زانایانی MIT ئەندامە بچووكی injectable بۆ پشتگیریکردنی جگەر دروست دەکەن

ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

زانایانی MIT ئەندامە بچووكی injectable بۆ پشتگیریکردنی جگەر دروست دەکەن

لە پێشکەوتنێکدا کە ڕەنگە بازدانێکی بەرچاو بێت لە پزیشکی چاکسازی و چارەسەرکردنی نەخۆشیی جگەردا، تیمێکی توێژەرانی ناوداری پەیمانگای تەکنەلۆژیای ماساتشووسیتس (MIT) تەکنەلۆژیایەکی نوێیان ئاشکرا کردووە کە بۆ دروستکردنی "جگەرە بچووکە" injectable دیزاین کراوە. ئەم ڕێگەیە، کە بە "کۆمەڵەکانی شانەی injectable، خۆبەستەرەوە، و بە ڕێنمایی وێنە" (INSITE) ناسراوە، ئامانجی ئەوەیە کە جێگرەوەیەکی کاریگەر پێشکەش بکات بۆ ئەو کەسانەی کە گرفتی کەمبوونی جگەریان هەیە، بە تایمانەتی ئەوانەی کە چاوەڕوانییەکی زۆر لەسەر لیستی گواستنەوەی ئەندامدا هەیە.

ئەم ڕاگەیاندنە دوای توێژینەوە سەرەتاییەکان دێت کە سەرکەوتنی بەرچاویان لە مۆدێلی ئاژەڵدا، بە تایبەتی لە مشکەکاندا، نیشانداوە. توێژەران سەرکەوتووبوون لە ئەنجامدانی خانەکانی جگەری چالاک کە لەناو مایکرۆسفیری هایدرۆجێڵدا هەڵپەسێردراون. ئەم مایکرۆسفیریانە بە وردی بەکارهێنانی دەرزییەکانی ڕێنمایی کراو بە موگناتیسی ناوچەیی لەناو بۆشایی سکی مشکەکاندا کۆکراونەتەوە. لە ماوەی هەشت هەفتەدا، بینرا کە ئەم خانە چێندراوانە بە سەرکەوتوویی لەگەڵ شانە پشتگیریکەرەکانی میوانداری مشکەکاندا یەکگرتوون و دەستیان بە ئەنجامدانی کارە گرنگەکانی جگەر کردووە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ پۆتانسێلی بەرزی ئەم تەکنەلۆژیایە.

ئامانجی سەرەکی ئەم تاقیکردنەوە پێشکەوتووە بریتییە لە دۆزینەوەی ڕێگایەک بۆ گەڕانەوەی functionی خانەکانی جگەر (Hepatocytes)، کە خانە پسپۆڕەکانن بەرپرسیارن لە ڕایەڵەی فراوانی کارە هەستیارەکانی جگەر. ئەم کارانە بریتین لە پاککردنەوەی خوێن لە ژەهر، و دروستکردن و هەڵگرتنی پرۆتینە گرنگەکان، و میتابۆلیزمی کاربۆهیدراتەکان – هەموو ئەمانە بەبێ پێویستی بە نەشتەرگەری کراوەی قورس و نەریەتی.

تەکنەلۆژیای INSITE پشت بە تێکەڵەیەکی بێهاوتای خانەکانی جگەر و مایکرۆسفیری هایدرۆجێڵ دەبەستێت. ئەم پێکهاتانە، دوای ئەنجامدانی، خۆبەخۆ کۆدەبنەوە بۆ دروستکردنی سێ-ڕەهەندی پشتگیریکەر. تایبەتمەندی سەرەکی ئەم ماددەیە بریتییە لە شلۆکییەکەی لە کاتی ئەنجامدانی، کە ڕێگە دەدات بە وردی دانانی بە ڕێنمایی موگناتیسی ناوچەیی بۆ شوێنی مەبەست لەناو جەستەدا. لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، خوێنبەرەکان بە وردە وردە گەشە دەکەن بۆ ناو ئەم دامەزراوانەی چێندراو، یەکگرتنی خانەکان لەگەڵ سوڕی خوێنی میوانداردا ئاسان دەکەن و ڕێگە دەدەن بە ئەنجامدانی کارە بنەڕەتییەکانیان بە کارایی. خانە ئەنجامدراوەکان و structureی مایکرۆسفیری پشتگیریکەر لە ماوەی هەشت هەفتەی تاقیکردنەوەکەدا بەردەوام بوون لە کارکردن بە شێوەیەکی کاریگەر.

د. ڤاردامان کۆمار، توێژەری پۆست-دکتۆرا لە MIT و نووسەری سەرەکی توێژینەوەکە، وردەکارییەکانی سەرکەوتنی بەرچاوی پڕۆژەکەی، واتە structureی هایدرۆجێڵی INSITE، خستەڕوو. ئەم structureانە ژینگەیەکی نموونەیی دابین دەکەن، دڵنیادەبن لەوەی کە خوێنبەرەکانی نزیک دەتوانن بە شێوەیەکی گونجاو خانەکانی جگەر بە خۆراکی پێویست دابین بکەن، بەم شێوەیەش چالاکی و functionیان دەپارێزن. "ئەوەی ئێمە کردوومانە، بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایە بۆ دروستکردنی شوێنێکی ئەندازیاری بۆ چاندنی خانەکان"، کۆمار بە MIT News وت. ئەو گوتی: "ئەگەر خانەکان لە نەبوونی ئەم گۆیانەدا ئەنجام بدرێن، ئەوا بە کارایی لەگەڵ میوانداردا یەکناگرنەوە، بەڵام ئەم مایکرۆسفیریانە شوێنێکی نموونەیی بۆ خانەکانی جگەر دابین دەکەن کە تیایدا دەتوانن لە شوێنێکدا بمێننەوە و زۆر خێراتر پەیوەست ببن بە سوڕی خوێنی میواندارەوە."

تیمی توێژینەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرکەوتن لە مشکەکاندا ڕێگە خۆش دەکات بۆ تاقیکردنەوەی conceptی مایکرۆسفیری هایدرۆجێڵ لەسەر ئاستی مرۆڤ. هەروەها دەشێت بۆ "چارەسەری خانەیی تر کە ڕووبەڕووی بەربەستی هاوشێوە" دەبنەوە وەک گواستنەوەی جگەر، جێبەجێ بکرێت. لەگەڵ ئەمانەشدا، ئەم پێشکەوتنە پێویستی بە توێژینەوەی زیاتری داهاتوو هەیە، و هێشتا ڕوون نییە کە ئایا پلانی دیاریکراو هەیە یان نا. توێژەران وەڵامیان نەداوەتەوە کاتێک پرسیاریان لێکرا سەبارەت بە پلانی داهاتوویان.

لەگەڵ ئەمانەشدا، تیمەکە بە گەشبینییەوە سەیری پۆتانسێلی تەکنەلۆژیای داڕێژراوی دەکەن کە وەک جێگرەوەی نەشتەرگەری گواستنەوەی ئەندام بکرێت. چ بە چارەسەرێکی هەمیشەیی بێت یان لانیکەم ڕێگەیەک بێت بۆ کەمکردنەوەی بارسەنگینی سیستەمی گواستنەوە کە بە قورساییەوە کاری کردووە، دەرئەنجامەکان هاندەرن. توێژەران وتیان: "شوێنی injectable و خۆبەستەرەوە، هەنگاوێکی گرنگن بەرەو چارەسەرە چاکسازییەکان کە زیاتر فراوان و دەستڕاگەیشتووترن بۆ نەخۆشەکان کە ڕەنگە ئەندامی بەخشەر وەرنەگرن."

کاتی گەیشتنی ئەم تەکنەلۆژیایە بۆ تاقیکردنەوەی مرۆڤ، چ بگاتە بازاڕ، پرسیارێکی کراوەیە. لەگەڵ ئەمانەشدا، سەرکەوتنە سەرەتاییەکان، هیوا دەبەخشن بە هەزاران نەخۆش کە لە نەخۆشیی جگەر دەناڵێنن، و ڕێگەیەکی نوێی بەهیوایە لە گەشتی چارەسەریاندا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری