دادگای بەنگلادیش داوای ئاگاداری سووری ئینتەرپۆل بۆ دەستگیرکردنی پەرلەمانتارێکی بەریتانی دەکات

بەنگلادیش - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دادگای بەنگلادیش داوای ئاگاداری سووری ئینتەرپۆل بۆ پەرلەمانتارێکی بەریتانی دەکات بەهۆی تۆمەتەکانی گەندەڵی

فەرمانێکی دادوەری لە داکا، پایتەختی بەنگلادیش، پرۆسەیەکی یاسایی نێودەوڵەتی گرنگی خستووەتە گەڕ. دادگایەکی ناوخۆیی فەرمانی بە دەسەڵاتداران کردووە کە بە فەرمی داوا لە ئینتەرپۆل بکەن بۆ دەرکردنی 'ئاگاداری سوور' بۆ دەستگیرکردنی پەرلەمانتارێکی بەریتانی کە ناوی ئاشکرا نەکراوە. ئەم هەنگاوە بێ پێشینەیە لە تۆمەتەکانی گەندەڵییەوە سەرچاوە دەگرێت کە پەیوەندی بە تێوەگلانی یاسادانەرەکە لە پڕۆژەیەکی خانووبەرەی تایبەت لە ناو بەنگلادیشدا هەیە. فەرمانەکە پابەندبوونی پتەوی بەنگلادیش بە بەرەنگاربوونەوەی خراپەکاری دارایی نیشان دەدات، تەنانەت کاتێک کە کەسایەتییە گشتییە بیانییەکانیش دەگرێتەوە، کە دەسەڵاتی جێبەجێکردنی یاسای سەروو سنوورەکان دەردەخات.

بۆ تێگەیشتنی تەواو لە لێکەوتەکانی ئەم فەرمانە، زۆر گرنگە بزانین ئاگاداری سووری ئینتەرپۆل چی دەگەیەنێت. ئەمە خۆی لە خۆیدا فەرمانی دەستگیرکردنی نێودەوڵەتی نییە، بەڵکو داوایەکە لە دەسەڵاتدارانی جێبەجێکردنی یاسا لە سەرانسەری جیهان بۆ دۆزینەوە و دەستگیرکردنی کاتیی کەسێک بە مەبەستی ڕادەستکردنەوە، خۆبەدەستەوەدان، یان ڕێکاری یاسایی هاوشێوە. ئاگادارییە سوورەکان لەلایەن سکرتاریەتی گشتی ئینتەرپۆلەوە بە داوای وڵاتێکی ئەندام دەردەکرێن، و ئامرازێکی زیندوون لە هاوکاری پۆلیسی نێودەوڵەتیدا، بەتایبەتی بۆ تاوانە جددییەکان وەک گەندەڵی، ساختەکاری و تیرۆر. دەرکردنی ئاگادارییەکی لەو شێوەیە پەرلەمانتارە بەریتانییەکە دەخاتە لیستی چاودێری جیهانییەوە، کە گەشتە نێودەوڵەتییەکانی بە توندی سنووردار دەکات و بە ئەگەری زۆرەوە دەبێتە هۆی دەستگیرکردنی لە هەر یەکێک لە 196 وڵاتی ئەندامی ئینتەرپۆلدا.

تۆمەتەکانی دژی پەرلەمانتارە بەریتانییەکە لەسەر گەندەڵی لەناو پڕۆژەیەکی خانووبەرەی تایبەتیدا دەسوڕێتەوە. هەرچەندە وردەکارییە تایبەتەکانی پڕۆژەکە، سروشتی گەندەڵییە گومانلێکراوەکە، یان ناسنامەی پەرلەمانتارەکە بە گشتی ئاشکرا نەکراون، بەڵام تۆمەتەکانی ئەم جۆرە دژی یاسادانەرێکی سەرکار، کێشێکی زۆریان هەیە. گەندەڵی متمانەی گشتی تێکدەدات، بازاڕەکان دەشێوێنێت، و دەتوانێت لێکەوتەی ئابووری و کۆمەڵایەتی بەرفراوان و درێژخایەنی هەبێت. بۆ سیاسەتمەدارێک، ئەم جۆرە تۆمەتانە دەتوانن ببنە هۆی زیانێکی زۆری ناوبانگ، ئەگەری نایاسایی بوون بۆ پۆستەکە، و شەڕی یاسایی درێژخایەن. بڕیاری دادگای بەنگلادیش ئاماژە بەوە دەکات کە بە ئەگەری زۆرەوە لێکۆڵینەوەیەکی ورد کراوە بۆ گەیشتن بەم قۆناغە، کە جددیەتی بەڵگەکانی نیشان دەدات.

بەدواداچوونی یاسادانەرێکی بیانی لە ڕێگەی کەناڵە نێودەوڵەتییەکانەوە، ئاستەنگی یاسایی و دیپلۆماسی گرنگ دروست دەکات. پەیماننامەکانی ڕادەستکردنەوە لە نێوان بەنگلادیش و شانشینی یەکگرتوو دەبنە ناوەندی هەر گواستنەوەیەکی ئەگەری تاکەکەسی بۆ دادگاییکردن. ئەم پرۆسانە زۆرجار درێژخایەنن و مشتومڕی یاسایی ئاڵۆز لەبارەی دەسەڵاتی دادوەری، بەڵگەکان، و ڕەچاوکردنی مافەکانی مرۆڤەوە دەگرێتەوە. سەرەڕای ئەوەش، تێوەگلانی کەسایەتییەکی سیاسی دیار لە نەتەوەیەکی G7 دەتوانێت پەیوەندییە دوو قۆڵییەکان ئاڵۆز بکات، کە پێویستی بە گەشتکردنێکی دیپلۆماسی ورد لە هەردوو لایەنەوە دەبێت. حکومەتی بەریتانیا بە ئەگەری زۆرەوە ڕووبەڕووی فشار دەبێتەوە بۆ هاوکاریکردن لەگەڵ پرۆسە یاساییە نێودەوڵەتییەکان لە کاتێکدا دڵنیایی دەدات لە ڕێکارە دروستەکان بۆ هاوڵاتییەکەی.

ئەم فەرمانەی دادگا لە ناوەڕاستی هەوڵە بەردەوامەکانی بەنگلادیشدا دێت بۆ بەهێزکردنی چوارچێوەی دژە گەندەڵییەکەی و دادگاییکردنی ئەو کەسانەی کە تێوەگلاون لە چالاکییە داراییە نایاساییەکاندا. بەنگلادیش، لە ساڵانی ڕابردوودا، هەنگاوی ناوە بۆ بەرزکردنەوەی شەفافیەت و لێپرسینەوە لە کەرتە گشتی و تایبەتەکانیدا. بەدواداچوونی هاوڵاتییەکی بیانی، بەتایبەتی کەسایەتییەکی سیاسی دیار، ئاماژەیە بۆ هەڵوێستێکی بەهێز دژی گەندەڵی سەروو سنوور و سووربوون لەسەر لێپرسینەوە لە هەموو تاکەکان بەپێی یاساکانی، بەبێ گوێدانە سەرچاوە یان پێگەیان. ئەم دۆسیەیە دەتوانێت وەک پێشینەیەک خزمەت بکات، کە دەسەڵاتی جیهانیی دەستپێشخەرییە نیشتمانییەکانی دژە گەندەڵی دەخاتە ڕوو.

ئەگەر ئینتەرپۆل ئاگاداری سوور دەربکات، پەرلەمانتارە بەریتانییەکە ڕووبەڕووی لێکەوتەی خێرا و جددی دەبێتەوە. توانای گەشتکردنی نێودەوڵەتی بە توندی سنووردار دەکرێت و لە کاتی چوونە ناو هەر وڵاتێک کە ئاگادارییەکە دەناسێت و ڕێککەوتنی ڕادەستکردنی لەگەڵ بەنگلادیش هەیە، دەستگیر دەکرێت. پەرلەمانتارەکە بە ئەگەری زۆرەوە بەرگرییەکی یاسایی بەهێز دەکات، و بە ئەگەری زۆرەوە لە دادگاکانی بەریتانیادا ناڕەزایەتی دەردەبڕێت لەسەر دروستی تۆمەتەکان یان داوای ڕادەستکردنەوەکە. کاریگەرییە سیاسییەکانی لە بەریتانیاش دەتوانێت زۆر بێت، و بە ئەگەری زۆرەوە کاریگەری لەسەر پیشە و حزبەکەی دەبێت.

ئەم فەرمانەی دادگا سەرەتای ئەوەیە کە دەتوانێت چیرۆکێکی یاسایی و دیپلۆماسی درێژ و ئاڵۆز بێت. هەنگاوەکانی داهاتوو بریتی دەبن لە پێشکەشکردنی فەرمی داواکاری ئاگاداری سوور لەلایەن دەسەڵاتدارانی بەنگلادیشەوە بە ئینتەرپۆل، پاشان پرۆسەی پێداچوونەوەی ئینتەرپۆل. ئەگەر پەسەند کرا، ئاگادارییەکە بە جیهانیدا بڵاودەکرێتەوە. ڕێکارەکانی دواتر بەند دەبن بە شوێنی پەرلەمانتارەکە و چوارچێوە یاساییەکانی وڵاتانی تێوەگلاو. کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە وردی چاودێری ئەوە دەکات کە ئەم دۆسیەیە چۆن گەشە دەکات، چونکە پەیوەندی بە پرسی سەروەری نیشتمانی، دادپەروەری نێودەوڵەتی، و شەڕی دژی گەندەڵی جیهانییەوە هەیە.

زیاتر بخوێنەوە لە Ekhbary.com