سویسرا: گەل د کەمکردنەوەی باجی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن ڕەت دەکاتەوە

سویسرا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سویسرا: گەل بەتوندی ڕەتی دەکەنەوە کەمکردنەوەیەکی بەرچاو لە باجی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن گشتی

ئەنجامە سەرەتاییەکانی ڕیفراندۆمەکەی سویسرا، کە بۆ کەمکردنەوەیەکی بەرچاو لە باجی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی گشتی ئەنجامدرا، نیشان دەدەن کە پێشنیارەکە شکستی هێناوە. بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکانی دامەزراوەی لێکۆڵینەوەی سیاسی و پەیوەندی gfs.bern بۆ کەناڵی تەلەڤیزیۆنی SRF، نزیکەی 62%ی دەنگدەران دژی پێشنیارەکە دەنگیانداوە، کە ئەم ئەنجامە زیاتر بووە لە چاوەڕوانییەکان و پشتگیرییەکی بەهێزی گەل بۆ سیستەمی دارایی ئێستای ڕێکخراوی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆنی سویسری (SRG) دەردەخات.

SRG، کە هاوشێوەی دامەزراوە گشتییەکانی وەک ARD و ZDF لە ئەڵمانیا، ئەرکێکی یاسایی بۆ زانیاریپێدانی گشتی لە ئەستۆ گرتووە. ئەم ڕێکخراوە بەرنامەی ڕادیۆیی و تەلەڤیزیۆنی فراوان لە چوار زمانی فەرمی وڵاتدا بەرهەم دەهێنێت: زمانی ئەڵمانی، فەرەنسی، ئیتاڵی و ڕۆمانشی. پێشنیارەکە داوای کەمکردنەوەی باجی ساڵانەی میدیایی لە 335 فرانک سویسری ئێستا بۆ 200 فرانک (نزیکەی 222 یۆرۆ) دەکرد. هەروەها، پێشنیارەکە ئامانجی ئەوە بوو کە کۆمپانیاکان بە تەواوی لەم باجە ئازاد بکرێن، بە بیانووی کەمکردنەوەی بارگرانی دارایی لەسەر خێزان و کۆمپانیاکان.

لایەنگرانی ئەم پێشنیارە بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە کەمکردنەوەی باجەکە، بارگرانییەکی دارایی گرنگ لەسەر هاوڵاتیان و کۆمپانیاکان کەم دەکاتەوە، بە تایبەتی لەم دۆخەی کە تێچووی ژیان بەرزە. هەروەها پێیان وابوو کە کەمکردنەوەی باجەکە، SRG ناچار دەکات کارەکانی ئابووری بکات و ڕەنگە بەرنامەکانی کەم بکاتەوە. ئەمەش، بە وتەی ئەوان، دەرفەتی زیاتر بۆ میدیا تایبەتەکان دەڕەخسێنێت، بەتایبەتی لە بوارەکانی وەک وەرزش و کات بەسەربردن، و بەمەش هانی فرەجۆری و پێشبڕکێی میدیایی دەدات.

جێی سەرنجە کە باجی پێشنیارکراوی 200 فرانک، نزیک دەبوو لەو بڕەی کە خێزانەکانی ئەڵمانیا ئێستا بۆ پشتیوانی لە میدیا گشتییەکان وەک ARD، ZDF و Deutschlandradio دەیدەن. ئەم بەراوردنە زۆرجار بەکارهات بۆ نیشاندانی پێشنیارەکە وەک هەنگاوێک بەرەو هاوسەنگی دارایی زیاتر لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر تاکەکانی سویسرا.

بەڵام، بڕیارەکەی دەنگدەران بە شێوەیەک دەرکەوتووە کە پشتگیری لە جێگیری و فراوانی ڕوماڵی میدیای گشتی دەکات. ڕۆڵی SRG لە پێشکەشکردنی ناوەڕۆکی کوالێتی بەرز و فرەزمان و جێبەجێکردنی ئەرکی گشتییەکەی، بۆ دەنگدەران گرنگتر بووە لە بەڵێنی спешترین دارایی. گشتگیری فراوان و متمانەپێکراوی هەواڵ و بەرنامە کولتووری و پەروەردەییەکانی SRG لە ناوچە جیاوازە زمانییەکاندا، بێگومان ڕۆڵێکی گرنگی گێڕاوە لە دروستکردنی ڕای گشتی.

گرنگە ئاماژە بەوە بکرێت کە، بەبێ گوێدانە ئەم دەنگدانە گشتییە، حکومەتی سویسرا پێشتر بڕیاری کەمکردنەوەیەکی مامناوەندی لە باجی ڕادیۆ و تەلەڤیزیۆن دابوو. ئەم بڕیارەی حکومەت بریتییە لە کەمکردنەوەی پچرپچر بۆ 300 فرانک تا ساڵی 2029، هەروەها زیادکردنی ژمارەی کۆمپانیاکان کە لەم باجە ئازاد دەکرێن. ئەم ڕێکخستنە حکومییانە، کە پێشتر دەستیان پێکردووە، ئاماژەیە بۆ دانپێدانان بە پێویستی چاکسازی، بەڵام زۆر کەمتر توندن لەوەی کە پێشنیاری ڕەتکراو پێشکەشی کردبوو. ئاراستەی حکومەت بەو شێوەیە دەردەکەوێت کە هەوڵ دەدات لە نێوان پاشەکەوتکردنی دارایی و بەردەوامیدان بە پشتگیری لە میدیای گشتییدا هاوسەنگی دروست بکات.

ئەنجامی ڕیفراندۆمەکە، گرنگی ئەو بایەخەی کە سویسرییەکان بۆ میدیای گشتییەکەیان دادەنێن، پتەوتر دەکات. ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە لە کاتێکدا هاوڵاتیان لە فشارە داراییەکان تێدەگەن، ئەوا گرنگی دامەزراوێکی میدیایی سەربەخۆ و باش-فینانسکراویش تێدەگەن کە بتوانێت خزمەتی کۆمەڵگاکانی جیاوازی زمانی بکات و گفتوگۆی دیموکراتی بپارێزێت. توانای SRG بۆ پاراستنی بەرنامە فراوانەکەی و جێبەجێکردنی ئەرکەکەی، لانی کەم لە ماوەی کورت و ناوەندیدا، بەم دەنگدانە گشتییە دابین کراوە. گفتوگۆکانی داهاتوو ڕەنگە چڕببنەوە لەسەر خێرایی و ئاستی چاکسازییە پلاندانراوەکانی حکومەت و چۆنیەتی کاریگەرییان لەسەر ژینگەی کارکردنی SRG لە ساڵانی داهاتوودا.

لینک بۆ ئاژانسی هەواڵی ئەخباری