کۆمیتەی نێودەوڵەتی ئۆڵۆمپی لێکۆڵینەوە لە هەڵسوکەوتی سەرۆکی فیفا ئینفانتینۆ دەکات دوای بەشداریکردنی لە بۆنەکەی ترەمپ

نێودەوڵەتی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

کۆمیتەی نێودەوڵەتی ئۆڵۆمپی لێکۆڵینەوە لە هەڵسوکەوتی سەرۆکی فیفا ئینفانتینۆ دەکات دوای بەشداریکردنی لە بۆنەکەی ترەمپ

کۆمیتەی نێودەوڵەتی ئۆڵۆمپی (IOC) لێکۆڵینەوەیەکی فەرمی لەبارەی هەڵسوکەوتەکانی جیانی ئینفانتینۆ، سەرۆکی فیفا، دەستپێکردووە دوای بەشداریکردنی دیاری لە کۆبوونەوەیەکی سیاسیی ئەم دواییە کە لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی پێشووی ئەمریکاوە میوانداری کرابوو. ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە کیرستی کۆڤێنتری، سەرۆکی IOC، بە ئاشکرا ڕایگەیاند کە دەزگای ئۆڵۆمپی نیازی "لێکۆڵینەوە لە" هەڵسوکەوتی ئینفانتینۆی هەیە، ئەمەش پرسیاری گرنگی لەبارەی پێشێلکردنی ئەگەری بنەمای بنەڕەتی بێلایەنی سیاسی لە ميثاقی ئۆڵۆمپیدا دروست دەکات.

ئینفانتینۆ، کە یەکێکە لە 107 ئەندامی ئێستای کۆمیتەی نێودەوڵەتی ئۆڵۆمپی، بە سوێندێکی پیرۆز پابەندە کە "هەمیشە سەربەخۆ لە ... بەرژەوەندییە سیاسییەکان کار بکات". ئامادەبوونی و بەشداریکردنی چالاکانەی لە ڕێوڕەسمی دەستپێکردنی "ئەنجومەنی ئاشتی" ترەمپ لە واشنتۆن دی سی، کە لەوێ ڕێککەوتنێکی هاوبەشی لەسەر ناوی فیفا واژۆ کرد، ناوبراوی خستە ژێر تیشکی لێکۆڵینەوە کە بنەماکانی حوکمڕانی وەرزشی دەخاتە ژێر پرسیارەوە. هاوبەشییەکە، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان، بریتییە لە وەبەرهێنانی 75 ملیۆن دۆلار لە سندوقی تۆپی پێ لە غەززە، چینێکی دیکەی ئاڵۆزی بۆ دۆخەکە زیاد دەکات، بە تێکەڵکردنی هاوکاری مرۆیی لەگەڵ دیمەنی سیاسی.

کیرستی کۆڤێنتری، لە کۆنگرەی ڕۆژنامەوانی کۆتایی خۆیدا لە کاتی یارییەکانی زستانەی میلان کۆرتینا، جەختی لەسەر ڕوونیی ميثاقی ئۆڵۆمپی کردەوە. کۆڤێنتری وتی: "ميثاقی ئۆڵۆمپی زۆر ڕوونە لەسەر ئەوەی چی لە ئەندامەکانی چاوەڕوان دەکات و ئێمە دەچین و لێکۆڵینەوە لە واژۆکردنی گوماناوی بەڵگەنامەکان دەکەین، وا دەزانم"، و زیادیشی کرد کە ئەو ئاگاداری ڕۆڵی "سەرەکی و ناوەندی" ئینفانتینۆ نەبووە لە بۆنەکەدا تاوەکو لەلایەن ڕۆژنامەنووسانەوە ئاگادار کراوەتەوە. پابەندبوونی دواتری بە لێکۆڵینەوە، بە وتەی "ئێستا کە ئێوە ئاگادارتان کردینەوە، دەگەڕێینەوە و سەیری دەکەین"، ئاماژەیە بۆ هەڵوێستی جددی IOC بۆ پاراستنی ڕێنماییە ئەخلاقییەکانی.

ئەم ڕووداوە لە مێژووی ئینفانتینۆ لەگەڵ ئیدارەی ترەمپدا ڕووداوێکی تاکەکەسی نییە. لە پێش جامی جیهانی 2026، کە ئەمریکا بە هاوبەشی لەگەڵ کەنەدا و مەکسیک میوانداری دەکات، ئینفانتینۆ پەیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێداوە. ئەم هاوڕێکەوتنە بریتییە لە ئامادەبوونی لە ڕێوڕەسمی سوێندخواردنی ترەمپ و زنجیرەیەک سەردانی گرنگ بۆ کۆشکی سپی و مار-ا-لاگۆ. ڕەخنەگران پێیان وایە کە ئەم جۆرە پەیوەندییە بەردەوامە لەگەڵ سەرکردەیەکی سیاسی دیاریکراو یان ئیدارەیەک، بەتایبەتی کەسایەتییەکی وەک ترەمپ کە جەمسەرگیری دروست دەکات، دەتوانێت سەربەخۆیی و بێلایەنی فیفا و، بە فراوانتر، بزووتنەوەی ئۆڵۆمپی لەق بکات، بە لەبەرچاوگرتنی ڕۆڵی دووانەی ئینفانتینۆ وەک ئەندامێکی IOC.

بنەمای بێلایەنی سیاسی کۆڵەکەیەکی بزووتنەوەی ئۆڵۆمپییە، کە دیزاین کراوە بۆ دڵنیابوون لەوەی وەرزش هێزێکی یەکخەر بێت، بەدوور لە کاریگەری لایەنگری. ئەندامێتی IOC خۆی هاوسەنگییەکی ناسک نیشان دەدات، کە کەسایەتی وەک ئەمیری قەتەر، شێخ تەمیم بن حەمەد ئال سانی، و باڵیۆزی عەرەبستانی سعودیە لە ئەمریکا، شازادە ڕیما بنت بەندەر ئال سعود لەخۆدەگرێت، کە هەموویان چاوەڕوان دەکرێت پابەندی ئەم یاسا توندانەی بێلایەنی بن. کۆمیتەکە پێشتر ئامادەیی خۆی نیشانداوە بۆ ئەوەی بە بڕیارەوە کار بکات کاتێک ئەم بنەمایە دەخرێتە ژێر پرسیارەوە. بۆ نموونە، IOC ساڵی ڕابردوو ئامۆژگاری ئیندۆنیزیای کرد کە میوانداریکردنی بۆنە وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان نەکات دوای ڕەتکردنەوەی ڕێگەدان بە وەرزشوانانی ئیسرائیلی بۆ بەشداریکردن لە پاڵەوانێتی جیهانی جومناستیک، ئەمەش ئاماژەیە بۆ کاریگەرییە ئەگەرییەکانی دەستوەردانی سیاسی لە وەرزشدا.

لێکۆڵینەوە لە هەڵسوکەوتی ئینفانتینۆ تاقیکردنەوەیەکی گرنگە بۆ IOC لە ژێر سەرکردایەتی نوێیدا، لەگەڵ ئەوەی کۆڤێنتری خۆی پێش هەڵبژاردنی لە مانگی ئازاردا وەک یەکەم سەرۆکی ژنی IOC، وەزیری وەرزش بووە لە حکومەتی زیمبابوێ. ڕابردووی خۆی دەتوانێت هەستیارییەکی تایبەت بە ئاڵۆزییەکانی هاوسەنگکردنی ڕۆڵە سیاسییەکان لەگەڵ داواکارییەکانی حوکمڕانی وەرزشی ببەخشێت. ئەنجامی ئەم لێکۆڵینەوەیە دەتوانێت کاریگەرییەکی بەرفراوانی هەبێت لەسەر ئەوەی چۆن فیدراسیۆنە وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان و سەرکردەکانیان لە جیهانە بەردەوام تێکەڵاوەکانی وەرزش، سیاسەت و دیپلۆماسی جیهانیدا کار دەکەن. ئەمەش پێشینەیەکی بۆ ئاستی پەیوەندییەکان دادەنێت کە بۆ بەرپرسانی باڵای وەرزش قبوڵکراو بێت و سنوورەکانی بێلایەنی سیاسی لەناو خێزانی ئۆڵۆمپیدا بەهێزتر یان بە ئەگەری نوێ دەناسێنێتەوە.

کاتێک جیهانی وەرزش چاوەڕوانی ئەنجامەکانی ئەم لێکۆڵینەوەیە دەکات، سەرنج لەسەر دڵنیابوون لە یەکپارچەیی و سەربەخۆیی دەزگا وەرزشییە نێودەوڵەتییەکان دەمێنێتەوە. پابەندبوونی IOC بە پاراستنی ميثاقەکەی زۆر گرنگە، نەک تەنها بۆ متمانەپێکراوی خۆی، بەڵکو بۆ بەها جیهانییەکانیش کە هەوڵی جێبەجێکردنیان دەدات. ئەم ڕووداوە وەک یادگارییەکی توند بۆ بەردەوام ئاگاداری پێویستە بۆ پاراستنی وەرزش لە کاریگەری سیاسی ناڕەوا، دڵنیابوون لەوەی کە وەرزشوانان و هاندەران لە سەرانسەری جیهان دەتوانن بەردەوام بن لە بەشداریکردن و چێژوەرگرتن لە پێشبڕکێکان بەدوور لە فشارە دەرەکییەکان.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری