خەبەر لە هەبرۆن: خۆپیشاندەرانی فەلەستینی لەگەڵ هێزەکانی ئیسرائیل پێکدادان لە کاتی سەردانە مشتومڕییەکەی پینس بۆ قودس

فەلەستین – ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

خەبەر لە هەبرۆن: خۆپیشاندەرانی فەلەستینی لەگەڵ هێزەکانی ئیسرائیل پێکدادان لە کاتی سەردانە مشتومڕییەکەی پینس بۆ قودس

شاری هەبرۆن لە کەناری ڕۆژاوا لە 23ی کانوونی دووەمی 2018، بووە شوێنی ڕووبەڕووبوونەوەی توندوتیژ، کاتێک خۆپیشاندەرانی فەلەستینی لەگەڵ سەربازانی ئیسرائیلی پێکدادان، دوای خۆپیشاندانێک دژی سەردانی جێگری سەرۆکی ئەوکاتی ئەمریکا مایک پینس بۆ ناوچەکە، بەتایبەتی قودس. خۆپیشاندەران بەردیان بە ئاراستەی هێزەکانی ئیسرائیل هاویشت، ئەوانیش بە ڕێوشوێنی بڵاوەپێکردنی خەڵک وەڵامیان دایەوە، ئەمەش گرژییەکانی لە شارێکدا زیاتر کرد کە پێشتر وەک خاڵێکی گرنگی گڕگرتن لە ململانێی ئیسرائیل و فەلەستیندا دادەنرا.

ئەم پێکدادانانە لە دۆخێکی سیاسی زۆر پڕ لە گرژیدا ڕوویاندا. سەردانەکەی پینس بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست یەکەم سەردانی بەرپرسێکی باڵای ئەمریکا بوو لەوەتەی ڕاگەیاندنە مشتومڕییەکەی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ لە کانوونی یەکەمی 2017، کە قودسی وەک پایتەختی ئیسرائیل ناساند و دەستپێکی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکای ڕاگەیاند. ئەم بڕیارە لە سەرانسەری جیهانی عەرەبی و ئیسلامیدا ناڕەزایەتییەکی بەرفراوانی لێکەوتەوە، و فەلەستینییەکان بە پێشێلکارییەکی گەورەی یاسای نێودەوڵەتی و ئاستەنگێکی ڕاستەوخۆ بۆ داواکارییەکانیان بۆ قودسی ڕۆژهەڵات وەک پایتەختی دەوڵەتی داهاتوویان سەیریان کرد.

شاری هەبرۆن، کە لە دڵی کەناری ڕۆژاوادایە، گرنگییەکی ئایینی و مێژوویی زۆری هەیە بۆ هەردوو موسڵمانان و جووەکان، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە شوێنێکی هەمیشەی گرژی بەهۆی بوونی نیشینگە ئیسرائیلییەکان لەناو شارە کۆنەکەیدا. ئەم ڕێکخستنە ناوازە و مشتومڕییە زۆرجار دەبێتە هۆی ناکۆکی لەنێوان دانیشتووانی فەلەستینی، نیشینگەکانی ئیسرائیل و هێزەکانی ئیسرائیل کە ئەرکی پاراستنی نیشینگەکانیان لە ئەستۆدایە. سەردانەکەی پینس بۆ ناوچەکە، پەرچێک وەرچەرخاند بۆ ئەم ناکۆکییە هەبووانە، چونکە فەلەستینییەکان سەردانەکەیان وەک پشتگیریکردنێک بۆ هەڵوێستی ئیسرائیل لەسەر قودس بینی.

خۆپیشاندانەکانی پێش پێکدادانەکان دەربڕینێکی ڕوون بوون لە ڕەتکردنەوەی جەماوەری فەلەستینی بۆ سیاسەتی نوێی ئەمریکا بەرامبەر بە قودس. سەدان خۆپیشاندەر بەشدارییان کرد، پلاکاردەکانیان بەرزکردبووەوە کە بڕیارەکەی ئەمریکایان ئیدانە دەکرد و ناسنامەی عەرەبی قودسیان دووپات دەکردەوە. لەگەڵ گۆڕانی خۆپیشاندانەکان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی توندوتیژ، هێزەکانی ئیسرائیل گازی فرمێسکڕێژ و نارنجۆکی دەنگییان بەکارهێنا بۆ بڵاوەپێکردنی خەڵک، لە کاتێکدا خۆپیشاندەران بە بەردهاویشتن وەڵامیان دایەوە، ئەمەش ڕەنگدانەوەی بێئومێدی و توڕەییەکی قووڵ بوو.

کاردانەوەکان تەنها لە شەقامی فەلەستینییەکاندا سنووردار نەبوون؛ سەرکردایەتی فەلەستین سەردانەکەی پێنسی بایکۆت کرد و ڕەتی کردەوە لەگەڵی کۆببێتەوە، بەو پێیەی کە ئیدارەی ئەمریکا ڕۆڵی خۆی وەک ناوبژیوانی بێلایەن لە پرۆسەی ئاشتیدا لەدەست دابوو. ئەم گۆڕانکارییانە قەیرانی دیپلۆماسی نێوان واشنتۆن و دەسەڵاتی فەلەستینی زیاتر قووڵکردەوە، و هەوڵەکانی بۆ دەستپێکردنەوەی هەر دانوستانێکی ئاشتیی مانادار ئاڵۆزتر کرد.

لەوەتەی ڕاگەیاندنەکەی ترەمپەوە، ناوچە داگیرکراوەکانی فەلەستین شەپۆلێک لە خۆپیشاندانی ڕۆژانەی بەخۆیەوە بینیوە، کە زۆرجار بە پێکدادانی دووبارە لەگەڵ هێزەکانی ئیسرائیلەوە بەدوادا دێت. ئەم ڕووداوانە نەک تەنها هەستیارییەکی زۆری پرسی قودس دەردەخەن، بەڵکو دۆخی ئەمنیی ناسکی کەناری ڕۆژاوا و کەرتی غەززەیش دووپات دەکەنەوە. فەلەستینییەکان قودسی ڕۆژهەڵات وەک پایتەختی دەوڵەتی خوازراویان دەبینن، لە کاتێکدا ئیسرائیل تەواوی قودس بە پایتەختی یەکگرتوو و هەتاهەتایی خۆی دادەنێت، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە یەکێک لە خاڵە هەرە ئاڵۆزەکانی ململانێ.

هەبرۆن، بە مێژووە دەوڵەمەندەکەی و ئاڵنگارییە ئاڵۆزەکانی، بەردەوامە وەک نموونەیەکی بچووککراوەی ململانێ فراوانترەکە. ڕووداوەکانی وەک پێکدادانەکانی 23ی کانوونی دووەمی 2018 بەردەوامن لە بیرهێنانەوەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە پێویستییەکی بەپەلە بۆ چارەسەرێکی دادپەروەرانە و هەمیشەیی کە مافەکانی هەموو لایەنەکان مسۆگەر بکات و سەقامگیری بۆ ئەم ناوچە ناسەقامگیرە بهێنێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری