دادگای باڵای ڕوسیا کۆمیتەی دژە جەنگی بە "ڕێکخراوێکی تیرۆریستی" ناودێر کرد

ڕوسیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دادگای باڵای ڕوسیا کۆمیتەی دژە جەنگی بە "ڕێکخراوێکی تیرۆریستی" ناودێر کرد

لە هەنگاوێکی دیکەدا کە گوشاری سەر دەنگە ناڕازییەکانی ڕوسیا زیاتر دەکات، دادگای باڵای ڕوسیا ڕۆژی دووشەممە "کۆمیتەی دژە جەنگی ڕوسیا"ی وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی ڕاگەیاند. ئەم بڕیارە نیشانەی فراوانبوونی هەوڵەکانی حکومەتە بۆ بێدەنگکردنی ئەو گروپ و کەسانەی کە ڕەخنە لە داگیرکردنی بەرفراوانی ئۆکرانیا دەگرن، و ئەمەش بۆشایی بۆ چالاکی شارستانی و ناڕەزایەتی زیاتر کەم دەکاتەوە.

کۆمیتەی دژە جەنگی ڕوسیا، کە لە سەرەتای ساڵی 2022 دامەزراوە، تۆڕێک لە کەسایەتییە دیارەکانی ئۆپۆزسیۆنی ڕوسیا لە خۆ دەگرێت کە لە غوربەتدا دەژین. لە نێو ئەندامە دیارەکاندا میهائیل خودارکۆڤسکی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری پێشووی کۆمپانیای نەوتی یوکۆس؛ گارێ کاسپارۆڤ، پاڵەوانی جیهانی شەتڕەنج؛ و سێرگی گوریێڤ، ئابووریناسی ناسراو هەن. ئەرکی ڕاگەیەندراوی ئەم ڕێکخراوە بریتی بوو لە دابینکردنی پاڵپشتی بۆ ڕوسییەکانی دژ بە جەنگ و دروستکردنی پلاتفۆرمێک بۆ هاوسۆزی، کاری هاوبەش، و یارمەتی هاوتا بۆ ئەوانەی دژ بەو ململانێیەی کە لە ئۆکرانیا بەردەوامە. کۆمیتەکە هەستاوە بە پێشکەشکردنی دیدگای جیاواز و ڕێکخستنی ناڕەزایەتی دژ بە سیاسەتەکانی حکومەت.

لە ماوەی دادگاییکردنەکەدا، دادگای باڵا تۆمەتی دژی کۆمیتەکە هەڵگرت، بە پشتبەستن بەوەی کە تێوەگلاوە لە "بڵاوکردنەوە، پاساودان، و پاڵپشتیکردنی تیرۆر". دادگاکە هەروەها ڕایگەیاند کە چالاکییەکانی ڕێکخراوەکە لەلایەن میهائیل خودارکۆڤسکییەوە "ڕێنوێنی و چاودێری" دەکرێت، کە لە ساڵی 2015 ەوە لە شانشینی یەکگرتوو نیشتەجێیە. ئەم ئامانجگرتنە ڕاستەوخۆیە بۆ کەسایەتییە دیارەکانی ئۆپۆزسیۆن، مەبەست لێی بێڕێزیکردنە بە هەوڵەکانیان و لاوازکردنی هەر جۆرە ناڕەزایەتی ناوخۆیی یان دەرەکییە، و هاوواتای کردنی چالاکی دژ بە جەنگە لەگەڵ تیرۆر – تۆمەتێک کە سزا یاسایی قورس لە ڕوسیا هەیە.

پێدەچێت بنەمای ئەم دانانەی دوایی وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی پەیوەندی بە بڕیارێکی پێشووتری دادگایەکی سەربازییەوە هەبێت لە مانگی تشرینی دووەمدا. لەو حاڵەتەدا، لیۆنید گوزمان، سیاسەتمەداری لە غوربەت و ئەندامی کۆمیتەی دژە جەنگ، بە تاوانی "پاساودانی تیرۆر" بە 10 ساڵ زیندانیکردن بەشێوەی غیابی سزا درا. ئەم پێشینەیە نمونەی سیاسەتی بەردەوامی دەسەڵاتدارانی ڕوسیا دەردەخات بۆ ڕاوەدوونانی ناڕازیان، چ لەناو وڵات بن یان لە دەرەوە، بە بەکارهێنانی یاساکانی دژە تیرۆر بۆ خنکاندنی ڕەخنە. سەپاندنی سزاکان بەشێوەی غیابی، ئیرادەی حکومەت بۆ سزادانی ئۆپۆزسیۆن، تەنانەت کاتێک کەسەکان لە دەسەڵاتی دادوەری ڕاستەوخۆی وڵات دوورن، نیشان دەدات.

ئەمە یەکەمجار نییە کە کۆمیتەی دژە جەنگ ڕووبەڕووی سزا فەرمی بێتەوە. دەسەڵاتدارانی ڕوسیا پێشتر لە مانگی January 2024 دا ئەم گروپەیان وەک ڕێکخراوێکی "نەخوازراو" ڕاگەیاندبوو. ئەم دیاریکردنە مەترسی گەورەی هەیە، و ئەندامان و هەر کەسێک کە مامەڵە لەگەڵ گروپەکەدا بکات، تووشی زیندانیکردن و دادگاییکردنی تاوانکاری دەکات. ئەمەش بە شێوەیەکی کاریگەرانە هەر جۆرە مامەڵەیەک، لەوانەش هاوبەشیپێکردنی ناوەڕۆک لەسەر ئینتەرنێت، تاوانبار دەکات، و بەمەش گروپەکە و لایەنگرانی لەیەکتر دادەبڕێت.

بۆ زیاتر توندکردنی گوشارەکان، دەزگای ئاسایشی فیدراڵی ڕوسیا (FSB) لە مانگی تشرینی یەکەمدا ڕایگەیاند کە تۆمەتی تیرۆریان دژی 23 ئەندامی ڕێکخراوەکە تۆمار کردووە. ئەم هەنگاوانە پێکەوە پێشنیاری هەڵمەتێکی هاوئاهەنگ دەکەن کە ئامانجی لەناوبردنی هەر جۆرە ئۆپۆزسیۆنێکی ڕێکخراوە، چ سیاسی بێت یان شارستانی، و توندکردنەوەی کۆنترۆڵی دەوڵەتە بەسەر گفتوگۆی گشتی و ئاڵوگۆڕی زانیاری. بەکارهێنانی زیاتری وەسفەکانی وەک "تیرۆریست" و "نەخوازراو" ئاماژەیە بۆ ئاراستەیەکی نیگەرانکەر لە کەشوهەوای سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕوسیا، کە ڕۆژنامەگەری سەربەخۆ و ناڕەزایەتی ئاشتیانە زیاتر مەترسیدار دەکات.

لەناو ئەم دۆخە سەختانەدا، میدیا سەربەخۆکان ڕووبەڕووی بەربەستی بێ وێنە دەبنەوە. نووسینگەی داواکاری گشتی ڕوسیا، خۆشی "The Moscow Times"ی وەک ڕێکخراوێکی "نەخوازراو" دیاری کردووە، کە ئەمەش کارەکانی تاوانبار دەکات و کارمەندەکانی تووشی مەترسی دادگاییکردن دەکات، دوای ئەوەی پێشتر وەک "ئاژانسی بیانی" دیاری کرابوو. ئەم هەنگاوانە وەک هەوڵی ڕاستەوخۆ بۆ بێدەنگکردنی ڕۆژنامەگەری سەربەخۆ لە ڕوسیا سەیر دەکرێن. لە کاتێکدا کە دەسەڵاتدارانی حکومەت بانگەشەی ئەوە دەکەن کە کارەکانی دەزگاکە "بڕیارەکانی ڕێبەری ڕوسیا بێڕێز دەکات"، "The Moscow Times" جەخت دەکاتەوە لەسەر پابەندبوونی خۆی بە پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی ورد و بێلایەن لەسەر ڕوسیا. خەبات بۆ ڕۆژنامەگەری ئازاد و سەربەخۆ لە ڕوسیا بەردەوامە، کە گرنگی پاڵپشتی بۆ دابینکردنی مانەوەی لە بەرامبەر گوشاری زیادبوودا دووپات دەکاتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری