بڕینی گەورە لە باتریی ئۆتۆمبێلی کارەبایی چینی: تەکنەلۆژیای حاڵەتی ڕەق، مەودای ١٠٠٠ کیلۆمەتر و سەلامەتی باشتر بەڵێن دەدات

چین - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بڕینی گەورە لە باتریی ئۆتۆمبێلی کارەبایی چینی: تەکنەلۆژیای حاڵەتی ڕەق، مەودای ١٠٠٠ کیلۆمەتر و سەلامەتی باشتر بەڵێن دەدات

لە پێشکەوتنێکی گرنگدا بۆ تەکنەلۆژیای ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV)، توێژەرانی چین ڕایانگەیاندووە کە بە سەرکەوتووی باترییەکی نوێی نیمچە-حاڵەتی-ڕەقیان پەرەپێداوە و تاقیکردووەتەوە. ئەم سەرچاوە وزەییە تاقیکارییە، بۆ ئەوە دیزاین کراوە کە مەودایکی کاریگەر لە زیاتر لە ٦٢٠ میل (١٠٠٠ کیلۆمەتر) بە هەر بارگاویکردنەوەک دابین بکات، کە پۆتەنسیالی هەیە بازاری ئۆتۆمبێلی کارەبایی بگۆڕێت و "نیگەرانیی مەودا" بڵاو بکاتەوە. ئەم پێشکەوتنە، کە لە زانکۆی نانکای لە تیان جینەوە سەرچاوەی گرتووە، هەنگاوێکی گرنگە بەرەو سیستەمی هەڵگرتنی وزەی نەوەی نوێ بۆ گواستنەوەی کارەبایی.

سیستەمی باتریی پێشکەوتوو، دەستکەوتێکی بەرچاوی چڕیی وزەی زیاتر لە ٥٠٠ وات-سەعات بۆ هەر کیلۆیەک (Wh/kg) هەیە. ئەم ژمارەیە، زیادبوونێکی بەرچاوی ٣٠% ە بە بەراورد لەگەڵ نزیکەی ٣٠٠ Wh/kg لە باترییەکانی لیتێم-یۆنی پێشەنگدا. چڕیی وزەی بەرزتر، هۆکارێکی گرنگە لە پەرەپێدانی ئۆتۆمبێلی کارەبایی، چونکە ڕێگە بە هەڵگرتنی وزەی زیاتر دەدات لە کێش و قەبارەیەکی دیاریکراودا. ئەمەش بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی مەودای زیاتری لێخوڕین، ئۆتۆمبێلی ئەگەری کەمکێشتر، و دیزاینی پاکێجی باتریی بچووکتر، کە ئاڵوگۆڕی زیاتر بۆ بەرهەمهێنەرانی ئۆتۆمبێل دابین دەکات.

بەپێی لێدوانێکی دامەزراوەکە، توێژەران دەڵێن کە ئەم سیستەمە باترییە حاڵەتی-ڕەق بە وزەی بەرز، پێشتر لە ئۆتۆمبێلێکی کارا جێگیر کراوە و تاقیکردنەوەی قورسی لێخوڕینی دوورودرێژی بەسەردا کراوە. لە کاتێکدا وردەکاریی تایبەتی ئۆتۆمبێلی تاقیکردنەوەکە کەمە، ڕاپۆرتە دواترەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە بریتی بوو لە پرۆتۆتایپێک کە بە هاوکاری لەگەڵ کۆمپانیای China Automotive New Energy Battery (CANEB)، کە بەشێکە لە کۆمپانیای گەورەی بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێلی چینی China FAW Group، پەرەی پێدراوە. ئەم هاوکارییە لە نێوان زانست و پیشەسازیدا، جەخت لە هەوڵی هاوبەش بۆ خێراکەردنی بازاڕکردنی تەکنەلۆژیا پێشکەوتووەکانی باتری دەکاتەوە.

باترییەکانی حاڵەتی-ڕەق بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک جێگرەوەی تەکنەلۆژیاکانی ئێستای لیتێم-یۆنی دادەنرێن بەهۆی چەندین سوودی سروشتییانەوە، بەتایبەتی لە ڕووی سەلامەتییەوە. بە پێچەوانەی ئەلکترۆلیتە شلەکانی ئاگرگرتوو کە لە خانە لیتێم-یۆنییەکاندا بەکاردەهێنرێن، ئەلکترۆلیتە ڕەقەکان ئاگر ناگرن. ئەم تایبەتمەندییە سروشتییە، مەترسی runaway گەرمی، ئاگر، و تەقینەوەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە، کە ئۆتۆمبێلی کارەبایی کە بە باتریی حاڵەتی-ڕەق کاردەکەن بە شێوەیەکی بەرچاو سەلامەتتر دەکات. جگەلەوەش، ئەلکترۆلیتە ڕەقەکان کەمتر تووشی دروستبوونی dendrites دەبن – کە بریتییە لە پشیلەی کانزایی کە دەتوانن لە ئەلکترۆلیتەکەدا گەشە بکەن و بببنە هۆی کورتەباز، هەروەها کەمتر تووشی تێکچوون دەبن لە ئەنجامی کارلێکی کیمیایی شل، کە پۆتەنسیالی هەیە تەمەنی باتریی درێژ بکاتەوە.

