بایكردنی بای لێشاو "لان" ناوەڕاستی ژاپۆن، ۲ کوژراو و پەككەوتنی سیستەمەكانی گواستنەوە

ژاپۆن - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بایكردنی بای لێشاو "لان" ناوەڕاستی ژاپۆن، ۲ کوژراو و پەككەوتنی سیستەمەكانی گواستنەوە

ناوچەی ناوەڕاستی ژاپۆن ڕووبەڕووی لێكەوتە وێرانكەرەكانی بای لێشاو "لان" بووەتەوە، كە بەیانی زووی ڕۆژی دووشەممە گەیشتە وشكانی، و بووە هۆی گیانلەدەستدانی لایەنی كەم دوو كەس و پشێویەكی فراوان كە تۆڕەكانی گواستنەوە و كاروبارە بازرگانییەكانی گرتەوە. بای بەهێز، كە خێرایی بای گەیشتە 198 كیلۆمەتر لە كاتژمێرێكدا و فشاری ناوەندیی 950 هێكتۆپاسكاڵی هەبوو، نزیکەی کاتژمێر 3:00ی بەیانی بە کاتی خۆجێی پارێزگای شیزووکای لە دوورگەی سەرەکی هۆنشو گرتەوە. ڕاپۆرتە هەواڵییە ناوخۆییەكان ئاماژە بەوە دەدەن كە بای لێشاو "لان"، كە 21ەمین بای لێشاوە لەم وەرزەدا، ڕێگایەكی وێرانكەری بەجێهێشتووە، كە ڕووبارەكان لە بەربەستەكانیان تێپەڕیون و ڕووداوی زەوی خانووەكانیان داپۆشیوە.

پارێزگای واكایامای ڕۆژئاوا، زۆرترین بارانی بەردەوامی بەردەوام بووە، كە لە ماوەی 48 کاتژمێردا پێش ڕۆژی یەکشەممە تا 800 ملم بارانی تۆمار کردووە. بەپێی زانیارییەكانی دەزگاكانی كەشناسی، پارێزگای میش بە سەختی زیانی بەرکەوتووە، بای لێشاوەکە نزیکەی 700 ملم بارانی لە هەمان ماوەدا باریوە. ئەم بارانە بەهێزە بووە هۆی لافاوێكی فراوان لە بەشێك لە پارێزگای ناراشدا، شار و ژێرخانەكانی نوقم كردووە.

تووڕەیی بای لێشاوەكە لە کاتێکدا سەریهەڵدا كە ڕووداوە نەتەوەییە گرنگەكان بەڕێوە دەچوون، و كاریگەری لەسەر هەردوو بواری سیاسی و ئابووری هەبوو. وەك نموونەیەكی بەرچاوی هێزی وێرانكەری بای لێشاوەكە، ژماردنی دەنگەكانی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی ژاپۆن، كە ڕۆژی یەکشەممە بەڕێوە چوو، دواخرا بۆ ڕۆژی دووشەممە لەو ناوچانەی كە گەیشتن بە بنكەكانی دەنگدان بەهۆی ڕێگای وێرانكەری بای لێشاوەكە تێكچووبوو. ئەم دواخستنە، كاتێك وڵات چاوەڕوانی ئەنجامە كۆتاییەكانی هەڵبژاردنە، توخمێكی نادیاری بۆ دۆخی سیاسی زیاد دەكات.

لە ڕووی ئابوورییەوە، كاریگەرییەكە هاوشێوەی گرنگە. كۆمپانیای گەورەی ئۆتۆمۆتیڤی جیهانی، تۆیۆتا مۆتۆر، ڕایگەیاند كە كارەكانی بەرهەمهێنان لە كارگەكانی لە چەندین پارێزگا، لەنێویاندا ئیواتە، میاگی، و گیفو، تا ئێوارەی ڕۆژی دووشەممە وەستاندووە. ئەم وەستاندنە لە بەرهەمهێناندا كاریگەریی پێشبینیكراوی لەسەر زنجیرەكانی دابینكردنی جیهانی هەیە، كە گرنگیی هاوبەشی پیشەسازیی مۆدێرن و لاوازیی ناوەندەكانی بەرهەمهێنان لەبەرامبەر ڕووداوە كەشوھەوا توندەكاندا دەردەخات.

