Ekhbary
Sunday, 01 February 2026
Breaking

نەخۆشخانەی شارێتێی بەرلین هۆشداری دەدات لەبارەی زیادبوونی برینداربوونی زستانە و مشتومڕ لەسەر بەکارهێنانی خوێ

ژمارەیەکی زۆری نەخۆش بەهۆی ڕووداوەکانی سەر بەفر و سەهۆڵەوە گ

نەخۆشخانەی شارێتێی بەرلین هۆشداری دەدات لەبارەی زیادبوونی برینداربوونی زستانە و مشتومڕ لەسەر بەکارهێنانی خوێ
Ekhbary Editor
1 day ago
73

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

نەخۆشخانەی شارێتێی بەرلین هۆشداری دەدات لەبارەی زیادبوونی برینداربوونی زستانە و مشتومڕ لەسەر بەکارهێنانی خوێ

بەرلین، پایتەختی ئەڵمانیا، لەم زستانەدا تووشی شەپۆلێکی سەرما و بەستەڵۆکی سەخت بووەتەوە کە کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر ژیانی ڕۆژانە و تەنانەت سیستەمی تەندروستیش هەبووە. لە نوێترین پەرەسەندنەکاندا، نەخۆشخانەی شارێتێی بەرلین، کە یەکێکە لە گەورەترین و پێشکەوتووترین نەخۆشخانەکانی ئەڵمانیا و ئەوروپا، لە ڕێگەی پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای X (تویتەری پێشوو)ەوە هۆشدارییەکی بەپەلەی بڵاوکردووەتەوە. هۆشدارییەکە ئاماژە بە زیادبوونی ژمارەی ئەو کەسانە دەدات کە بەهۆی کەوتنە سەر ڕێگا و پیادەڕەوە سەهۆڵبەندانەکانەوە تووشی برینداری سەخت بوون، ئەمەش فشارێکی زێدەی خستووەتە سەر کارمەندانی پزیشکی و ژێرخانی نەخۆشخانەکە.

نەخۆشخانەی شارێتێ ڕایگەیاندووە کە لە ماوەی ئەم چەند هەفتەی ڕابردوودا، بەهۆی دۆخی سەختی کەشوهەواوە، ژمارەیەکی زۆر لە بریندارەکان گەیەندراونەتە بەشەکانی فریاکەوتن و پێویستیان بە نەشتەرگەری خێرا بووە. ئەم دۆخە وایکردووە نەخۆشخانەکە ناچار بێت سەرچاوەی مرۆیی و مادی زیادە تەرخان بکات بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ قەبارەی زۆری دۆخە پزیشکییەکان. جۆرە باوەکانی برینداری کە نەخۆشخانەکە ئاماژەی پێکردوون بریتین لە شکاوی قۆڵ (شکاوی بەشی خوارەوەی ئێسکی ڕادیۆس)، برینداربوونی شان، شکاوی قولاپاچکە، هەروەها شکاوی ملی ڕان و برینداربوونی سەر لە کەسانی بەتەمەندا. ئەم جۆرە برینداربوونانە نەک تەنها ئازارێکی زۆر بە نەخۆش دەگەیەنن، بەڵکو پێویستیان بە چارەسەری پزیشکی درێژخایەن و چاکبوونەوەی ورد هەیە، کە دەتوانێت کاریگەرییەکی قورسی لەسەر ژیانی ڕۆژانەی تاک و خێزانەکەی هەبێت.

مشتومڕی گەرم لەسەر بەکارهێنانی خوێ بۆ توانەوەی بەفر و سەهۆڵ

ئەم هۆشدارییەی نەخۆشخانەی شارێتێ هاوکاتە لەگەڵ مشتومڕێکی گەرم و بەردەوام لە ئەڵمانیا، بەتایبەتی لە بەرلین، سەبارەت بە بەکارهێنانی خوێ بۆ توانەوەی بەفر و سەهۆڵ لەسەر پیادەڕەو و شەقامەکان. زۆربەی شارەکانی ئەڵمانیا بە شێوەیەکی ئاسایی خوێ بەکاردەهێنن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی دۆخی زستان، بەڵام بەرلین یەکێکە لەو شارانەی کە قەدەغەی بەکارهێنانی خوێی کردووە. هۆکاری ئەم قەدەغەکردنە دەگەڕێتەوە بۆ کاریگەرییە زیانبەخشەکانی خوێ لەسەر ژینگە، بەتایبەتی لەسەر ڕووەکەکان، هەروەها زیانەکانی بەسەر ژێرخانی شاردا، وەک کۆنکریت و ئۆتۆمبێلەکان. ئەم سیاسەتە، هەرچەندە لە ڕووی ژینگەییەوە ڕەنگە سوودی هەبێت، بەڵام لە دۆخە سەختەکانی کەشوهەوادا، وەک ئەوەی ئێستا بەرلین پێیدا تێپەڕ دەبێت، پرسیار و نیگەرانی زۆری لەسەر دروست دەبێت سەبارەت بە سەلامەتی هاوڵاتیان.

بەهۆی بەردەوامبوونی پلەکانی گەرمای ژێر سفر و بارینی بەفر و سەهۆڵێکی زۆر، بەتایبەتی لە باکووری ئەڵمانیا، فشارێکی زۆر لەسەر شارەوانییەکان دروستبوو بۆ گۆڕینی سیاسەتەکانیان. لە ڕۆژی هەینی ڕابردوودا، شارەوانییەکانی بەرلین و هامبۆرگ بە شێوەیەکی کاتی قەدەغەی بەکارهێنانی خوێیان لەسەر پیادەڕەوەکان هەڵگرت. دەسەڵاتداران ڕوونیانکردەوە کە ئەم بڕیارە بەهۆی مەترسییە گەورەکانی بەردەوامبوونی بەستەڵۆک و بەفرەوە دراوە، کە ژیانی هاوڵاتیانی خستووەتە مەترسییەوە. ئەم هەنگاوە نیشانەی ئەوەیە کە تەنانەت شارە ژینگەدۆستەکانیش ناچارن لە کاتی قەیراندا نەرمی بنوێنن و سەلامەتی گشتی لە پێشینە دابنێن.

لێدوان و کاردانەوەی بەرپرسان

ئەنجێس تیارکس، بەرپرسی گواستنەوە لە هامبۆرگ، لە لێدوانێکدا جەختی لەسەر گرنگی سەلامەتی هاوڵاتیان کردەوە و وتی: "دەمانەوێت هەموو کەسێک بتوانێت بە سەلامەتی بە شاردا بگەڕێت - و بە تایبەتی بیر لە کەسانی بەتەمەن و ئەوانە دەکەینەوە کە جووڵەیان سنووردارە." ئەم لێدوانە ئاماژەیە بۆ ئەو ڕاستییەی کە دۆخی سەهۆڵبەندان کاریگەرییەکی زۆری لەسەر ئەو چینانەی کۆمەڵگا هەیە کە زیاتر لاوازن و مەترسی کەوتنیان لەسەرە. لە بەرلینیش، کای وێگنەر، سەرۆکی شارەوانی بەرلین، هۆشداریدا لەبارەی "دۆخی کەشوهەوای سەخت لەگەڵ بارانێکی بەستوو و بەردەوامبوونی بەستەڵۆک،" ئەمەش هاوکات بوو لەگەڵ ڕاگەیاندنی هەڵگرتنی کاتیی قەدەغەی خوێ لەلایەن ئوتێ بۆندە، وەزیری گواستنەوەی پایتەخت. ئەم لێدوانانە گوزارشت لە قووڵایی کێشەکە دەکەن و دەریدەخەن کە حکومەتە خۆجێییەکان چەندە بە جددی مامەڵە لەگەڵ ئەم دۆخەدا دەکەن.

مشتومڕی بەکارهێنانی خوێ بۆ توانەوەی بەفر و سەهۆڵ لە ئەڵمانیا، بە تایبەتی لە بەرلین، تەنها مشتومڕێکی ژینگەیی نییە، بەڵکو لایەنێکی گرنگی تەندروستی گشتی و سەلامەتی هاوڵاتیانیشی تێدایە. لە کاتێکدا لایەنگرانی قەدەغەکردنی خوێ جەخت لەسەر پاراستنی ژینگە و ژێرخانی شار دەکەنەوە، دۆخی ئێستای نەخۆشخانەی شارێتێ و هۆشدارییەکانیان نیشانەی ئەوەن کە کاریگەرییەکانی ئەم سیاسەتە دەتوانێت ڕاستەوخۆ و خێرا لەسەر تەندروستی خەڵک دەرکەوێت. ئەمەش هاوسەنگییەکی قورس دەخاتە بەردەم بڕیاردەران: چۆن دەتوانن ژینگە بپارێزن لە کاتێکدا سەلامەتی و تەندروستی هاوڵاتیانیش دابین بکەن؟

کاریگەرییە درێژخایەنەکان و وانە وەرگرتن

ئەم ڕووداوانە نەک تەنها تیشک دەخەنە سەر کێشەکانی ئێستا، بەڵکو دەکرێت وەک وانەیەکیش سەیر بکرێن بۆ داهاتوو. گۆڕانی کەشوهەوا و زیادبوونی دیاردە سەختەکانی وەک شەپۆلی سەرما و بەستەڵۆک، پێویستی بە پلانڕێژییەکی وردتر و گشتگیرتر هەیە لەلایەن شارەوانییەکانەوە. ڕەنگە پێویست بێت شارەکان بیر لە تەکنەلۆژیا و شێوازی نوێ بکەنەوە کە کاریگەری ژینگەیی کەمتر بێت و لە هەمان کاتدا سەلامەتی ڕێگاوبانەکان دابین بکەن. بۆ نموونە، هەندێک شار لە جیهاندا ماددەی کیمیایی کەمتر زیانبەخش یان تەنانەت ئاوی گەرم بەکاردەهێنن بۆ توانەوەی بەفر و سەهۆڵ، هەرچەندە ئەم ڕێگایانە ڕەنگە تێچوویان زیاتر بێت. هەروەها، هۆشیارکردنەوەی گشتی سەبارەت بە مەترسییەکانی کەوتن و ڕێنماییکردنی خەڵک بۆ وەرگرتنی ڕێوشوێنی پارێزگاری، وەک پۆشینی پێڵاوی گونجاو و خۆپارێزی لە کاتی ڕۆشتن لەسەر ڕێگا سەهۆڵبەندانەکان، دەتوانێت ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە کەمکردنەوەی ژمارەی برینداربوونەکان.

لەم دۆخەدا، هاوکاری نێوان دامەزراوە تەندروستییەکان و دەسەڵاتدارانی شارەوانی زۆر گرنگە. نەخۆشخانەکان دەتوانن زانیاری بەنرخ بدەن لەبارەی جۆر و قەبارەی برینداربوونەکان، کە ئەمەش یارمەتی دەسەڵاتداران دەدات بڕیاری باشتر بدەن سەبارەت بە سیاسەتەکانی پاککردنەوەی شەقامەکان. لە لایەکی ترەوە، دەسەڵاتدارانی شارەوانی دەبێت پشتگیری تەواوی دامەزراوە تەندروستییەکان بکەن بۆ ئەوەی بتوانن بە باشی مامەڵە لەگەڵ ژمارەی زۆری نەخۆشدا بکەن. ئەم دۆخە نیشانەی ئەوەیە کە کاریگەرییەکانی کەشوهەوای سەخت تەنها لەسەر گواستنەوە و ژیانی ڕۆژانە نییە، بەڵکو دەتوانێت قوربانییەکی زۆری تەندروستیشی لێبکەوێتەوە ئەگەر بە جددی مامەڵەی لەگەڵدا نەکرێت.

لە کۆتاییدا، قەیرانی برینداربوونی زستانە لە بەرلین و مشتومڕ لەسەر بەکارهێنانی خوێ، وەک ئاوێنەیەک وایە بۆ ئەو ئاڵنگارییانەی کە شارە گەورەکان لە سەرتاسەری جیهاندا ڕووبەڕووی دەبنەوە لە سەردەمی گۆڕانی کەشوهەوادا. پێویستە بڕیاردەران هاوسەنگییەکی گونجاو لە نێوان پاراستنی ژینگە و دابینکردنی سەلامەتی و تەندروستی هاوڵاتیاندا بدۆزنەوە، بە تایبەتی کە پێشبینی دەکرێت دیاردە سەختەکانی کەشوهەوا لە داهاتوودا زیاتر ببن.