ترامپ وردیارەکانی سەربازی دژی ئێران کۆتایی پێهێنرا، ئاماژە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ نەتەنیاهوو دەکات

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ترامپ وردیارەکانی سەربازی دژی ئێران کۆتایی پێهێنرا، ئاماژە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ نەتەنیاهوو دەکات

سەرۆکی ئەمریکا، دۆناڵد ترامپ، ئاشکرای کرد کە بڕیاری کۆتایی سەبارەت بە وەستاندنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان کە ئێرانیان کردووەتە ئامانج، بڕیارێکی هاوبەش دەبێت و لە چوارچێوەی ڕاوێژێکی نزیکدا لەگەڵ سەرۆک وەزیری ئیسرائیل، بنیامین نەتەنیاهوو، دەگیرێت. ئەم لێدوانە گرنگانەی کە لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لەگەڵ ڕۆژنامەی "تایمز ئۆف ئیسرائیل"دا دراون، قوڵی هاوکاری ستراتیژی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل لەسەر پرسە هەستیارەکانی ئاسایشی ناوچەکە، بەتایبەتی لەسەر چالاکییەکانی ئێران، دووپات دەکەنەوە.

سەرۆک ترامپ وتی: "پێم وایە ئەمە تا ڕاددەیەک بڕیارێکی هاوبەشە. ئێمە لە پەیوەندیداین. لە کاتی گونجاودا بڕیارێک دەدەم، بەڵام هەموو شتێک لەبەرچاو دەگیرێت." ئەم وەڵامە وەڵامێکی ڕاستەوخۆ بوو بۆ پرسیارێک سەبارەت بەوەی کە ئایا مافی کۆتاییهێنان بە ئۆپەراسیۆنەکان دژی ئێران تەنها لە ئەستۆی ئەودایە یان نەتەنیاهوو ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت. پشتڕاستکردنەوەی سەرۆکەکە گرنگی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل لە داڕشتنی سیاسەتەکانی ئاسایش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی پڕ لە قەلەقیدا، جەخت دەکاتەوە.

ئەم ڕاگەیاندنە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە لە قۆناغێکی گرژییە ناوچەییەکاندا تێدەپەڕێت، کە تیایدا ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی، بەتایبەتی ئیسرائیل، ئێران تۆمەتبار دەکەن بە بێسەقامگیری ناوچەکە لە ڕێگەی پشتیوانیکردنی لە گروپە چەکدارەکان و سیاسەتە هەرێمییە توندوتیژەکانی. ڕووداوەکانی دوایی بوونەتە هۆی چەندین زیادبوونی گرژی و ڕووداو کە بارودۆخی سیاسی-سیاسی زیاتر ئاڵۆزتر کردووە.

لە لایەکی ترەوە، لێدوانی دوایی ترامپ، شرۆڤە پێشووەکانی شارەزایانی ستراتیژی دووپات دەکاتەوە. جۆن میرشایمەر، پرۆفیسۆر لە زانکۆی شیکاگۆ، لەم دواییانەدا پێی وابوو کە ویلایەتە یەکگرتووەکان، دوای شکستی هەوڵەکانی بۆ گۆڕینی ڕژێمی ئێران، ڕووبەڕووی قۆناغێکی هەستیار دەبنەوە کە پێویستی بە بڕیارێکی یەکلاکەرەوە هەیە سەبارەت بە بەردەوامی کردەوە سەربازییەکان. میرشایمەر، کە بە دیدگا kinematicیەکانی لەسەر سیاسەتی دەرەوە ناسراوە، پێشنیار دەکات کە ستراتیژییەکانی پێشوو نەگەیشتوونەتە ئەنجامە چاوەڕوانکراوەکان، ئەمەش واشنتۆن ناچار دەکات بۆچوونی خۆی لەسەر هەڵسەنگاندنەوەی ستراتیژییەکانی نوێ بکاتەوە.

ڕوانگەی جیاواز هەیە سەبارەت بە باشترین ستراتیژی بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئێران. لە کاتێکدا کە هەندێک داوای فشارێکی بەردەوام و سزای قورس دەکەن، هەندێکی تر داوای نزیکبوونەوەیەکی دیپلۆماسی ورد دەکەن. بەشێکی بەرچاو جەخت لەسەر گرنگی هاوئاهەنگی نزیک لەگەڵ هاوپەیمانان بۆ دروستکردنی بەرەیەکی یەکگرتوو دەکەنەوە. واشنتۆن، بە دیاریکراوی، یان حکومەتی ترامپ، بە لایەنی کەمەوە، هەوڵ دەدات ستراتیژێکی تێکەڵاو پەیڕەو بکات کە فشار و ڕاوێژکردن پێکەوە دەبەستێتەوە، لە هەمان کاتدا بەردەوام گرنگی هاوپەیمانییەکانی ناوچەکە دووپات دەکاتەوە.

لە گەشەپێدانی پەیوەندیداردا، وەزیری دەرەوەی عومان، بەدر ئەل-بووسایدی، پێشتر ڕەخنەی لەو شتانە گرت کە ناوی ناوە "ڕەفتاری نامۆیی" ئیسرائیل و ئەمریکا بەرامبەر ئێران. ئەم لێدوانانە لەسەر ئەو پۆستە گشتییە دەدوێن کە هەندێک وڵاتی عەرەبی داوای گفتوگۆ و کەمکردنەوەی گرژی دەکەن، هەوڵ دەدەن لە ڕێگەی ئاشتیانەوە سەقامگیری ناوچەکە بپارێزن. عوممان بە شێوەیەکی نەریتی ڕۆڵی نێوبژیوانی لە ناوچەکەدا دەگێڕێت و هەمیشە هەوڵ دەدات گفتوگۆ لە نێوان لایەنە ناکۆکەکاندا پەرەپێبدات.

لێدوانەکانی دوایی ترامپ تەنها پشتڕاستکردنەوەی ڕاوێژکاری لەگەڵ نەتەنیاهوو تێپەڕ ناکات؛ ئەوان ئاماژە بە ستراتیژییەکی فراوانتر دەکەن کە لەسەر دامەزراندنی هاوپەیمانی بەهێز و هاوئاهەنگیکردنی هەوڵەکان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی چالاکانەی هەڕەشەکانی ئاسایش چڕبووەتەوە. پرسیاری پەیوەندیدار ئەوەیە کە ئەم ڕێگەیە چەندە کاریگەر دەبێت لە بەدەستهێنانی سەقامگیری مەبەستدار لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کەمکردنەوەی گرژییە گەورەکان. بڕیاری کۆتاییهێنان یان بەردەوامیدان بە کردەوە سەربازییەکان، کاریگەری قوڵی هەیە، کە دەکرێت کاریگەری لەسەر ئاسایشی جیهانی و ئابووری جیهانی هەبێت.

دینامیکە ناوچەییە ئێستاکان پێویستیان بە شیکردنەوەیەکی وردی دووژمنایەتییەکان و تێگەیشتنی قووڵ لە دینامیکە سیاسی و سەربازییەکان هەیە. هاوکاری نێودەوڵەتی کاریگەر، پەیوەندی ڕاشکاوانە، و گەڕان بەدوای چارەسەری دیپلۆماسیدا، گرنگترین ئامرازەکانی مانەوە بۆ تێپەڕاندنی ئەم ئاڵۆزیانە. بەشداریکردنی هاوپەیمانانی سەرەکی وەک ئیسرائیل لە پرۆسەی بڕیارداندا، نیشانەی دانپێدانانە بە گرنگی کۆدەنگی ناوچەیی لە داڕشتنی سیاسەتی کاریگەردا. لە کاتێکدا کە ستراتیژییەکان جیاوازن، جەختکردنەوە لەسەر ڕاوێژی هاوبەش، هەنگاوێکە بەرەو ستراتیژییەکی یەکگرتوو کە توانای مامەڵەکردن لەگەڵ ئاڵۆزییەکانی دۆخی ئێراندا هەبێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری