PrSM en goedkope drone: VS test nieuwe wapens in Iran-conflict

Midden-Oosten - Ekhbary Nieuwsagentschap

PrSM en goedkope drone: VS test nieuwe wapens in Iran-conflict

In de eerste dagen van het recente Iran-conflict werden naar verluidt duizenden raketten, kruisraketten en drones door beide partijen afgevuurd. Terwijl de Verenigde Staten en Israël doelen in Iran aanvielen, reageerde het regime in Teheran met aanvallen op Israël, Amerikaanse militaire bases, faciliteiten in Golfstaten en schepen in de Straat van Hormuz. Deze intense uitwisseling van vuur heeft niet alleen de omvang van de militaire betrokkenheid aan het licht gebracht, maar ook de strategische inzet van zowel gevestigde als nieuw ontwikkelde Amerikaanse wapensystemen, waardoor de rol van het Midden-Oosten als cruciaal testgebied voor moderne oorlogstactieken is verstevigd.

Voorafgaand aan het conflict hadden de Verenigde Staten een aanzienlijke militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten verzameld, een inzet die ongeëvenaard is sinds de invasie van Irak in 2003. Deze formidabele strijdmacht omvat twee supervliegdekschepen: de USS Abraham Lincoln, opererend in de Arabische Zee en de Golf van Oman, en de USS Gerald Ford, 's werelds grootste en duurste oorlogsschip, gestationeerd in de Middellandse Zee. Deze vliegdekschepen herbergen tientallen straaljagers en worden vergezeld door vloten van met raketten uitgeruste torpedobootjagers en onderzeeërs, die enorme offensieve en defensieve capaciteiten in de hele regio bieden.

Tomahawk-kruisraketten, gelanceerd vanaf zowel torpedobootjagers als onderzeeërs, blijven een hoeksteen van de Amerikaanse strategische macht, in staat om kritieke doelen zoals militaire bases te neutraliseren dankzij hun uitgebreide bereik en destructieve kracht. Recente mediaberichten suggereren de eerste inzet van stealth-capabele Tomahawks; rakexperts Markus Schiller, geciteerd door 'Der Spiegel', geeft aan dat hun zwarte coating bepaalde golflengten van radarstraling beter kan absorberen en minder kan reflecteren. Andere gebruikte kruisraketten zijn onder meer de AGM-84 Harpoon, een anti-scheepsraket die nu ook landdoelen kan aanvallen, en verschillende luchtgelanceerde AGM-158 JASSM-versies, zoals opgemerkt door militair expert Gustav Gressel aan de 'Berliner Morgenpost'.

Precisiegeleide zweefbommen, zoals de AGM-154 Joint Standoff Weapon (JSOW) en de GBU-39 Small Diameter Bomb, werden naar verluidt ook ingezet in de eerste aanvalsgolven, volgens 'The New York Times'. Deze wapens bieden een aanzienlijk voordeel: ze worden buiten het bereik van vijandelijke luchtverdedigingssystemen losgelaten en glijden vervolgens geruisloos naar hun doelen over afstanden tot 130 kilometer met hoge precisie. Expert Gressel benadrukte hun effectiviteit bij het vernietigen van hangars en beschermde vliegtuigen. Dergelijke zweefbommen bleken cruciaal bij het neutraliseren van Iraanse luchtverdedigingsposities vroeg in het conflict. Zodra luchtoverwicht is bereikt, kunnen eenvoudigere en kosteneffectievere munitie zoals de Joint Direct Attack Munition (JDAM) worden gebruikt, die conventionele bommen met GPS-geleiding opwaardeert tot precisiemunitie. 'The New York Times' heeft opgemerkt dat JDAM's het favoriete instrument van het Pentagon werden voor luchtaanvallen tijdens de oorlogen na 11 september.

De nieuwe Precision Strike Missiles (PrSM) markeren hun eerste gevechtsinzet. Deze landgelanceerde ballistische korteafstandsraketten zijn de opvolgers van de ATACMS, bekend van de oorlog in Oekraïne, maar beschikken over een groter bereik van meer dan 500 kilometer. Ze werden pas in 2024 in het arsenaal van het Amerikaanse leger opgenomen en vertegenwoordigen een aanzienlijke upgrade in de grondgebonden precisieaanvalscapaciteiten.

Opmerkelijk is dat een van de nieuwe ontwikkelingen van het Amerikaanse leger een wapen is dat scherp contrasteert met de miljoenen kostende kruisraketten: Lucas, een goedkoop, onbemand gevechtsaanvalssysteem dat is ontworpen voor eenmalig gebruik, door direct op zijn doel af te vliegen en te detoneren. Verrassend genoeg is deze drone gemodelleerd naar de Iraanse Shahed 136-drone, waarbij een buitgemaakt exemplaar naar verluidt is reverse-engineered en gerepliceerd. De Lucas-drone, met een bereik van ongeveer 800 kilometer, kost ongeveer 30.000 euro per eenheid, een fractie van de meer dan een miljoen dollar voor een enkele Tomahawk. Deze ontwikkeling onderstreept een evoluerende strategie die zowel high-end als economisch haalbare, massaal produceerbare activa omvat.

De MQ-9 Reaper-drone, bekend voor zowel verkenning als aanvallen op luchtverdedigingsposities in Iran, blijft ook een prominent middel. CBS News meldde echter dat Iran elf van deze drones heeft neergeschoten, wat de aanhoudende uitdagingen benadrukt bij het handhaven van luchtoverwicht tegen geavanceerde tegenstanders.

De Amerikaanse bommenwerpers en straaljagers omvatten de B-2 stealth-bommenwerper, met zijn vier straalmotoren, waarschijnlijk het duurste gevechtsvliegtuig ter wereld, en de B-1 stealth-bommenwerper, de snelste Amerikaanse bommenwerper die supersonische snelheden kan bereiken. De B-1 kan een grotere bommenlast dragen dan de B-2 en is geschikt voor grootschalige luchtaanvallen. Visueel zijn ze verschillend: de B-2 heeft zijn karakteristieke 'vleermuisvleugel'-ontwerp, terwijl de B-1 zwenkvleugels heeft die posities kunnen aanpassen.

Volgens het Amerikaanse Central Command (CENTCOM), verantwoordelijk voor onder meer het Midden-Oosten, zijn er verschillende straaljagers operationeel in Iran, waaronder de F-26, F/A-18, F-22, F-35 en A-10. Een gespecialiseerd middel is het EA-18G elektronische oorlogsvliegtuig, ontworpen om vijandelijke communicatie- en radarsystemen te verstoren met behulp van stoorzenders. Deze worden aangevuld met talrijke vliegtuigen voor luchtverkenning, vroegtijdige waarschuwing, communicatie, bevoorrading en bijtanken in de lucht.

Een kritisch aspect van het Iran-conflict is het vermogen om vijandelijke aanvallen af te weren. De VS vertrouwt hierbij op Patriot-systemen, die vliegtuigen, kruisraketten en ballistische raketten uit de lucht kunnen halen. Elke Patriot-batterij biedt een beschermend schild over een gebied met een straal tot 160 kilometer, uitgerust met PAC-2- of PAC-3-raketten. Het begin van het Iran-conflict heeft de wereldwijde beschikbaarheid van deze zeer gewilde systemen en raketten, die ook cruciaal zijn voor Oekraïne en worden gebruikt door de aangevallen Golfstaten, verder verslechterd. De kosten van meerdere miljoenen euro per Patriot-raket vormen een extra uitdaging bij het handhaven van adequate voorraden.

Ekhbary Nieuwsagentschap