دیزاینی نوێی باترییەکە، کاتۆدی مانگانیز-دەوڵەمەند بە لیتێم و سیستەمێکی ئەلکترۆلیتێکی هیبریدی بێهاوتای بەکاردەهێنێت. ئەم ڕێکارە هیبریدییە، سوودە پێکهاتەییەکانی ڕووکاری حاڵەتی-ڕەق لەگەڵ ئەلکترۆلیتی پێکهاتەیی "زۆر-تەڕ" (super-wetting) بە زیرەکانە تێکەڵ دەکات. مەبەستی ئەم تایبەتمەندییە "زۆر-تەڕ"ـە، باشترکردنی گەیەنەریی ئایۆنییە بە دڵنیابوون لەوەی کە ئەلکترۆلیتەکە بە تەواوی ناوچە و کونەکانی ماددە باترییەکەدا بڵاودەبێتەوە. ئەم پەیوەندییە فراوانکراوە لە نێوان ئەلکترۆلیت و ماددە چالاکەکاندا، گواستنەوەی ئایۆنی کارآمدتر ئاسان دەکات، کە بەشێکی گرنگە بۆ کارایی باتریی و خێرایی بارگاویکردنەوە. جگەلەوەش، زیادکردنی تەکنەلۆژیای ئەنۆدی لیتێم، مەبەست لێی سادەکردنی پرۆسەی بەرهەمهێنانە، کە پۆتەنسیالی هەیە تێچووی بەرهەمهێنان کەم بکاتەوە.

گرنگە جیاوازیی نێوان چڕیی وزەی ماددە خاوەکان و کارایی گشتی لە ئاستی سیستەمدا جیا بکرێتەوە. پاکێجی باتریی پرۆتۆتایپی ئێستا، گشتی capacitàی ١٤٢ کیلۆوات-سەعات (kWh) ە. لە ئاستی سیستەمدا، کە پێکهاتە پێویستەکان وەک سیستەمی ساردکەرەوە، وایەرینگ، پشتگیریی پێکهاتەیی، و کەرەستەی سەلامەتی لەبەرچاو دەگرێت، چڕیی وزە بە ٢٨٨ Wh/kg ڕاگەیەندراوە. ئەم ژمارەیە کەمترە لە ٥٠٠ Wh/kg کە بە جیا بۆ ماددە سەرەکییەکان ئەندراوە، کە کەمبوونەوەیەکی ئاسایی و چاوەڕوانکراوە لە پیشەسازیدا کاتێک هەڵسەنگاندن بۆ پاکێجی تەواوی باتریی دەکرێت.

پەرەپێدەران لەسەر داهاتووی نوێکان دڵخۆشن، پێشبینی دەکەن کە وەشانی دواتر بتوانن بگەنە چڕیی وزەی ئاستی پاکێج لە زیاتر لە ٣٤٠ Wh/kg و capacitàی گشتی ٢٠٠ kWh. ئەم پێشکەوتنانە بێگومان مەودای لێخوڕین بە شێوەیەکی بەرچاو لە ١٠٠٠ میل (١٦٠٠ کم)ی ئێستا زیاتر دەکەن. نمایشی ئەم تەکنەلۆژیایە چاوەڕوان دەکرێت لەم ساڵەدا دەستپێ بکات.

مەودای ١٠٠٠ میل، بازدانێکی گەورە دەبێت بەراورد بە تواناکانی ئێستای ئۆتۆمبێلی کارەبایی. بۆ ڕوونکردنەوە، مەودای مامناوەندی ئۆتۆمبێلی کارەبایی کە لە ساڵی ٢٠٢٤ دروستکراون، نزیکەی ٢٨٣ میل (٤٥٥ کم) بووە، لە کاتێکدا مۆدێلە پێشەنگەکان نزیکەی ٥١٢ میل (٨٢٥ کم)یان پێ دەچێت. جێبەجێکردنی سەرکەوتووانەی ئەم تەکنەلۆژیایە نوێیەی باتریی حاڵەتی-ڕەق، هەرچەندە هێشتا چاوەڕوانی پشتڕاستکردنەوەی سەربەخۆی توێژینەوەی هاوتەریبە، بەڵام بەهێزی ئاماژە بەوە دەدات کە باترییەکانی حاڵەتی-ڕەق بە خێرایی لە بیرۆکەی تاقیگەوە دەگوازرێنەوە بۆ جێبەجێکردنی واقیعی و دیار، کە ئامادەن بۆ گۆڕینەوەی داهاتووی ئۆتۆمبێلی کارەبایی لە ڕووی مەودا، سەلامەتی و کارایی گشتی.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری