منصوورخانەی هونەری لە بنکەی پۆستەکەت لەناو دەچێت: گەنجینە کولتوورییەکانی ئەمریکا لە مەترسیدا

ئەمەریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

منصوورخانەی هونەری لە بنکەی پۆستەکەت لەناو دەچێت: گەنجینە کولتوورییەکانی ئەمریکا لە مەترسیدا

جگە لە ڕۆڵی بنەڕەتی لە گەیاندنی پۆستەدا، خزمەتگوزاری پۆستەی ئەمریکا (U.S. Postal Service - USPS) پارێزەری چاوەڕوان نەکراوی کۆمەڵەیەکی بەرفراوانی هونەری مێژووییە کە بنکەکانی پۆستە لە سەرتاسەری وڵاتدا ڕازاندووەتەوە. ئەم پارچانە، کە زۆربەیان لە سەردەمی "نیو دیڵ" (New Deal) لە ڕێگەی پڕۆژەکانی وەک "پڕۆژەی هونەری فیدراڵی" (Federal Art Project) لە "ئیدارەی پێشکەوتنی کارەکان" (Works Progress Administration - WPA) دا بەخشراون، نوێنەرایەتی بەشێکی گرنگ، هەرچەندە زۆرجار پشتگوێ خراو، لە میراتی کولتووری و هونەری ئەمریکا دەکەن. بە شێوەیەکی نیگەرانکەر، ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە سەدان لەم پارچە بەنرخە لە ماوەی چەندین دەیەدا ون بوون، فرۆشراون یان وێران کراون، ئەمەش پرسیاری گرنگ لەسەر پاراستنی ئەم میراتە نەتەوەییە دروست دەکات.

سەردەمی قەیرانی گەورە و "نیو دیڵ"ی دواتر، شاهێدی وەبەرهێنانێکی بێوێنەی فیدراڵی بوو لە هونەری گشتیدا. بنکەکانی پۆستە، وەک ناوەندەکانی کۆمەڵگا، شوێنی گونجاویان بۆ دەربڕینی هونەری دادەنرا. بە تایبەت "پڕۆژەی هونەری فیدراڵی"ی WPA، هەزاران هونەرمەندی بەکارهێنا بۆ دروستکردنی نیگار، پەیکەر، و ئەندامەکانی دیکەی ڕازانەوە بۆ بینا حکومییەکان، لەوانە بنکەکانی پۆستە. ئەم پارچە هونەریانە تەنها ڕازانەوە نەبوون؛ بەڵکو مەبەستیان بەرزکردنەوەی ورەی گشتی، بەهێزکردنی هەستی ناسنامەی نەتەوەیی، و ڕەنگدانەوەی ژیانی ڕۆژانە، ئارەزووەکان، و مێژووی گەلی ئەمریکا بوو. ئەوان بۆشایییە بەکارهێنراوەکانیان کرد بە مۆزەخانە، خەڵکیان بە هونەر لە ژیانی ڕۆژانەیاندا بەستەوە، و هاوکار بوون لە چیرۆکێکی کولتووری هاوبەشدا.

بەڵام، لەگەڵ تێپەڕبوونی دەیان ساڵ، زۆرێک لەم گەنجینە هونەریانە بوونەتە قوربانی پشتگوێخستن، گۆڕانکاری لە یەکەموییەکان، و گەشەسەندنی ژێرخان. بەرپرسیارێتی پاراستنیان زۆرجار کەوتە ئەستۆی خۆی USPS، کە ڕێکخراوێکە بە شێوەیەکی سروشتی خاوەنی زانیاری تایبەت یان سەرچاوەی پێویست بۆ پاراستنی هونەر نییە. نۆژەنکردنەوە، گواستنەوە، یان تەنانەت بەکارهێنانی ئاسایی بووەتە هۆی ونبوونی ژمارەیەکی زۆر لە پارچەکان. لە هەندێک حاڵەتدا، پارچە هونەرییەکان فرۆشراون، گوایە بۆ دابینکردنی بودجەی چاککردنی بیناکان یان بۆ کەمکردنەوەی ئەوەی کە وەک بار قورسی دادەنرا. هەرچەندە ئەم فرۆشتنانە دەتوانن داهاتی خێرا دروست بکەن، بەڵام نوێنەرایەتی لەدەستدانی بێگەڕانەوە دەکەن بۆ سامانی کولتووری نەتەوەکە، چونکونکە ئەم پارچانە زۆرجار دەکەونە کۆکراوەی تایبەت، لەبەرچاوی گشتی ون دەبن.

کێشەی ئەم پارچە هونەرییە ونبووانە، ئاماژە بە ئاستەنگێکی فراوانتر دەکات: چۆن دامەزراوە حکومییەکان سامانی کولتووری بەڕێوەدەبەن و پارێزگاری لێدەکەن. لە کاتێکدا USPS لەسەر ئەرکی سەرەکی خۆی، واتە گەیاندنی پۆستە، چڕ دەکاتەوە، بە هەڵەکەوتوویی بەرپرسیارێتی پاراستنی کۆمەڵەیەکی بەرچاوی هونەری نەتەوەیی لە ئەستۆ دەگرێت. مێژوونووسانی هونەر و پارێزەران پێیان وایە کە ئەم پارچانە، شوێنیان هەرچی بێت، دەبێت وەک بەشێک لە کۆمەڵەی نەتەوەیی دانرێن. ئەوان تەنها موڵک نین، بەڵکو تۆماری بینراوی مێژووی ئەمریکا، ئەزموونە کۆمەڵایەتییەکان، و گەشەی هونەرین، کە بە قووڵی لەگەڵ ناسنامەی نەتەوەکە تێکەڵ بوون.

چارەسەرکردنی ئەم قەیرانە پێویستی بە ستراتیژییەکی فرەلایەنە هەیە. یەکەم، پێویستە لیستی پشکنینی گشتگیر و وردی هەموو پارچە هونەرییەکانی ناو دامەزراوەکانی USPS بە پەلە ئەنجام بدرێت. ئەم هەوڵە دەبێت هاوکاری لەنێوان USPS، ڕێکخراوەکانی میراتی نەتەوەیی وەک "خزمەتگوزاری پارکە نەتەوەییەکان" (National Park Service) و "فۆندی نەتەوەیی هونەرەکان" (National Endowment for the Arts)، و لەوانەش دامەزراوە ئەکادیمییەکان لەخۆبگرێت. هەموو پارچەیەک دەبێت تۆمار بکرێت، دۆخی تەندروستییەکەی הערبکرێت، و گرنگی مێژوویی و هونەرییەکەی دیاری بکرێت. دووەم، دەبێت پلانی پاراستن و چاککردنەوەی بەهێز دابنرێت و جێبەجێ بکرێت. ئەمەش لەخۆدەگرێت הערکردنی بەردەوامی دۆخ، ڕێوشوێنی پارێزگاری دژ بە زیانی ژینگەیی و توندوتیژی، و دڵنیابوون لە بارودۆخی نمایشکردنی گونجاو.

سێیەم، پێویستە سیاسەتی توندوتیژ دابنرێت بۆ ڕێگریکردن لە فرۆشتنی ئەم پارچانە بێ ڕاوێژی ورد لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی میراتی کولتووری و لێکۆڵینەوە لە هەموو ئۆپسیۆنەکانی پاراستنی گشتی. ئەگەر پارچە هونەرییەک پێویست بێت بگوازرێتەوە، دەبێت بگوازرێتەوە بۆ دامەزراوەیەکی گشتی دیکە کە بتوانێت پاراستنی درێژخایەن و نمایشکردنی گشتی دابین بکات. مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم پارچانە وەک موڵکی تەرخانکراو، کەمکردنەوەی گرنگی مێژوویی و کولتووری قووڵیانە.

لە کۆتاییدا، زیادکردنی هۆشیاری گشتی لە ڕێگەی میدیا و بەشداری کۆمەڵایەتی دەتوانێت هاندەری پێویست بۆ کار دروست بکات. بە ڕوون کردنەوەی گرنگی ئەم پارچە هونەرییەکانی بنکەی پۆستە، دەتوانێت پشتگیری گشتی بەهێز بکات و فشاری USS و بڕیاردەران بخاتە سەر بۆ ئەنجامدانی گۆڕانکاری مانادار. پاراستنی ئەم میراتە هونەرییە تەنها ناچارێکی کولتووری نییە؛ بەڵکو وەبەرهێنانە لە ناسنامەی نەتەوەیی، شایەتێکە بۆ بەهرەی مرۆیی، و پەیوەندییەکی ژیانە بەو هێڵە مێژووییانەی کە گێمی ئەمریکا پێکدەهێنن. داهاتووی ئەم مۆزەخانە شاراوە لە ناو بنکەکانی پۆستەی ئەمریکادا، بەندە بە هۆشیاری و کاردانەوەی هاوبەش بۆ پاراستنی ئەم میراتە بێ نرخە بۆ نەوەکانی داهاتوو.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری