دزەکردنی "نهێنی": وەزارەتی ئابووری ئەڵمانیا گومان دەکرێت پشکنینی ئیمەیڵی فەرمانبەرانی کردبێت

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

دزەکردنی "نهێنی": وەزارەتی ئابووری ئەڵمانیا گومان دەکرێت پشکنینی ئیمەیڵی فەرمانبەرانی کردبێت

وەزارەتی فیدراڵی ئابووری و کاری کەشوهەوای ئەڵمانیا (BMWK) بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان، دوای ئەو تۆمەتانەی کە گوایە پشکنینی ئیمەیڵی چەندین فەرمانبەری خۆی ئەنجامداوە، کەوتووەتە ژێر وردبینی. ئەم کردارانە، کە بۆ یەکەمجار لەلایەن گۆڤاری هەواڵی کاریگەری ئەڵمانیا "دێر شپیگڵ" ئاشکرا کران، گوایە وەڵامێکی ڕاستەوخۆ بوون بۆ بڵاوکردنەوەی نادروستی پرۆژە یاسای هەستیار بۆ میدیا لە سەرەتای ئەمساڵدا، کە بووە هۆی دەستپێکردنی لێکۆڵینەوەیەکی ناوخۆیی بۆ زانیاریدەرانی ئەگەری.

مشتومڕەکە لە سەرەتای ساڵەوە دەستی پێکرد کاتێک دەزگاکانی ڕاگەیاندن وردەکاری پرۆژە یاساکانیان بڵاوکردەوە کە هێشتا بە فەرمی بڵاونەکرابوونەوە. ئەم دزەکردنە، کە زانیاری زۆر نهێنییان لەخۆگرتبوو، وای لە وەزارەتەکە کرد لێکۆڵینەوەیەکی ناوخۆیی دەستپێبکات بۆ دۆزینەوەی ئەو کەسانەی بەرپرسیار بوون لە بڵاوکردنەوەی نادروستی ئەم بەڵگەنامانە. ئامانجەکە بریتی بوو لە ڕێگریکردن لە پێشێلکاری زیاتری نهێنی و دەستنیشانکردنی ئەو کەسانەی کە زانیاری نهێنییان بڵاوکردبووەوە. ئەم جۆرە ڕێوشوێنانە، لە کاتێکدا کە ئامانجیان پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەت و دڵنیابوون لە کارکردنی بێ کێشەی حکومەتە، بە ناچار پرسیاری گرنگ لەسەر هاوسەنگی نێوان ئاسایشی نیشتمانی، شەفافیەتی حکومەت و مافە بنەڕەتییەکانی کارمەندانی گشتی دروست دەکەن.

هۆکاری سەرەکی ئەم پشکنینانە بریتی بوو لە دزەکردنی زانیاری دەربارەی دوو پرۆژە یاسایی گرنگ. یەکەم پڕۆژەیەکی کاری "پاکێجی تۆڕ" (Netzpaket) بوو، کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ 30ی کانوونی دووەم. ئەم بەڵگەنامەیە گوایە چەندین ڕێوشوێنی لەخۆگرتبوو کە بە شێوەیەکی بەرچاو تێچووی دروستکردنی وێستگەکانی وزەی سەوز زیاد دەکرد – وردەکارییەکی زۆر گرنگ بۆ گۆڕانکاری وزەی بە پەرۆشی ئەڵمانیا و پیشەسازییە پەیوەندیدارەکان. تەنها چەند هەفتەیەک دواتر، لە کۆتایی مانگی شوباتدا، زانیاری نهێنی تر دەرکەوت: پڕۆژەیەکی سەرەتایی هەموارکردنی یاسای وزەی نوێبووەوە (EEG)، کە مێژووەکەی 22ی کانوونی دووەم بوو و بە ڕوونی وەک "نهێنی – تەنها بۆ بەکارهێنانی فەرمی" نیشانە کرابوو. ئەم بەڵگەنامەیە پێشنیارەکانی تێدابوو کە دەیتوانی دروستکردنی سیستەمەکانی وزەی خۆری بچووک لەسەر سەربانەکان لە ڕووی ئابوورییەوە نادادپەروەر بکات. هەردوو دزەکردنەکە پەیوەندی بە بوارە سەرەکییەکانی سیاسەتی وزەی ئێستاوە هەبوو و پۆتانسێلی ئەوەیان هەبوو کە بە توندی کاریگەری لەسەر گفتوگۆی گشتی دروست بکەن و نادڵنیایی لە کەرتی ئابووریدا دروست بکەن.

لە وەڵامی ئەم دزەکردنە زانیارییانەدا، وەزارەتەکە گوایە لێکۆڵینەوەیەکی ناوخۆیی توندی دەستپێکردووە بۆ دەستنیشانکردنی ئەو کەسانەی بەرپرسیارن لە بڵاوکردنەوەی بەڵگەنامە "نهێنییەکان". بەپێی "دێر شپیگڵ"، لە چوارچێوەی ئەم پرۆسەیەدا پشکنینی ئیمەیڵی فەرمانبەرانی وەزارەتەکە کراوە. گوایە وەزیری ئەوکاتی، کاتارینا ڕایشە، پێشتر ئاگاداری ئۆپەراسیۆنە پلان بۆ داڕێژراوەکە کراوە. ئەم جۆرە ڕێوشوێنە پرسیاری گرنگ لەسەر مافە کەسییەکان و پاراستنی دراوی کارمەندانی حکومی دروست دەکات. ئەوەی کە فەرمانبەرانی زیانلێکەوتوو تەنها *دوای* پشکنینی پەیوەندییە دیجیتاڵییەکانیان ئاگادار کراونەتەوە، نیگەرانییەکان لەسەر شەفافیەت و ڕەوایی یاسایی ڕێکارەکە زیاتر دەکات.

نووسینگەی ڕۆژنامەوانی وەزارەتەکە ڕەتیکردەوە لەسەر ڕاپۆرتەکان لێدوان بدات، و ڕایگەیاند کە بە گشتی لەسەر ڕێوشوێنەکانی ئای تی ناوخۆیی و پاراستنی نهێنی لێدوان نادات. ئەم جۆرە بێدەنگییە، هەرچەندە لەسەر بنەمای پاراستنی ئۆپەراسیۆنە هەستیارەکان بێت، زۆرجار لە هێورکردنەوەی مشتومڕی گشتی لەم حاڵەتانەدا سەرکەوتوو نابێت و لەبری ئەوە دەتوانێت بێمتمانەیی دروست بکات. بەڵام وەزارەتەکە جەختی لەوە کردەوە کە نهێنی و پاراستنی زانیارییە ناوخۆییەکان "بنەمای گرنگن بۆ کارگێڕییەکی کارا". داوای لە کردارەکانی کرد بە بیانووی ئەوەی کە ئاشکراکردنی زانیاری نهێنی نەک تەنها لە بنەڕەتدا قەدەغەیە، بەڵکو پرۆسەکانی بڕیاردان دەخاتە مەترسییەوە، دەبێتە هۆی لەدەستدانی متمانە لەناو حکومەتدا و زیان بە متمانەی وەزارەتەکان دەگەیەنێت.

ئەم ڕووداوە ئاماژەیە بۆ کێشەیەکی هەمیشەیی لە دیموکراسییە مۆدێرنەکاندا: لە لایەکەوە، کاری حکومەت پێویستی بە ئاستێکی دیاریکراوی نهێنی هەیە بۆ ئەوەی پرۆسەکانی بڕیاردانی بێ کێشە و پەرەپێدانی پرۆژە یاسای ئاڵۆز بێت. لە لایەکی ترەوە، ئەمە بە پێچەوانەی بەرژەوەندی ڕەوای گشتییە لە شەفافیەت و زانیاری، بەتایبەتی کاتێک باس لە پرۆژە یاساییەکان دێت کە کاریگەری گەورەیان لەسەر کۆمەڵگا و ئابووری هەیە. پاراستنی زانیاریدەران، کە خراپەکاری یان ئاراستەی سیاسی زیانبەخش ئاشکرا دەکەن، بەهایەکی بەرزە کە دەکرێت بە کردارەکانی لێکۆڵینەوەی ناوخۆیی لاواز بکرێت.

پشکنینە "هەڕەمەکییەکان"، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان هیچ شتێکیان تێدا نەدۆزراوەتەوە، و ئاگادارکردنەوەی دواتری کەسانی زیانلێکەوتوو، پرسیار لەسەر ڕێژەیی و کارایی ئەو ڕێگایانەش دروست دەکات کە بەکارهێنراون. ئەم جۆرە ڕێوشوێنانە دەتوانن کەشێکی ترس و بێمتمانەیی لەناو کارمەنداندا دروست بکەن، کە بە ئەگەری زۆر کاریگەری لەسەر ورە و دڵسۆزییان دەبێت. دەبێت چاوەڕێ بکەین بزانین ئایا ئەم ڕووداوە مشتومڕێکی بەرفراوانتر لەسەر چوارچێوەی یاسایی و پێوەرە ئەخلاقییەکان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ دزەکردنە ناوخۆییەکان و پاراستنی کارمەندانی حکومی لە ئەڵمانیادا دروست دەکات یان نا. هاوسەنگی نێوان نهێنی و ئاشکراکردنی گشتی هەمیشە ئاستەنگێکی بەردەوامە بۆ هەر کارگێڕییەکی مۆدێرن، بەتایختی لە سەردەمێکدا کە ڕۆیشتنی زانیارییەکان لە ڕێگەی کەناڵە دیجیتاڵییەکانەوە لە هەموو شوێنێکە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری