دادگ توقفی داوای وەرگرتنی بەڵگە لە دۆسیەی شێریفە تاوانبارەکەی مارکۆس لۆپێز ڕاگرت

ئەمەریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دادگ توقفی داوای وەرگرتنی بەڵگە لە دۆسیەی شێریفە تاوانبارەکەی مارکۆس لۆپێز ڕاگرت

لە گەشەسەندێکی گرنگدا لە پرۆسە یاساییەکانی دژ بە شێریفە ئیفلاسکراوەکەی ناوچەی ئۆسێئۆلا، مارکۆس لۆپێز، دادوەرەکە داوای پێکهێنانی بەڵگەی زیاتر (discovery)ی ڕەتکردەوە. ئەم بڕیارە دادوەرییە، نەک تەنها بەربەستێکی گەورەیە بۆ تیمی بەرگری لۆپێز، بەڵکو ئەوانەی کە هەوڵیان دەدا بەڵگە و زانیاری زیاتر لەبارەی تۆمەتە قورسەکانی خراپ بەکارهێنانی دەسەڵات و گەندەڵی دژ بە شێریفە پێشوو کۆبکەنەوە. ڕەتکردنەوەی ئەم داوایە ئاماژە بەوە دەکات کە دادگا پێی وایە بەڵگەنامەکانی ئێستا بەسە بۆ بەردەوامبوون، یان داواکە مەرجە یاساییەکانی تێدا جێبەجێ نەکراوە.

دۆسیەکەی دژ بە مارکۆس لۆپێز، سەرنجێکی زۆری ڕاکێشاوە، بەهۆی تۆمەتەکانی وەک بەکارهێنانی خراپی دەسەڵات، گەندەڵی دارایی، و گومانلێکراوی ئاستەنگکردنی دادپەروەری لە ماوەی پۆستەکەیدا. ئەم تۆمەتانە بوونەتە هۆی ئیفلاسکردنی لە پۆستەکەی، چاوەڕوانی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکان و بڕیارە یاساییەکان. وەرگرتنی بەڵگە (Discovery) قۆناغێکی گرنگە لە پرۆسەی یاساییدا، کە ڕێگە بە لایەنەکانی داواکار و بەرگری دەدات بۆ ئەوەی بەڵگە و زانیارییەکان ئاڵوگۆڕ بکەن بۆ دروستکردنی کەیسەکانیان. ئەمەش شەفافیەت مسۆگەردەکات و لە کاتی دادگاییکردن ڕێگە لە ڕووداوی چاوەڕوان نەکراو دەگرێت.

داواکاریی بەرگری بریتی بوو لە ناچارکردنی داواکاری گشتی یان لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ ئەوەی بەڵگەنامەی دیاریکراو، شایەتحاڵییەکان، یان شێوازەکانی تری بەڵگە پێشکەش بکەن کە پێیان وایە بۆ دروستکردنی بەرگرییەکی کاریگەر پێویستن. ڕەتکردنەوەی داواکارییەکی لەو شێوەیە دەتوانێت کاریگەری بەرچاو لەسەر توانای تۆمەتبار بۆ ئامادەکاری بۆ دادگاییکردن هەبێت، و بە شێوازی جیاواز ڕێگە لە بەردەستکەوتنی بەڵگەنامەی ئازادکەر یان زانیارییەک بگرێت کە دەتوانێت چیرۆکی داواکاری گشتی بخاتە ژێر پرسیارەوە. دادوەرەکان بە شێوەیەکی گشتی داواکارییەکانی Discovery قبوڵ دەکەن، مەگەر ئەوانە بەرفراوان، بێ پەیوەند، پارێزراو، یان زۆر قورس و قورس دانرێن.

هۆکارە دیاریکراوەکانی ڕەتکردنەوەکە لەلایەن دادوەرەوە بە تەواوی لە ڕاپۆرتە سەرەتاییەکاندا ئاشکرا نەکراوە، بەڵام بڕیارەکانی لەو شێوەیە زۆرجار بەستراوەتەوە بەوەی کە ئایا Discoveryی داواکراو بۆ بەرگری پێویست و گرنگە. ئەگەری هەیە دادگا پێی وابووبێت کە بەڵگەنامەکانی ئێستا کە بە بەرگری دراون بەس بوون، یان داواکارییەکە لە داواکارییەکانی خۆیدا بەس نەکراوە. یان، زانیارییەکانی داواکراو ڕەنگە پارێزراو بووبن لەژێر مافە یاساییەکاندا.

مارکۆس لۆپێز لە سەرەتای ئەمساڵدا دوای دەرکەوتنی ئەم تۆمەتە قورسە، لە پۆستەکەی وەک شێریف ئیفلاسکرا. ئیفلاسکردنەکە بۆ پاراستنی یەکگرتوویی ئۆفیسی شێریفی ناوچەی ئۆسێئۆلا و دڵنیابوون لەوەی کە لێکۆڵینەوەکانی بەردەوام بێ کێشە بەڕێوە بچێت، جێبەجێ کرا. جێگرێکی کاتی بۆ سەرپەرشتیکردنی بەڕێوەبەرایەتییەکە لە کاتی ئیفلاسکردنی لۆپێزدا دانرا. کاریگەرییەکان بۆ لۆپێز لەوانەیە زیاتر لە تاوانە تاوانبارییەکان بێت، بە شێوەیەکی گشتی لەوانەیە لەدەستدانی هەمیشەیی پۆستەکەی و لەدەستدانی مافەکانی مووچەی خانەنشینی.

ئەم بڕیارە ئاماژە بە ئاڵۆزییەکانی ناو پرۆسەی دادگاییکردنی بەرپرسانی گشتی دیار دەکات. سیستەمی یاسایی پێویستی بە هاوسەنگییەکی ورد هەیە لە نێوان دڵنیابوونی لە دادگاییکردنێکی دادپەروەرانە بۆ تۆمەتبار و پاراستنی متمانەی گشتی لە دامەزراوە حکومییەکان. ڕەتکردنەوەی داواکاری Discovery، هەرچەندە لەم حاڵەتەدا سەرکەوتنێکە بۆ داواکاری گشتی، بەڵام بەرگری لە بەکارهێنانی ڕێگاکانی تری یاسایی بۆ ناڕاستەوخۆکردنی بەڵگە یان تۆمەتەکان بێبەش ناکات.

شیکەرەوە یاساییەکان پێشنیار دەکەن کە ئەنجامی ئەم ناکۆکییە لەسەر Discovery دەتوانێت کاریگەری لەسەر ستراتیژییە یاساییەکانی داهاتوو لە دۆسیە هاوشێوەکان هەبێت. ئەمەش گرنگی داواکارییەکی Discoveryی وردبین و لێکۆڵینەوەی وردی دادوەرەکان لەسەریان، نیشان دەدات. بەردەوامبوونی سەرنج لەسەر بەرپرسیارێتی لەناو هێزەکانی جێبەجێکردنی یاسا، بۆ بەهێزکردنی متمانەی گشتی و دڵنیابوون لەوەی کە دەسەڵات بە بەرپرسیارێتی بەکارهێندراوە، گرنگە.

لەگەڵ بەردەوامبوونی شەڕی یاسایی، ئۆفیسی شێریفی ناوچەی ئۆسێئۆلا و کۆمەڵگاکە بە گشتی چاودێری وردی پرۆسەکە دەکەن. ئەنجامی کۆتایی ئەم دۆسیەیە، نەک تەنها چارەنووسی مارکۆس لۆپێز یەکلادەکاتەوە، بەڵکو پەیامێکیش دەدات سەبارەت بە پابەندبوون بە دادپەروەری و یەکگرتوویی لە ناو سەرکردایەتی ناوچەکە و سیستەمی جێبەجێکردنی یاسادا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری