ئەورووپا و وڵاتانی کەنداوی عەرەبی پەیوەندییەکانی خۆیان لە لوتکەی حکومەتەکانی جیهاندا لە دوبەی بەهێز دەکەن

میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ئەورووپا و وڵاتانی کەنداوی عەرەبی پەیوەندییەکانی خۆیان لە لوتکەی حکومەتەکانی جیهاندا لە دوبەی بەهێز دەکەن

دوبەی، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان – لوتکەی نوێی حکومەتەکانی جیهان (WGS) لە دوبەی، پێگەی ستراتیژی ئیماراتی وەک پلاتفۆرمێکی دیپلۆماسی بێلایەن و گرنگ بۆ گفتوگۆی جیهانی بەرزکردەوە. لوتکەی ئەمساڵ بەشدارییەکی پێوانەیی ئەورووپی بەخۆیەوە بینی، لەگەڵ نوێنەرایەتیی پلە باڵا لە وڵاتانی ئەنجومەنی هاوکاریی کەنداوی عەرەبی (GCC)، کە نیشانەی بەهێزبوونی بەرچاوی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو ناوچەیە. بەرپرسان جەختیان لە توانای ئیمارات کردەوە بۆ کۆکردنەوەی سەرکردەکانی جیهان، هاندانی دیالۆگ تەنانەت لەناو بارودۆخی جیۆپۆلیتیکی ئاڵۆزدائەمییدا.

عومەر سوڵتان عەلەلام، وەزیری دەوڵەت بۆ زانستی دەستکرد، ئابووری دیجیتاڵی و بەرنامەکانی کارکردن لە دوورەوە لە ئیمارات، جەختی لە پێویستی جیهان بۆ ئەم شوێنانە بێلایەنە کردەوە. عەلەلام بە "یورونیوز"ی گوت: "جیهان پێویستی بە شوێنێک هەیە، چ دژبەر بێت، چ جوگرافیای جیاواز بێت، لانی کەم دیالۆگی هەبێت." عەلەلام، کە جێگری سەرۆکی لوتکەکەیە، بەراوردی کرد لەگەڵ سەردەمی جەنگی سارددا، وتی کە دیالۆگ تەنانەت لەنێوان یەکێتی سۆڤیەت و ویلایەتە یەکگرتووەکان لە لوتکەی گرژییەکانیاندا بەردەوام بووە. "و ئیمارات شانازی بەوەوە دەکات کە ئەو شوێنەیە، شوێنێکە کە جیهان دەتوانێت کۆببێتەوە، شوێنێکە کە جیهان دەتوانێت بێت و قسە بکات، و شوێنێکە کە پەناگەیەکی ئارامە بۆ دیالۆگ بۆ پێشخستنی بەرنامەی دیاریکراو", وتی.

وەک جێگری سەرۆکی لوتکەکە، عەلەلام ئاماژەی بە ڕۆڵی چالاکی ئیمارات لە هەوڵەکانی ئاشتی کرد، لەوانە بەشداریکردنی لە دانوستانەکان سەبارەت بە ناکۆکییەکانی ئۆکرانیا و ئاسانکردنی ئاشتبوونەوە لە نێوان ئەرمەنستان و ئازەربایجان. ئەم هەوڵە دیپلۆماسییەکان، پابەندبوونی ئیمارات بۆ بەهێزکردنی سەقامگیری و تێوەگلانی بونیادنەرانە لە ئاستی جیهانیدا دەردەخەن.

لوتکەکە، کە لە 3 تا 5ی شوبات بەڕێوەچوو، زیاتر لە 35 سەرۆکی وڵات و 500 وەزیری ڕاکێشاوە، کە بەرزترین نوێنەرایەتی ئەورووپی لە مێژووی ئەم ڕووداوەدا تۆمار دەکات. لەنێو بەشداربووە دیارەکاندا، سەرۆکی سویسرا گای پارملین، سەرۆکی ئیستۆنیا ئالار کاریس، و سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا پدرو سانچێز، لەگەڵ سەرکردەکانی سێربیا، باکووری مەقدۆنیا، ئەڵبانیا و جۆرجیا. ئەم ئامادەبوونی بەهێزی ئەورووپی، نیشانەی سەرنجێکی نوێیە بۆ باشترکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیمارات و ناوچەی بەرفراوانی کەنداودا.

محەمەد ئەلشەرهان، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری لوتکەکە، وتی کە سەرکردەکانی ئەورووپی ئامادە بوون "بۆ ئەوەی پەیوەندییەکە لە پێشینەی یەکەمەکانیان لەگەڵ ئیمارات و ناوچەی بەرفراوانتردا دانەن" ئەم زیادبوونی بەرژەوەندیی ئەورووپی لە کاتێکدایە کە گۆڕانکارییە جیۆپۆلیتیکییە گەورەکانی جیهان و دینامیکە ئابوورییە گەشەسەندوو هەیە.

لویجی دی مایو، نوێنەری تایبەتی یەکێتی ئەورووپا بۆ کەنداوی عەرەبی، بە "یورونیوز"ی گوت کە گرژییە جیۆپۆلیتیکییەکانی دوایی، بەرژەوەندیی بۆ هاوکاری قووڵتر لە نێوان ئەورووپا و GCC زیاد کردووە. دی مایو وتی: "جیهان گۆڕاوە. یاساکانی رێکخراوی بازرگانی جیهانی (WTO) بە تەواوی تێکچوون. و تەنانەت جیهانگەرایی، من نایڵێم جیاوازە بە بەراورد بە چەند ساڵی پێشتر." ئەو ڕوونی کردەوە کە سەرنجەکە تەنها لەسەر ئەورووپا نییە، بەڵکو لەسەر گۆڕانکارییە فراوانترەکانی دینامیکی بازرگانی جیهانییە. "هیچ وڵاتێک لەم بارودۆخە بازرگانی و جیۆپۆلیتیکییە کە ئێمە تێیدا دەژین، پارێزراو نییە."

دی مایو زیاتر لەسەر هاوکارییە گەشەسەندووەکە وتی: "ئەمە شتێکی زۆر باشە کە ئێستا زیاتر و زیاتر سەیری وڵاتانی GCC و وڵاتانی ئەورووپی دەکەین بۆ ئەوەی پەیوەندی بازرگانی، ئابووری و سیاسی زیاترمان هەبێت." ئەم هەستە، گرنگی دان بە سوودەکانی بەهێزکردنی هاوبەندییە دووقۆڵییەکان و فرەلایەنەکان لە جیهانێکی قورستردا، دووپات دەکاتەوە.

هەوڵە دیپلۆماسییەکانی ئیمارات لەناو گرژییە بەردەوامەکانی ناوچەکەدا ڕوو دەدەن. ڕاپۆرتەکە ئاماژەی بە ڕووداوێکی دوایی کرد کە فڕۆکەیەکی شەڕکەری ئەمریکی درۆنێکی ئێرانیی خستە خوارەوە کە نزیک ببووەوە لە کەشتی فڕۆکەهەڵگری ئەمریکی "ئەبراهام لێنکۆڵن" لە دەریای عەرەبیدا. ئەمەش چەند کاتژمێرێک دوای ئەوە هات کە بەپێی ڕاپۆرتەکان، بەلەمە ئێرانییەکان دەستیان بەسەر تانکەرێکی ژێر ئاڵای ئەمریکیدا گرت لە تەنگاوەی هورمز. ئەم ڕووداوانە، بارودۆخی ناجێگری ئەمنیی ناوچەکە و پێویستی چارەسەرکردنی گرژییەکان و دیالۆگ، نیشان دەدەن.

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، مارکۆ ڕوبیو، ڕۆژی چوارشەممە ڕایگەیاند کە واشنتۆن پلانی هەیە گفتوگۆ لەگەڵ تاران بکات، کە ئەمەش ئاڵۆزیی ناوچەکە زیاتر دەکات. ئەمریکا هیوادارە لەسەر چەندین پرسیار کە لە پرسی ئەتۆمی تێپەڕ دەبن، گفتوگۆ بکات، لەوانە پەرەپێدانی مووشەکی بەلستیکی ئێران، پاڵپشتی بۆ تۆڕە پڕۆکسییەکانی ناوچەکە، و "مامەڵەی لەگەڵ گەلی خۆی". ئەم لێدوانانە، ئاماژەن بۆ نزیکبوونەوەیەکی فرەلایەنە بۆ دیپلۆماسی ناوچەکە و ئاستەنگەکانی ئەمنیی.

لوتکەی حکومەتەکانی جیهان لە دوبەی، بە کۆکردنەوەی جیاوازی سەرکردە و بڕیاربەدەستانی جیهانی، هێزی دیالۆگ و هاوکاری بۆ دروستکردنی داهاتوویەکی سەقامگیرتر و گەشاوەتر بەهێز دەکات. زیادبوونی تێوەگلانی نێوان ئەورووپا و وڵاتانی کەنداوی عەرەبی، کە لەلایەن پێگەی دیپلۆماسی بێلایەنی ئیماراتەوە ئاسان کراوە، هەنگاوێکی گرنگە بەرەو چارەسەرکردنی ئاستەنگە جیهانییە هاوبەشەکان، لە گۆڕانی کەش و هەواوە تا ئەمنییەتی ئابووری و سەقامگیری سیاسی.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری