دادوەرێکی ئەنگۆلی داواکارییەک بۆ ڕێگرتن لە هیگینۆ کارنێرو بۆ جێهێشتنی وڵات ڕەتکردەوە

ئەنگۆلا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دادوەرێکی ئەنگۆلی داواکارییەک بۆ ڕێگرتن لە هیگینۆ کارنێرو بۆ جێهێشتنی وڵات ڕەتکردەوە

لە گەشەیەکی دادوەریدا، دادوەرێکی دادگای باڵای ئەنگۆلا داواکارییەکی داواکاری گشتیی ڕەتکردەوە بۆ دەستبەسەرداگرتنی پاسپۆرتی جەنەڕاڵ هیگینۆ کارنێرو، کەسایەتییەکی کاریگەر و مێژوویی پارتی دەسەڵاتداری بزووتنەوەی گەلی بۆ ڕزگاری ئەنگۆلا (MPLA) و کاندیدێکی ئەگەری جێنشینی سەرۆک جۆواو لۆرێنسۆ لە هەڵبژاردنەکانی ٢٠٢٥دا. بڕیاری دادوەر ماریا گامبوا کرایڤیرۆ، ڕێگریکرد لە هەوڵەکانی داواکاری گشتی بۆ سەپاندنی سنووردارکردنی زیاتر بەسەر کارنێرۆدا.

ئەم بڕیارە دادوەرییە لە کاتێکدایە کە قسە و باس لەسەر سەرکردایەتی داهاتووی ئەنگۆلا زیاتر بووە. جەنەڕاڵ هیگینۆ کارنێرو لە مانگی تەمموزی ساڵی ڕابردوو بە شێوەیەکی چاوەڕوانەنەکراو ڕایگەیاند کە دەیەوێت ببێتە کاندیدی سەرۆکایەتی. سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن کە ئەم ڕاگەیاندنە بەبێ ئاگاداری پارتی و بەبێ پاڵپشتی ڕوونی سەرۆک جۆواو لۆرێنسۆ بووە، کە پێشتر بە ئاشکرا ڕەخنەی لەم هەنگاوەی کارنێرو گرتووە. ئەم هەوڵەی وەزیری پێشووی کارەباڕانی گشتی، ئاماژە بە ناکۆکیی ناوخۆیی لە نێوان پلە باڵاکانی حکومەتدا دەکات.

شایانی باسە، جەنەڕاڵ کارنێرو لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ڕابردوو بە فەرمی تۆمەتبارکرا بە خواردنی پارە. بەپێی یاسای ئەنگۆلا، ڕووبەڕووی ڕێکاری "گرێبەستی ناسنامە و نیشتەجێبوون" (termo de identidade e residência) بووەتەوە، کە سووکترین ڕێکاری ناچارکردنە لە سیستەمی دادوەری ئەنگۆلادا. ئەم ڕێکارە ناچار دەکات کە لە بەردەم دەسەڵاتداران ئامادە بێت و ناونیشانی نیشتەجێبوونی خۆی ڕابگەیەنێت، بەڵام ڕێگر نییە لە گەشتکردنی لەناو وڵات یان دەرەوەی وڵات.

بەڵام، داواکاری گشتی لەم ڕێکارە سووکە ڕازی نەبوو. بەوپێیەش کە ئەم ڕێکارە بە ناڕوونی زانی بۆ پاراستنی دادپەروەری یان ڕێگرتن لە هەڵاتنی ئەگەری، داوای لە دادگای باڵا کرد کە پاسپۆرتی کارنێرو دەستبەسەردا بگرێت، کە ئەمەش بە واتای قەدەغەی گەشتکردن دێت. بەڵام دادوەر ماریا گامبوا کرایڤیرۆ، لە بڕیارەکەی ٩ی کانوونی دووەمی ئەمساڵدا، کە تازە بڵاوکراوەتەوە، بە توندی ئەم داواکارییەی ڕەتکردەوە.

لە ڕوونکردنەوەکانی بڕیارەکەیدا، دادوەر کرایڤیرۆ ڕایگەیاند کە "لێکۆڵینەوەی پێشوەختە هێشتا تەواو نەبووە، بۆیە، ڕێکاری ناچارکردنی کەسی (...) گونجاو و بەرامبەرە چونکە هیچ بەڵگەیەکی پێویست بۆ گۆڕینی نییە". دادوەرەکە ڕەخنەی توندی لە داواکاریی داواکاری گشتی گرت و جەختی کردەوە کە "یاسای ئەنگۆلا مەترسی هەڵاتن پێشبینی ناکات؛ پێویستی هەیە کە ئەم مەترسییە دیاریکراو بێت".

دادوەرەکە ڕوونکردەوە کە تەنها ئەوەی بڵێت "تۆمەتبار فرانسیسکۆ هیگینۆ لۆپێس کارنێرو هاوڵاتییەکی کاریگەرە، خاوەنی سامانێکی زۆر و توانای دارایی بەهێزە، کە ڕێگەی پێدەدات لە هەر کاتێکدا گەشت بکات، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەگەری هەڵاتن"، بەس نییە. ڕوونکردەوە کە یاسا زیاتر لە تەنها ئەگەری هەڵاتن، کە لە پێشبینییەکانی گشتی و داخراو وەرگیراوە، داوا دەکات. دەبێت بەڵگەی ڕاستەقینە لە دۆسیەی دادگادا هەبێت کە بە شێوەیەکی دیاریکراو ئاماژە بەم مەترسییە بکات، بە تایبەت ئەوانەی ئامادەکاری بۆ هەڵاتن ئاشکرا دەکەن. ئەمەش دەبێت لە دۆسیەکەدا بسەلمێنرێت.

دادوەرەکە ڕوونکردنەوەکەی بەم شێوەیە تەواو کرد: "هەڵاتن دەبێت هەمیشە ڕووبدات، لە کاتێکدا مەترسی هەڵاتن دەبێت هەمیشە پێشبینی بکرێت". بەم چوارچێوە یاساییە وردە، دادوەر کرایڤیرۆ پرنسیپێکی گرنگی لە پرۆسەی تاوانی ئەنگۆلادا دامەزراند، جەختی لەسەر پێویستی بوونی بنەمای بەهێز و دیاریکراو کرد پێش ئەوەی سنووردارکردنی توند بەسەر ئازادی تاکێکدا بسەپێنرێت، تەنانەت ئەگەر کەسایەتییەکی گشتیش بێت.

ئەم بڕیارە دادوەرییە پرسیار لەسەر هێزی سیاسی و سەربەخۆیی دادوەری لە ئەنگۆلا دروست دەکات، بە تایبەت لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی. ڕەتکردنەوەی داواکاریی داواکاری گشتی لەوانەیە وەک پاڵپشتی ناڕاستەوخۆی کارنێرو یان لانیکەم، وەک پشتڕاستکردنەوەی سەروەری یاسا و سەربەخۆیی دادوەری لە بەرامبەر گوشاری ئەگەریدا لێکبدرێتەوە. چارەنووسی ئەم دۆسیەیە و کاریگەریی فراوانتری لەسەر بارودۆخی سیاسی ئەنگۆلا هێشتا چاوەڕوان دەکرێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری