo ukuaji wa mishahara unaendana na mfumuko wa bei na kusababisha matumizi zaidi. Lakini udhaifu wa yen unahatarisha lengo hili, kwani unashinikiza gharama za uendeshaji wa biashara na kupunguza uwezo wao wa kuongeza mishahara. Kwa hiyo, hatua za serikali za kukabiliana na udhaifu wa yen hazihitaji tu kuzingatia masoko ya fedha, bali pia kutoa msaada wa moja kwa moja kwa SMEs kupitia ruzuku, mikopo nafuu, au hatua nyingine za kifedha ambazo zitapunguza mzigo wao wa gharama.

Kadiri shinikizo linavyoongezeka, ni wazi kwamba serikali ya Japani haiwezi tena kupuuza wito huu kutoka kwa viongozi wa biashara. Uamuzi wowote utakaochukuliwa utakuwa na athari kubwa kwa mwelekeo wa uchumi wa Japani katika miezi na miaka ijayo. Iwe ni mabadiliko katika sera ya fedha, uingiliaji kati wa soko, au hatua za kifedha, hatua madhubuti zinahitajika ili kulinda uti wa mgongo wa uchumi wa Japani na kuhakikisha ustawi wa biashara ndogo ndogo na wananchi wake.