سێكتەری گواستنەوە ڕووبەڕووی تێكچوونی بێوێنە بووەتەوە. دوو گەورەترین كۆمپانیای فڕۆكەوانی ژاپۆن، Japan Airlines Co. و All Nippon Airways Co.، ناچار بوون كە كۆی 350 گەشتی فڕۆكە لە ڕۆژی یەکشەممە و 170 گەشتی دیكە لە ڕۆژی دووشەممە هەڵبگرن، كە نزیکەی 43,000 گەشتیاری گرتەوە. تۆڕی هێڵی ئاسنیش تووشی زیانی گەورە بووە، خزمەتگوزارییەكانی شەمەندوفەری خێرا شینكانسێن لە بەشە گرنگەكانی هێڵی توكایدۆ وەستێنراون. هەروەها، چەندین ڕێگای سەرەكی داخراون، كە گواستنەوەی وشكانی پەكخستووە و هەوڵەكانی ڕزگاركردن و یارمەتیدانی قوربانیانی ئاڵۆزتر كردووە.

ئەم ڕووداوە دڵتەزێنە، لاوازیی بەردەوامی ژێرخانەكانی ژاپۆن لەبەرامبەر دیاردە كەشوھەوا توندەكاندا، كە نیگەرانییەكی بەردەوامە بۆ وڵاتێكی دوورگە كە لە ناوچەیەكی چالاکی زەویە بەستێن و تووشی بای لێشاو دەبێت، دووپات دەكاتەوە. بەرپرسان فەرمانی دەركردنیان بۆ چەند شار و شارۆچكەیەكی ناوخۆیی دەركرد، وەك ڕێكاری پێشگرتن بۆ پاراستنی دانیشتووان لە مەترسییە immediateی بای لێشاوەكە، لەنێویاندا ئەگەری ڕووداوی زەوی و داڕمانی بیناكان.

قوربانیانی مرۆیی بای لێشاوەكە زۆر قورسە. پیاوێكی تەمەن 63 ساڵ گیانی لەدەستدا كاتێك باوبۆرانێكی بەهێز لە شوێنی كارێكی بیناسازی لە شاری فوكوكای باشووری ڕۆژئاوای ژاپۆن، سەكۆیەكی ڕوخاند. لە پارێزگای یاماگوچی لە ڕۆژئاوای ژاپۆن، پیاوێكی تەمەن 70 ساڵ بە دڵتەزێن گیانی لەدەستدا دوای ئەوەی ناچار بوو خۆی فڕێ بداتە ناو دەریا كاتێك بزوێنەری بەلەمەكەی لە كاتی بارودۆخێكی پشێودا شكست هێنا. بۆ زیادكردنی خەم، ڕاپۆرتە ناوخۆییەكان پشتڕاستی دەكەنەوە كە ڕووداوێكی زەوی لە پارێزگای واكایاما، كە ماڵێكی گرتەوە، و یەكێك لە دانیشتووانەكەی بێسەروشوێن بوو.

دەزگای كەشناسی ژاپۆن پێشبینی دەكات كە بای لێشاو "لان" لاواز بێت و بگۆڕێت بۆ گێژاوێكی دەرەوەی ناوچە گەرمە وشكانییەكان كاتێك دەگاتە ڕۆژهەڵاتی هۆكایدۆ، پارێزگای باكوریترین ژاپۆن. لە كاتێكدا ژاپۆن مامەڵە لەگەڵ لێكەوتە immediateیەكانی بای لێشاوەكەدا دەكات، گرنگی سەرەكی لەسەر هەوڵەكانی ڕزگاركردن، دابینكردنی یارمەتی بۆ كۆمەڵگەكانی زیانلێكەوتوو، و دەستپێكردنی كاری فراوانی چاككردنەوەی ژێرخانەكان، لەكاتێكدا چاودێریی بەردەوام لەسەر نموونە كەشوھەواكان دەكەن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری