پهپادهای کبوتر روسی: عصر جدید نظارت زیستی یا میدان مین اخلاقی؟

روسیه - خبرگزاری اخباری

پهپادهای کبوتر روسی: عصر جدید نظارت زیستی یا میدان مین اخلاقی؟

در جهانی که مرز بین داستان‌های علمی تخیلی و واقعیت تکنولوژیکی با سرعتی سرسام‌آور در حال محو شدن است، اعلامیه اخیر شرکت روسی Neiry توجه بین‌المللی را به خود جلب کرده و همزمان شیفتگی و نگرانی عمیقی را برانگیخته است. در اواخر سال 2025، در کنفرانس سالانه خود، این شرکت متخصص در رابط‌های مغز و ماشین، از یک فناوری انقلابی رونمایی کرد: توانایی هدایت کبوترها از راه دور از طریق ایمپلنت‌های مغزی. اگرچه ایده تبدیل پرندگان شهری به حامل‌های کنترل‌شده ممکن است شبیه سناریوی یک فیلم جاسوسی به نظر برسد، اما واقعیت این است که این دستگاه در حال حاضر در مرحله پیشرفته آزمایش قرار دارد و یک آزمایش در مقیاس کامل، طبق گزارش‌های متعدد رسانه‌ها از جمله لوموند، به زودی اعلام شده است. این رویداد فصل جدیدی در توسعه بیوتکنولوژی باز می‌کند و طیف وسیعی از پرسش‌ها را مطرح می‌سازد.

در قلب این نوآوری یک سیستم پیچیده و کوچک‌سازی شده قرار دارد. Neiry کبوترها را به الکترودهایی مجهز می‌کند که به صورت جراحی در مغزشان کاشته می‌شوند. این الکترودها سپس به یک محرک متصل می‌شوند که به صورت نامحسوس روی پشت پرنده ثابت شده و توسط پنل‌های خورشیدی کوچک تغذیه می‌شود. اصل کار ساده اما به طرز شگفت‌انگیزی مؤثر است: پالس‌های الکتریکی هدفمند بر روی نواحی خاصی از مغز که با حرکت مرتبط هستند، عمل می‌کنند و به این ترتیب امکان کنترل جهت و مسیر پرواز را فراهم می‌آورند. به لطف یک ماژول GPS یکپارچه، این 'پهپادهای کبوتر' را می‌توان با دقت قابل توجهی، شبیه به یک پهپاد مکانیکی کلاسیک، اما بدون نیاز به مرحله آموزش قبلی، هدایت کرد که این امر صرفه‌جویی قابل توجهی در زمان و منابع به همراه دارد.

شرکت Neiry چندین مزیت متمایز فناوری خود را برجسته می‌کند. پنهان‌کاری طبیعی کبوترها در محیط‌های شهری یک مزیت اصلی است که به آن‌ها امکان می‌دهد بدون جلب توجه در محیط ادغام شوند. سطح صدای پایین آن‌ها، در مقایسه با پهپادهای موتوری، این پنهان‌کاری را بیشتر تقویت می‌کند. علاوه بر این، استقلال آن‌ها چشمگیر است و می‌توانند تا 400 کیلومتر در روز پرواز کنند که بسیار فراتر از قابلیت‌های اکثر ریزپهپادهای کنونی است. Neiry همچنین ادعا می‌کند که خطر حوادث با یک پرنده معمولی قابل مقایسه خواهد بود، که در صورت تأیید، نگرانی‌های ایمنی مربوط به استقرار آن‌ها را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. در حال حاضر، این فناوری فقط با کبوترها عملیاتی است، اما تحقیقات برای انطباق آن با سایر گونه‌های پرندگان مانند کلاغ‌ها یا مرغان دریایی در حال انجام است تا به طور بالقوه ظرفیت حمل بار را افزایش داده یا انواع ماموریت‌ها را گسترش دهد.

به طور رسمی، Neiry اعلام می‌کند که تحقیقاتش صرفاً کاربردهای غیرنظامی را هدف قرار داده است. این شرکت به کاربردهای احتمالی در کشاورزی، برای نظارت بر محصولات یا تشخیص بیماری‌ها، و در لجستیک، برای تحویل بسته‌های کوچک یا شناسایی مناطق صعب‌العبور اشاره می‌کند. این شرکت همچنین بر تعهد خود به رعایت رفاه حیوانات تأکید می‌کند و اظهار می‌دارد که رویه‌ها برای به حداقل رساندن استرس و درد پرندگان طراحی شده‌اند. با این حال، این تضمین‌ها نتوانسته‌اند نگرانی‌های فزاینده در جامعه بین‌المللی و در میان کارشناسان اخلاق حیوانات را کاملاً از بین ببرند.

صداهای انتقادی، به ویژه در میان کارشناسان اروپایی، به سرعت بلند شده‌اند. مسئله اساسی عدم رضایت حیوانات برای چنین مداخلاتی در کانون بحث اخلاقی قرار دارد. دستکاری رفتار موجودات زنده از طریق روش‌های تهاجمی، سؤالات جدی در مورد کرامت حیوانات، خودمختاری و محدودیت‌های آزمایش‌های علمی ایجاد می‌کند. علاوه بر اخلاق، منبع مالی Neiry لایه دیگری از پیچیدگی و سوءظن را اضافه می‌کند. این شرکت، طبق گزارش‌ها، از یک صندوق دولتی روسیه کمک مالی دریافت کرده است، که در بستر ژئوپلیتیکی کنونی، ناگزیر گمانه‌زنی‌ها را در مورد کاربردهای نظامی احتمالی دامن می‌زند. امکان تبدیل دسته‌های کبوتر به ابزاری برای نظارت، شناسایی یا حتی حمل بارهای سبک برای اهداف استراتژیک، سناریویی را نشان می‌دهد که بسیاری از ناظران آن را عمیقاً نگران‌کننده می‌دانند. این پتانسیل دوگانه استفاده، آنچه را که می‌تواند یک شگفتی علمی باشد، به موضوعی برای بررسی عمیق ژئوپلیتیکی و اخلاقی تبدیل می‌کند.

این فناوری، در صورت تأیید و گسترش، می‌تواند پارادایم‌های نظارت و لجستیک را بازتعریف کند، اما همچنین جعبه پاندورای چالش‌های اخلاقی و امنیتی را باز کند. این ما را با سؤالات پیچیده‌ای در مورد رابطه ما با قلمرو حیوانات و مسئولیت‌های ذاتی پیشرفت‌های بیوتکنولوژیکی روبرو می‌کند. آزمایش گسترده آتی، در زمان وقوع، با علاقه شدید مورد بررسی قرار خواهد گرفت، زیرا ممکن است آغازگر عصری باشد که در آن طبیعت خود برای خدمت به اهداف انسانی بازبرنامه‌ریزی می‌شود، چه برای بهتر و چه برای بدتر.

خبرگزاری اخباری