چاوگنی توتبریزدە چییە؟: پرسیارە ناخۆشەکان بێزارییان بە سکەیتەرێک دەدەن دوای نمایشێکی شکستخواردوو

جیهان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

چاوگنی توتبریزدە چییە؟: پرسیارە ناخۆشەکان بێزارییان بە سکەیتەرێک دەدەن دوای نمایشێکی شکستخواردوو

دوای ئەوەی نیکا ئیگادزە، پاڵەوانی ئەوروپای سکەیتکردنی هونەریی گۆرانی، نمایشێکی ناڕەزایی لە کێبڕکێی تیپەکان لە ئۆڵۆمپیادی ئیتاڵیا ئەنجامدا، خۆی نەک تەنها لەگەڵ هەڵەکانی نمایشی خۆیدا بینییەوە، بەڵکو ڕووبەڕووی زنجیرەیەک پرسیاری ناخۆش بووەوە. ئەم پرسیارانە لەسەر ڕاهێنەرە مشتومڕییەکەی، ئیتیری توتبریزدە، چڕبوونەوە، کە کەسایەتییەکەی بەردەوام مشتومڕێکی زۆر لە جیهانی سکەیتکردنی هونەریدا دروست دەکات. بێزاریی ئیگادزە دیار بوو، چونکە بە ئاشکرا دەیویست خۆی لەو بابەتە هەستیارە بەدوور بگرێت. کاتێک پرسیاری لێکرا دەربارەی کاریگەریی مشتومڕە بەردەوامەکانی دەربارەی توتبریزدە لەسەر نمایشەکەی، سکەیتەرە گەنجەکە بە شێوەیەکی خۆدزینەوە وەڵامی دایەوە: "پێموایە من سکەیتەرێکم و پێویست ناکات وەڵامی ئەو پرسیارە بدەمەوە. بمبوورن."

ئیگادزە، کە لەلایەن ڕاهێنەرە ڕووسییەکەی تەمەن 51 ساڵەوە ڕاهێنەرایەتی دەکرێت و یارمەتی تیپی گۆرانی داوە لە میلان پلەی چوارەم بەدەست بهێنێت، بە ئەگەری زۆرەوە هیوای خواستووە تەنها لەسەر لایەنی وەرزشیی کێبڕکێکە سەرنج بدات. بەڵام ناوی ئیتیری توتبریزدە کێشێکی زۆری لە جیهانی سکەیتکردنی هونەریدا هەیە. ئەم ناوە نەک تەنها بە سەرکەوتنە درەوشاوەکانی چەندین سکەیتەری ناودار لەژێر ڕاهێنەرایەتیی ئەودا پەیوەستە، بەڵکو بە سێبەری بەردەوامی سکانداڵەکانی دۆپینگیشەوە پەیوەستە کە کاریگەریی نەرێنییان لەسەر کاروانی وەرزشیی ئەودا هەبووە. دیارترینی ئەمانەش سکانداڵی دۆپینگ بوو کە ئەستێرەی سکەیتکردنی هونەریی ڕووسی کامیلیا ڤالیێڤا لە ئۆڵۆمپیادی زستانی 2022ی پەکین تێوەگلا.

لەو کاتەدا، ڤالیێڤا تەنها 15 ساڵ بوو کاتێک نزیکەی دوو مانگ پێش ئۆڵۆمپیاد، پشکنینێکی پۆزەتیڤ بۆ ماددەیەکی قەدەغەکراو ئاشکرا کرا. ڤالیێڤا ڕوونکردنەوەیەکی مشتومڕیی پێشکەش کرد و ئیدیعای کرد کە لە هەمان پەرداخ خواردوویەتی کە باپیرەی لێی خواردووە. دوای لێکۆڵینەوەیەکی ورد، بە شێوەیەکی پاشگەزبووەوە بۆ ماوەی چوار ساڵ ڕاگیردا. بەڵام توتبریزدە، کە ڕاهێنەری ڤالیێڤا بوو، بەردەوام بوو لە کارکردن لە جیهانی سکەیتکردنی هونەریدا و ئێستا گەڕاوەتەوە بۆ گۆڕەپانی ئۆڵۆمپیاد، کە لەلایەن فیدراسیۆنی گۆرانییەوە متمانەی پێدراوە. ئەم دۆخە ناڕەزایی توندی لایەنە جیاوازەکانی دژە دۆپینگی لێکەوتووەتەوە.

دەزگای جیهانی دژە دۆپینگ (WADA) ڕەخنەی زۆری لە بوونی توتبریزدە گرت. سەرۆکی WADA، ویتۆڵد بانکا، ڕایگەیاند کە ئەو بەهۆی ئامادەبوونی ڕاهێنەرەکە لە یارییەکاندا "هەست بە ناڕەحەتی" دەکات. بەڵام بانکا سنووردارکردنە یاساییەکانیشی ڕوون کردەوە کە دەزگاکە ڕووبەڕووی دەبێتەوە، و ڕوونیکردەوە: "ئەوە بڕیاری ئێمە نییە کە ڕاهێنەرەکە لێرە بێت. لێکۆڵینەوەکە هیچ بەڵگەیەکی دەرنەخست کە ئەم کەسە لەم پرۆسەی دۆپینگەوە تێوەگلابێت، بۆیە هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە بۆ دوورخستنەوەی لە بەشداریکردن لە یارییە ئۆڵۆمپیادەکاندا." ئەم لێدوانە ئاڵۆزییە یاساییەکانی دۆسییەکانی دۆپینگ، بەتایبەتی دەربارەی لێپرسینەوەی ڕاهێنەران، نیشان دەدات.

ئۆلیڤیێر نیگلی، بەڕێوەبەری گشتیی WADA، زیاتر بۆ کەناڵی ZDFی ئەڵمانی ڕوونی کردەوە کە دوای دۆسیەی ڤالیێڤا، ڕێساکان بە شێوەیەکی بەرچاو توندتر کراون. نیگلی ئاماژەی بەوەدا: "ئێستا، لە ئەگەری دۆزینەوەی پۆزەتیڤدا، هەمیشە لێکۆڵینەوەیەک لەسەر تەواوی ژینگەی دەوروبەر ئەنجام دەدرێت، چونکە منداڵان بە شێوەیەکی سەربەخۆ دۆپینگ ناکەن." ئەم هەموارکردنە ئامانجی ئەوەیە کە لێپرسینەوە زیاد بکرێت و مەودای لێکۆڵینەوەکان فراوانتر بکرێت بۆ ئەوەی ڕاهێنەران و ستافی پشتیوانیی دەوروبەری وەرزشکارە گەنجەکان بگرێتەوە، بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە وەرزشکارە نەوجەوانەکان زۆرجار هەستیارن بە کاریگەرییە دەرەکییەکان و فشارەکان.

دوای کۆتایی هاتنی ماوەی ڕاگرتنەکەی، کامیلیا ڤالیێڤا گەڕاوەتەوە سەر سەهۆڵ، بەڵام توانای سەرکەوتنی بۆ ئۆڵۆمپیادی داهاتوو بۆی نەماوە. توتبریزدە لە یارییەکانی 2022دا نەک تەنها بەهۆی پەیوەندییەکانی بە مشتومڕەکانی دۆپینگەوە ناوبانگی دەرکرد، بەڵکو بەهۆی شێوازی ڕاهێنەرایەتییە توندوتیژەکەشی کە بۆ جیهان ئاشکرا کرا. لەو کاتەدا، ڤالیێڤای گەنج بە تەواوی بەهۆی پشێوییەکانی دەوروبەرەوە تێکشکابوو، ئەمەش کاریگەریی نەرێنی لەسەر نمایشی پڕ لە هەڵەکەی هەبوو. ئەو لەبەردەم بینەرانی جیهان، لەلایەن ڕاهێنەرەکەیەوە بە ئاشکرا سەرزەنشت کرا. بەڵام لە میلان، بینەران وادیار بوو ئەم لایەنەی توتبریزدەیان لەبیر نەبوو، چونکە بە شێوەیەکی بەرچاو لەلایەن ئامادەبووانەوە پشتگوێ خرا، ئەمەش ئاماژەیە بۆ گۆڕانکارییەک لە سەرنجدان یان ڕەنگە هەوڵێک بۆ تێپەڕاندنی مشتومڕەکانی پێشوو بێت.

ئەم ڕووداوانە پرسیاری قوڵتر دەربارەی ئەخلاقیات لە وەرزشدا، ڕۆڵی ڕاهێنەران، و پاراستنی وەرزشکارە گەنجەکان دەوروژێنن. لەکاتێکدا دەزگا وەرزشییەکان هەوڵدەدەن دادپەروەری بەدەست بهێنن و دژایەتی فێڵ بکەن، ئالنگارییەکە لە دۆزینەوەی هاوسەنگییەکدایە لەنێوان جێبەجێکردنی یاسای توند و دڵنیابوون لە ژینگەیەکی سەلامەت و پشتیوانیکەر بۆ وەرزشکاران، دوور لە فشارە زیادەڕۆییەکان و مشتومڕە بەردەوامەکان. ناوی ئیتیری توتبریزدە هەمیشە وەک هێمایەک بۆ سەرکەوتنە نایابەکان و ئالنگارییە ئەخلاقییە ئاڵۆزەکان لە جیهانی سکەیتکردنی هونەریدا دەمێنێتەوە، کە هاندەرە بۆ بەردەوام بیرکردنەوە لەسەر ئەو بەرپرسیارێتییانەی کە لەگەڵ گەیشتن بە باشترین ئاستی نمایشدا دێن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری