ناسا، بەهۆی درزپێدانی هێدرۆجین، ئەرکمی ئارتێمیس ٢ بۆ مانگی مارس ٢٠٢٦ دواخست

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ناسا، بەهۆی درزپێدانی هێدرۆجین، ئەرکمی ئارتێمیس ٢ بۆ مانگی مارس ٢٠٢٦ دواخست

ئیدارەی نیشتمانی فڕینی ئاسمانی و ئاژانسی بۆشایی ئاسمان (ناسا) بە فەرمی دواخستنی ئەرکمی ئارتێمیس ٢، کە یەکەمین ئەرکمی سەرنشیندارە و ئامانج لێی گەڕانەوەی مرۆڤە بۆ سەر مانگ، بۆ مانگی مارس ٢٠٢٦ یان دواتر ڕاگەیاند. ئەم دواکەوتنە گەورەیە بەهۆی کێشەی دووبارەبووەوەی درزپێدانی هێدرۆجینی شلەوەیە کە ناچاری کردووە تاقیکردنەوەیەکی گرنگی "پۆشینی جلوبەرگی تەڕ" (Wet Dress Rehearsal - WDR) پێش کاتەکەی بووەستێت. ئەرکمی ئارتێمیس ٢، کە بڕیار بوو لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ دەستپێبکات، ئێستا پێویستی بە داڕشتنەوەی کاتەکەی هەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشە ئەندازیارییە ئاڵۆزەکان.

ئەرکمی ئارتێمیس ٢ بڕیارە چوار فڕۆکەوانی ئاسمانی لە گەشتێکدا بە دەوری مانگدا ببات، وەک تاقیکردنەوەیەکی گرنگ بۆ سیستەمی هەڵدانی بۆشایی ئاسمانی (SLS) و کەشتی ئاسمانی ئۆریۆن، پێش ئەوەی ئەرکەکانی داهاتوو هەوڵی نیشتنەوە لەسەر مانگ بدەن. WDR ڕێکارێکی زۆر گرنگە پێش هەڵدانی، کە تێیدا ئەندازیاران تانکەکانی سوتەمەنی مووشەکەکە پڕدەکەنەوە و پەیڕەوی کرداری کاتژمێری دیاریکراو تا دوا خولەکەکانی پێش هەڵدانی دەکەن، هەموو هەنگاوەکان تەنها کردنەخوارەوەی بزوێنکەرەکان دەگرێتەوە. ئامانج لێی پشکنینی هەموو سیستەمەکانە و دڵنیابوون لە ئامادەیی ئەوان بۆ گەشتەکە.

لە ماوەی دوا هەوڵی WDR لە ناوەندی بۆشایی ئاسمانی کێنێدی، ئەندازیاران ڕووبەڕووی کێشەی بەردەوامی درزپێدانی هێدرۆجینی شل بوونەتەوە. کێشەی سەرەکی پەیوەست بوو بە درزێک لەو بەشەی بەرپرسیارە لە ڕێنمایی کردنی سوتەمەنیی ساردکەرەوەی گەرم بۆ قۆناغی ناوەندی مووشەکە. ئەمەش ناچاری کردن ئەندازیاران بکات کە پچڕاندنی هێدرۆجینی شل بوەستێنن، بە هیواى ئەوەی گەرمکردنەوەی ئەو بەشە یارمەتی مۆرەکان بدات بۆ ئەوەی دیسانەوە دابین ببن. لە کاتێکدا ئەندازیاران لە کۆتاییدا توانیان تانکەکانی قۆناغی ناوەندی و قۆناغی سوتەمەنی ساردکەرەوەی کاتی پڕ بکەنەوە، کاتژمێری دیاریکراو جارێکی دیکە لە خاڵی T-5 خولەکدا وەستا.

سیستەمی کۆنتڕۆڵی زەمینی ئۆتۆماتیکی بەهۆی بەرزبوونەوەیەکی لەناکاو لە ڕێژەی درزپێدانی هێدرۆجینی شل، پرۆسەکەی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی وەستاند، کە ئاماژەیە بەوەی کێشەکە بە تەواوی چارەسەر نەکراوە. جگە لە درزەکانی هێدرۆجین، WDR هەروەها کێشەی دیکەی ئاشکرا کرد، لەوانە پێویستی دانەوەی مۆری بالیفێکی پەیوەست بە دەرگای کەشتی ئاسمانی ئۆریۆن، هەروەها کێشەکانی پەیوەندی کە بەردەوام بوون، کە لە ماوەی هەفتەکانی پێش تاقیکردنەوەکەدا بوونەتە جێی نیگەرانی. هێدرۆجینی شل، سەرەڕای ئەوەی سوتەمەنییەکی بەهێزە، بەهۆی پلەی گەرمیی زۆر نزم و ئارەزووی درزپێدانی، قورسە بۆ مامەڵەکردن.

ئەم کێشانە کێشەکانی ئەوە دەهێنێتەوە یاد کە لە کاتی یەکەم هەڵدانی بێ سەرنشینی مووشەکی SLS بۆ ئەرکمی ئارتێمیس ١ ڕوویاندا. سەرەڕای ئەوەی هەڵدانی ئارتێمیس ١ لە کۆتاییدا سەرکەوتوو بوو، کێشەکانی لەم شێوەی درزپێدانی هێدرۆجین پێویستی بە گرنگیپێدان هەبوو. "دووبارەکردنەوەی هەڵەکان بە گشتی ناپەسەندە"، ئەندازیارێکی کیمیاوی کە ئەزموونی زۆری لەگەڵ ماددە ساردکەرەوەکاندا هەیە، لەبارەی کێشەی درزپێدانی دووبارەبووەوە وتی. بە زیادکردنی گاڵتەیەک، ئەندازیارەکە وتی: "بەڵام لەلایەکی دیکەوە، مامەڵەکردن لەگەڵ [هێدرۆجینی شل] زانستی مووشەک نییە (بەڕاستی)." ئەندازیارەکە زیاتر بیر لەوانە کردەوە کە لە ئەرکەکانی پێشوو فێربوون، پێشنیاری کرد: "ئێوە بیردەکەنەوە کە پێداچوونەوەی دوای هەڵدانی سێ ساڵ لەمەوبەر ڕەنگە بەم شێوەیە دەستیپێکردبێت: 'ئەی، چیمان باشتر کردووە؟' 'باشە، باش دەبوو تاوەرەکە هەر جارێک تێک نەدەین...' 'ئۆه، و ڕەنگە پێویستە ئەو کێشەی تەواوی هێدرۆجین کە لە هەموو شوێنێکدا دەڕژێت، بخەینە ژێر چاودێرییەوە.'"

دووبارەبوونەوەی درزەکانی هێدرۆجین لە ئاستی قبوڵکراو زیاتر، پێویستی بە لێکۆڵینەوەی زیاتر و ستراتیژی کەمکردنەوە هەیە، کە گرنگی پرۆسەی WDR دەردەخات. سەرەڕای ئەوەی تاقیکردنەوەکە گەیشتە خاڵی گرنگی T-5 خولەک و ١٥ چرکە، بەڵام نەتوانرا پرۆسەکە تەواو بکرێت، ئەمەش مانای ئەوەیە کە دواکەوتن ناچاری بوو. ناسا هێشتا پشتڕاستی نەکردووەتەوە کە ئایا مووشەکە پێویستی بە گەڕانەوە بۆ بینای کۆکردنەوەی ئۆتۆمبێل (VAB) هەیە بۆ چاککردن یان کێشەکان لەسەر ڕێڕەوی هەڵدانی چارەسەر دەکرێن.

وەک ئەنجامی دواکەوتنەکە، צוوتکەی ئارتێمیس ٢، کە لەژێر کەرەنتینەدا بوون بۆ ئامادەکاری بۆ ماوەی هەڵدانی ڕەسەن، ئازاد دەکرێن. ئەم ماوە زۆرە کاتە پێویست دەداتە ناسا بۆ ئەوەی بە وردی چارەسەری کێشە تەکنیکییەکان بکات، دڵنیابوون لە سەلامەتی و سەرکەوتنی ئەرکەکە. دواکەوتنەکە بۆ مانگی مارس ٢٠٢٦ هەروەها دەرفەتێکی سەرنجڕاکێش دروست دەکات: هەڵدانی ئارتێمیس ٢ لەوانەیە هاوکات بێت لەگەڵ گەشتی تاقیکردنەوەی داهاتووی ستارشپی سپەیس ئێکس، کە ئەمەش ماوەیەکی قەرەباڵغ لە هەوڵەکانی گەورەی گەڕانی بۆشایی ئاسماندا دەستپێدەکات.

لە کاتێکدا ناسا تا ئێستا تەنها یەک هەڵدانی سەرکەوتووی SLS ئەنجامداوە، ئەرکمی ئارتێمیس ١ بۆ مانگ سەرکەوتنێکی زۆر گەورە بوو. لە بەرامبەردا، ڕێگای سپەیس ئێکس لە "خێرا جوڵان و تێکدانی شتومەکەکان"، وایکردووە ژمارەیەکی زیاتر هەڵدانی تاقیکردنەوە هەبێت بەڵام ئەنجامی ناڕوونتري نیشان داوە. بەرنامەی ئارتێمیس بەردەوامە لەسەر بنیاتی ستراتیژی درێژخایەنی ناسا بۆ بوونی مرۆڤ لەسەر مانگ و گەشتەکانی داهاتوو بۆ مەریخ، ئەمەش وایکردووە چارەسەرکردنی ئەم کێشانە تەکنیکییە گرنگترین شت بێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری