ناسا تاقیكردنەوەی پێشینەی ئانتێنای تیتانیۆمی سێ-ڕەهەندی لە بۆشایی ئاسماندا ئەنجامدا

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ناسا تاقیكردنەوەی پێشینەی ئانتێنای تیتانیۆمی سێ-ڕەهەندی لە بۆشایی ئاسماندا ئەنجامدا

لە پێشکەوتنێکی گرنگدا بۆ تەکنەلۆژیای بۆشایی ئاسمان، ناسا سەرکەوتووبوو لە تاقیکردنەوەی ئانتێنایەکی پێشینە کە بە چاپکردنی سێ-ڕەهەندی (3D) لە تیتانیۆم دروستکراوە، لە ژینگەی سەختی بۆشایی ئاسماندا. ئەم تاقیکردنەوەیە، کە لەسەر کەشتییە بازرگانییەکەی "مێرکوری وەن" (Mercury One) ی سەر بە "پرۆتیوس سپەیس" (Proteus Space) ئەنجامدرا، نیشانەی پێشکەوتنێکی گرنگە لە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای دروستکردنی زیادکراو (Additive Manufacturing) لە بواری فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسماندا. ئەم نوێکارییە ئامادەیە ڕێگا بۆ گەشتە ئاسمانییە زیاتر بە قازانج، کارآمد، و بەردەوام خۆش بکات، بە تایبەتی ئەوانەی کە لە زەوی دوور دەکەونەوە.

دروستکردنی زیادکراو، کە بە چاپکردنی 3D ناسراوە، بۆ ماوەیەکی زۆرە بەهۆی تواناکەی لە کەمکردنەوەی پاشماوە و بەرهەمهێنانی ئامراز و پێکهاتەی تایبەت بە شێوەیەکی زۆر کارآمد ناسراوە. ساڵانێکە، ناسا ئەم تەکنەلۆژیایە لەسەر وێستگەی نێودەوڵەتی بۆشایی ئاسمان (ISS) تاقیکردۆتەوە بۆ تێگەیشتن لە پۆتێنشیالی لە بەهێزکردنی خۆبەڕێوەبەریی فڕۆکەوانان. ئەم توانایە بە تایبەتی بۆ گەشتەکانی دوور لە زەوی گرنگە، کە دەرفەتی پڕکردنەوەی پێداویستییەکان کەم و لە ڕووی لۆجستییەوە سەختن.

لەگەڵ دواین تاقیکردنەوەیان، کە بریتی بوو لە "کەپسولی ئاڵوگۆڕی تەقویمیی جێت پڕۆپڵشن لایبۆرێتۆری" (JACC)، ناسا نوێترین بەکارهێنانی ئەم تەکنەلۆژیایەی نیشاندا: چاپکردنی سێ-ڕەهەندیی ئانتێنای بۆشایی ئاسمان. ئەم ئانتێنایە کە شێوەی هەیە، لە 3ی شوباتی 2026 لەسەر کەشتیی "مێرکوری وەن" ی "پرۆتیوس سپەیس" جێگیرکرا. شایانی باسە، "مێرکوری وەن" یەکێکە لەو مانگە دەستکردە بازرگانییانەی کە یەکەمین مانگە دەستکردە کە بە تەواوی بە یارمەتی زیرەکی دەستکرد (AI) دروست کراوە. ڤیدیۆیەک کە لەلایەن کامێرایەکی سەر کەشتییەکەوە گیراوە، دەردەکەوێت کە چۆن ئانتێنایەکە وەک فنەرێک بە جوانی لەناو هۆڵدەرەکەی دەردەهێنرێت، لە کاتێکدا کەشتییەکە بەسەر زەریای هێمن لە خولگەی نزیکی زەویدا (LEO) دا تێدەپەڕێت.

JACC یەکێکە لە دوو نموونەی تەکنەلۆژیاکانی تاقیکاری کە لەلایەن "جێت پڕۆپڵشن لایبۆرێتۆری" (JPL) ی ناساوە دیزاین کراوە. ئەم نموونانە بە شێوەیەک دیزاین کراون کە کەمترین قەبارە داگیر بکەن و لە هەمان کاتدا جێگیرکردنی وردی ئانتێناکان بۆ مانگە دەستکردەکانی داهاتوو مسۆگەر بکەن. مانگە دەستکردی "مێرکوری وەن" خۆی لە 28ی تشرینی دووەمی 2025، وەک بەشێک لە گەشتی "ترانسبۆرتر-15" ی "سپەیس ئێکس" (SpaceX) ەوە لە بنکەی هێزی ئاسمانی فاندنبێرگ لە کالیفۆرنیا هەڵدرا. دیزاینی ئانتێنایەکە لاسایی ئانتێنای پەیوەندییە ستانداردەکانە کە لەسەر مانگە دەستکردەکان بەکاردەهێنرێن و لە تیتانیۆمی کوالێتی بەرز چاپکراوە.

یەکێک لە نوێکارییە سەرەکییەکانی دیزاینی JACC بریتییە لە یەکخستنی چەندین پێکهاتە – کە بریتین لە لولا، پانێڵ، فنەری فشڵ، و دوو فنەری سوڕانەوە – بۆ یەک پارچەی تەواو. ئەم یەکخستنە ژمارەی پارچە پێکهاتەکان بە سێ هێندە کەم دەکات بە بەراورد لەگەڵ پێکهاتە کلتوورییەکان. زیاتر لەوە، ئەم دیزاینە یەکگرتووە بە شێوەیەکی بەرچاو کێش و قەبارەی گشتیی ئانتێنایەکە کەم دەکاتەوە، کە ئەمەش فاکتەری گرنگن بۆ باشترکردنی باری سوودبەخش لە گەشتە ئاسمانییەکاندا.

کۆمەڵەی تەواوی JACC تەنها 498 گرام (نزیکەی 1 پاوەند) کێشیەتی و لە کاتی داخستنیدا 10 سم (4 ئینج) قەبارەیە. لە کاتی کردنەوەدا، میکانیزمی فنەرەکە لە بەرزی داخراوی 3 سم (1 ئینج) بۆ درێژی تەواوی 15 سم (6 ئینج) درێژ دەبێتەوە. تاقیکردنەوەی سەرکەوتووی JACC لە بۆشایی ئاسماندا بەڵگەی دڵنیایی دەدات کە میکانیزمەکانی چاپکراوی 3D دەتوانرێت خێراتر، بە تێچووی کەمتر، و بە ئاسانی زیاتر لە ڕێگاکانی نەریتی کە بۆ دروستکردنی پێداویستییەکانی بۆشایی ئاسمان بەکاردەهێنرێن، دروست بکرێن.

ئەم توانایە گرنگییەکی تایبەتی هەیە بۆ گەشتە درێژخایەنەکان کە لە خولگەی نزیکی زەوی (LEO) تێدەپەڕن، وەک بەرنامەی "ئارتیمیس" ی ناسا کە ئامانجی گەڕانی مانگە و دامەزراندنی نیشتەنگە لە ناوچەی جەمسەری باشووری مانگ. توانای دروستکردنی پێکهاتەی ئاڵۆز و جێگەی متمانە لە کاتی پێویست یان نزیک شوێنی بەکارهێنان، دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو بارگرانی کێشی کاتی هەڵدان کەم بکاتەوە و گونجاوی گەشتەکان زیاد بکات.

بۆشایی JACC، باری سوودبەخشی دووەم کە تاقیکرایەوە بریتییە لە "ئانتێنای کراوەی فرە-فریڤێنسیی قەتیس کراوە بۆ زانستی زەوی" (SUM). ئەم پێکهاتەیە ڕفلێکتەرێکی فریکوێنسی بەرزە (تا 240 GHz) کە بە تایبەتی بۆ بەکارهێنانەکانی زانستی زەوی دیزاین کراوە. پێکەوە، باری سوودبەخشی JACC و SUM سیستەمی "نموونەی کراوەی نا-هێڵی پاڵنەر، کە وردی دووبارەبووەوە لەناو ყوتیدا" (PANDORASBox) پێکدەهێنن، و هەردووکیان نوێکاریی JPL ی ناسان. ئەم باری سوودبەخشانەی تێچووی کەم بوون لە ماوەی ساڵێکدا دروست کران، لە کاتێکدا گەشتی مانگە دەستکردی "مێرکوری وەن" لە دیزاینەوە تا پشتڕاستکردنەوەی گەشتەکە نزیکەی نۆ مانگی خایاند.

بۆیە، ئەم تاقیکردنەوەیە سەرکەوتووە نەک تەنها نوێترین بەکارهێنانی چاپکردنی 3D لە بۆشایی ئاسماندا نیشان دەدات، بەڵکو پێشکەوتنە بەرچاوەکانیش لە گەشەپێدانی خێرا و تایبەتمەند بۆ باری سوودبەخشی مانگە دەستکردەکاندا ڕوون دەکاتەوە. هاوکاریی نێوان دروستکردنی زیادکراو و زیرەکی دەستکرد لە دیزاینی مانگە دەستکردەکاندا، گۆڕانکارییەکی بنەڕەتییە لە چۆنیەتی بیرکردنەوە و دروستکردنی کەشتییە ئاسمانییەکان، کە دەروازە بۆ گەڕانی زیاتر و خەونبینانەتر بۆ گەردوون دەکاتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری