سەرۆکی پەرلەمانی ئەڵمانیا باس لە کیێڤ: هێمای بەرخۆدانی دیموکراسی لەناو گرژییە جیهانییەکاندا

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سەرۆکی پەرلەمانی ئەڵمانیا باس لە کیێڤ: هێمای بەرخۆدانی دیموکراسی لەناو گرژییە جیهانییەکاندا

کیێڤ/دوبەی – لە کاتێکدا کە نادڵنیایی بەردەوامی جیهانی و ململانێ هەرێمییەکان تێیدا بڵاوە، هەردوو پشتیوانی سیاسی بۆ ئۆکرانیا و ڕۆڵی گەشەسەندووی میدیای دیجیتاڵی لە کاتی قەیرانەکاندا سەرنجی گشتییەکی بەرچاو ڕادەکێشن. سەرۆکی پەرلەمانی ئەڵمانیا، باربل باس، لەم دواییانەدا لە کیێڤ ڕادای ئۆکرانیای بە "نموونەیی بۆ بەرخۆدانی دیموکراسی ئەوروپا" ستایش کرد، پەیامێکی بەهێزی هاوپشتی لە بەرلینەوە ڕاگەیاند. هاوکات، هێرشەکانی دوایی بۆ سەر دوبەی و کاردانەوەی کاریگەرە نیشتەجێکانی، پرسیاری ڕەخنەیی سەبارەت بە ڕەسەنایەتی و لێپرسینەوە لە پەیوەندییە دیجیتاڵییەکاندا دەوروژێنن.

سەردانەکەی سەرۆکی پەرلەمانی ئەڵمانیا، باربل باس، بۆ پایتەختی ئۆکرانیا، کیێڤ، جەخت لەسەر هەڵوێستی نەگۆڕی ئەڵمانیا لە پاڵ ئۆکرانیادا دەکاتەوە. وتارەکەی لەبەردەم پەرلەمانی ئۆکرانیا، ڕادا، زۆر زیاتر بوو لە تەنها کارێکی دیپلۆماسی؛ وەک پشتڕاستکردنەوەیەکی ئەخلاقی بۆ خەباتی ئۆکرانیا بۆ سەروەری و دیموکراسی خزمەتی کرد. باس جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ئۆکرانیا، لە ڕێگەی بەرخۆدانی توندوتیژەوە، نەک تەنها ئازادی خۆی دەپارێزێت، بەڵکو بەها بنەڕەتییەکانی دیموکراسییەکانی ئەوروپاش دەپارێزێت. ئەم وشانە بە تایبەتی لە کاتێکدا دەنگدانەوەیەکی بەهێزیان هەیە کە چاودێرانی نێودەوڵەتی ڕادای وەک چرایەکی خۆڕاگری دەبینن، کە کارە یاسادانانەکانی تەنانەت لەژێر فشارێکی زۆردا بەردەوامە. ئاماژەی سیاسییە پێشەنگەکەی ئەڵمانیا پەیامێکی ڕوون بۆ مۆسکۆ و جیهان دەنێرێت: پشتیوانی لە کیێڤ بەهێز و گشتگیر دەمێنێتەوە، لە هاوکاری مرۆییەوە تا دەگاتە ئامێری سەربازی.

لە کاتێکدا کە هەوڵە دیپلۆماسییەکان بە پەلە بەڕێوەدەچن، ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازی دڕندە دەمێنێتەوە. ڕاپۆرتە نوێیەکان ئاماژە بە هێرشێکی ئۆکرانی دەکەن بۆ سەر کارگەیەکی مووشەکی ڕووسیا، کە بەپێی زانیارییەکان شەش کەسی لێ کوژراوە. ئەم جۆرە ڕووداوانە توندوتیژی بەردەوامی ململانێ و توانای هێزەکانی ئۆکرانیا بۆ لێدانی ئامانجەکان لە قووڵایی خاکی ژێر کۆنترۆڵی ڕووسیا یان لکێنراودا نیشان دەدەن. زۆرجار زانیارییە وردەکان و ژمارەی ڕاستەقینەی قوربانیان لەم جۆرە ڕاپۆرتانەدا بە سەربەخۆیی پشتڕاستکردنەوەیان قورسە، بەڵام ئەوانە دەچنە چوارچێوەی زنجیرەیەک هێرشی دوولایەنە کە خولگەی توندبوونەوە بەردەوام دەکەن. هەواڵی ئەم هێرشانە گێڕانەوەی ڕۆژانەی جەنگ پێکدەهێنێت، کە تێچووی وێرانکەری مرۆیی و وێرانکارییە بەربڵاوەکانی ململانێکە نیشان دەدات، ئەمەش ئاشتییەکی بەپەلە دەسەلمێنێت لەکاتێکدا دان بە ڕاستییە تاڵەکانی سەر زەویدا دەنرێت.

دوور لە گۆڕەپانی شەڕ، بەڵام کەمتر کاریگەری لەسەر نەبووە بەهۆی گرژییە جیهانییەکانەوە، کاریگەرەکانی دوبەی خۆیان لەژێر ڕەخنەدا دەبیننەوە. دوای هێرشەکانی دوایی کە پرسیاریان لەسەر ئاسایشی شارۆچکەی کەنداوەکە دروست کرد، ژمارەیەکی زۆر لە کەسایەتییەکانی سۆشیال میدیا بەیاننامەیان بڵاوکردەوە. بەڵام لەبری پێشکەشکردنی هاوسۆزی یان شیکاری ڕەخنەیی، زۆرێک لەوان بەوە تۆمەتبار کران کە تەنها "دەستەواژەی بەتاڵی حکومەت" دووبارە دەکەنەوە. ئەم ڕەخنانە، کە بە خێرایی لە ئینتەرنێتدا بڵاوبووەوە، گومانی گشتی گەشەسەندووی بەرامبەر بە ڕەسەنایەتی ناوەڕۆکی کاریگەرەکان نیشان دەدات، بە تایبەتی کاتێک پەیوەندی بە بابەتە سیاسی یان کۆمەڵایەتییە هەستیارەکانەوە هەیە. چاوەڕوانی لە کاریگەرەکان، کە زۆرجار ژیانێکی شاهانە لەم جۆرە شارۆچکانەدا بەسەر دەبەن، زیاد بووە: چاوەڕوان دەکرێت نەک تەنها کات بەسەربردن پێشکەش بکەن، بەڵکو بە بەرپرسیارێتییەوە مامەڵە لەگەڵ کاریگەرییەکانیان بکەن، بە تایبەتی لە کاتی قەیرانەکاندا. ئەم مشتومڕە جەخت لەسەر بەرپرسیارێتییە ئەخلاقییەکانی ئەوانە دەکاتەوە کە پلاتفۆرمی ئۆنلاینی گەورەیان هەیە.

کاردانەوەی کاریگەرەکان بۆ ئەم تۆمەتانە جیاوازن. هەندێکیان هەوڵیان داوە بەرگری لە هەڵوێستەکانیان بکەن بە ئاماژەکردن بە ئەزموونە کەسییەکان یان پێویستی بە خۆگرتن لە دۆخە هەستیارەکاندا. ئەوانی تر ڕەنگە هەڵوێستێکی بێلایەنیان هەڵبژاردبێت یان ناوەڕۆکەکەیان گونجاندبێت. دۆخەکە بە تایبەتی سەرنجڕاکێشە بۆ زۆرێک لە کاریگەرە ئەڵمانییەکان کە لە دوبەی دەژین و بەهۆی ڕووداوەکانەوە تووشی شۆک بوون. ئەزموون و بۆچوونەکانیان دابەش بوون: لەکاتێکدا هەندێکیان نیگەرانی خۆیان سەبارەت بە دۆخی ئەمنی دەربڕی و ڕەنگە بیریان لە گەڕانەوە بۆ وڵات کردبێتەوە، ئەوانی تر ستایشی کاردانەوە خێراکانی دەسەڵاتداران و ئاستی بەرزی ئاسایشی شارەکەیان کرد. ئەم وەڵامە جیاوازانە نەک تەنها بیروڕای کەسی نیشان دەدەن، بەڵکو دەتوانن کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکانیان لەگەڵ شوێنکەوتووانیان و هاوبەشە ڕیکلامییە ئەگەرییەکاندا هەبێت. ئەم مشتومڕە ئەو دۆخە دژوارە دەخاتە ڕوو کە کاریگەرەکان ڕووبەڕووی دەبنەوە کە لە جیهانێکی جیهانیی و کارکردندا دەژین، بەڵام زۆرجار دەبێت لە چوارچێوەی سیاسی ناوخۆییدا بڕۆن، لەکاتێکدا لە هەمان کاتدا خزمەتی بینەرێکی نێودەوڵەتی دەکەن. ئەم کارلێکە ئاڵۆزەی نێوان سەلامەتی کەسی، تێگەیشتنی گشتی و ئەرکە پیشەییەکان، ئاستەنگێکی ناوازە لە سەردەمی دیجیتاڵیدا دروست دەکات.

تێکەڵبوونی سیاسەتی نێودەوڵەتی، ململانێ سەربازییەکان و دیمەنی میدیای دیجیتاڵی ئاڵۆزیی پڕۆسێسی زانیاری لەمڕۆدا نیشان دەدات. لەکاتێکدا میدیا نەریتییەکان وەک F.A.Z. بەردەوامن لە پێشکەشکردنی شیکردنەوەی ورد و زانیاری بنەڕەتی سەبارەت بە جەنگی ئۆکرانیا لە لاپەڕە تایبەتەکانیان و لە بڵاوکراوە هەواڵییەکاندا، فۆرمە نوێیەکانی میدیا لەگەڵ هاوسەنگی نێوان گەیشتن، بەرپرسیارێتی و متمانەپێکراوییدا دەناڵێنن. ڕووداوەکانی کیێڤ و دوبەی بەم شێوەیە تەنها هەواڵی جیاکراوە نین، بەڵکو نیشانەکانی جیهانێکن کە تێیدا زانیاری و زانیاری هەڵە خولەک بە خولەک بۆ سەروەری لێکدانەوە دەجەنگن. بۆ هاوڵاتی ئاگادار، هێشتا وەرگرتنی هەواڵ لە سەرچاوە متمانەپێکراوەکان و پرسیارکردنی ڕەخنەیی لە زانیارییەکان بۆ پێکهێنانی وێنەیەکی گشتگیر لە ڕاستییە ئاڵۆزەکاندا زۆر گرنگە. ئەم ڕێبازە ڕەخنەییە لە ئێستادا زۆر گرنگترە لە هەر کاتێکی تر بۆ تێپەڕاندنی دیمەنی زانیاری مۆدێرن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری