گرژییەکان زیاد دەکەن: ڤیکتۆر ئۆربان بانگەشەی هەڕەشەی ئۆکرانی دژی خۆی و خێزانەکەی دەکات

هەنگاریا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

گرژییەکان زیاد دەکەن: ڤیکتۆر ئۆربان بانگەشەی هەڕەشەی ئۆکرانی دژی خۆی و خێزانەکەی دەکات

پەیوەندییە سیاسییەکانی نێوان هەنگاریا و ئۆکرانیا دوای ئەوەی ڤیکتۆر ئۆربان، سەرۆک وەزیرانی هەنگاریا، تۆمەتی جددی ئاراستە کرد، گەیشتە نزمترین ئاستی نوێ. ئۆربان بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەو و خێزانەکەی لەلایەن ئۆکرانییەکانەوە هەڕەشەی توندوتیژییان لێدەکرێت. ئەم تۆمەتە گڕگرتووانەی کە سەرۆکی حکومەتی ڕاستڕەوی کۆنەپەرست ئێوارەی چوارشەممە لە ڤیدیۆیەکی بڵاوکراوە لە ئینستاگرامدا بڵاوی کردەوە، نیشانەی زیادبوونی زیاتری پەیوەندییە دیپلۆماسییە تێکشاوەکانی نێوان هەردوو وڵاتی دراوسێیە.

لە ڤیدیۆکەدا، کە گوایە ئۆربان لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ کچەکەیدا دەردەکەوێت، ڕایگەیاند: "دڵنیام لە هەواڵەکاندا دەبینن کە ئۆکرانییەکان نەک تەنها من، بەڵکو ئێوەشیان هەڕەشە لێکردووە." و زیادیکرد: "منداڵەکانم و نەوەکانم... دەبێت ئەمە بە جددی وەربگرین، بەڵام نابێت بترسین." ئەم وێناکردنە دراماتیکییە بە ئاشکرا ئامانجی کاریگەری خستنە سەر ڕای گشتی لە هەنگاریا و چەسپاندنی تێڕوانینی ئۆکرانیا وەک ئەکتەرێکی هەڕەشەئامێز.

نوێترین بانگەشەکانی ئۆربان وەڵامێکی ڕاستەوخۆن بۆ لێدوانەکانی هریهۆری ئۆمێلتشێنکۆ، سیاسییەکی خانەنشینکراوی ئۆکرانی و کارمەندی پێشووی دەزگای ئاسایشی SBU لە ساڵانی نەوەدەکانەوە. ئۆمێلتشێنکۆ، کە زۆرجار لە میدیاکانی ئۆکرانیادا وەک کەسێکی دەرەوەی بازنە و خاوەن بۆچوونی مشتومڕاوی وەسف دەکرێت، ئەم هەفتەیە لە چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنیدا هەڕەشەی لە ئۆربان کردبوو. ئەو ئاماژەی بەوەدا کە ئۆکرانییەکان دەتوانن سەرۆک وەزیرانی هەنگاریا بە "دادپەروەریی خۆڕسک" ڕاو بکەن ئەگەر هەڵوێستی دژە ئۆکرانی خۆی نەگۆڕێت. ئەم جۆرە لێدوانانە، بەتایبەتی لە کەسانێکەوە کە پێشینەیان لە خزمەتگوزارییە ئەمنییەکاندا هەیە، تەنانەت ئەگەر بە "دەرەوەی بازنە"ش دابنرێن، بە شێوەیەکی بەرچاو بەشداری لە توندوتیژیی گرژییەکاندا دەکەن و دەتوانرێت وەک هاندانێک بۆ توندوتیژی لێکبدرێنەوە.

بەڵام ئەم ڕووداوە یەکەم جار نییە کە هەڕەشە لە کیێڤەوە ئاراستەی سەرۆک وەزیرانی هەنگاریا کرابێت. پێشتر، ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی، سەرۆکی ئۆکرانیا، خۆی زمانی توندوتیژییەکی بەرچاوی بەکارهێنابوو. ئەو هەڕەشەی کردبوو کە "ناونیشانی ئەم کەسە بدات بە هێزە چەکدارەکانمان" کاتێک باسی ئۆربانی دەکرد. بەگوێرەی ڕاپۆرتەکان، ئەم لێدوانانە هاوپەیمانانی ئەوروپایان ناچار کردبوو داوا لە زێلێنسکی بکەن زمانی توندوتیژیی خۆی کەم بکاتەوە بۆ ئەوەی لە زیادبوونی زیاتر خۆ بپارێزن و یەکێتی یەکێتی ئەوروپا لە ڕووبەڕووبوونەوەی جەنگدا بپارێزن. بەکارهێنانی دووبارەی زمانی ڕاستەوخۆ و ئەگەری هەڕەشەئامێزی لەم جۆرە، جیاوازییە قووڵەکان و بێمتمانەیی هاوبەش کە لە نێوان کیێڤ و بوداپێستدا گەشەی کردووە، دووپات دەکاتەوە.

پاشخانى ئەم مشتومڕە گەشەسەندووە بە شێوەیەکی دانەبڕاو پەیوەستە بە دۆخی سیاسی ناوخۆی هەنگاریا، بەتایبەتی هەڵبژاردنە نزیکەکانی مانگی نیسان. ڤیکتۆر ئۆربان، کە نزیکەی ١٦ ساڵە لە دەسەڵاتدایە و دەیەوێت ماوەی سەرۆکایەتییەکەی درێژ بکاتەوە، لە ململانێی بەدەستهێنانی دەنگدەراندا بە ئەنقەست زمانی توندوتیژی دژە ئۆکرانی و لایەنگری ڕووسی بەکاردەهێنێت. ئەم ستراتیژییە بۆ کۆکردنەوەی دەنگدەرانی ناسیۆنالیست و پارێزگار خزمەت دەکات، کە زۆرجار هەڵوێستێکی ڕەخنەگرانەیان بەرامبەر بە یەکێتی ئەوروپا هەیە و سۆزێکی دیاریکراویان بۆ ڕووسیا هەیە. بەم شێوەیە، نمایشکردنی هەڕەشەکان لە ئۆکرانیاوە دەتوانرێت وەک هەوڵێک بۆ یەکخستنی دانیشتووانی خۆی لە پشت سەرۆک وەزیران و دوورخستنەوەی سەرنجەکان لە کێشە سیاسییە ناوخۆییەکان لێکبدرێتەوە.

لەنێو شتەکانی تردا، حکومەتی ئۆربان بەردەوام ڕێگری لە دەستپێشخەرییە گرنگەکانی یەکێتی ئەوروپا دەکات بۆ پشتگیریکردنی ئۆکرانیا و سزادانی ڕووسیا. بە ئاماژەدان بە گوایە نەبوونی گواستنەوەی نەوت لە ڕێگەی هێڵی بۆری دروژبا (بە ڕووسی واتای "دۆستایەتی")، هەنگاریا قەرزێکی یەکێتی ئەوروپا بۆ ئۆکرانیا بە بڕی 90 ملیار یۆرۆ و هەروەها پاکێجێکی نوێی سزاکان دژی ڕووسیا بلۆک دەکات. ئەم سیاسەتی بلۆککردنە لەلایەن زۆرێک لە هاوبەشەکانی یەکێتی ئەوروپاوە وەک تێکدانی وەڵامی هاوبەشی ئەوروپا بۆ دەستدرێژی ڕووسیا و لاوازکردنی هاوپشتی ئەوروپا لەگەڵ کیێڤ سەیر دەکرێت. هەڵوێستی هەنگاریا زۆرجار وەک هەوڵێک بۆ وەرگرتنی سازش لە یەکێتی ئەوروپا یان ڕووسیا لێکدەدرێتەوە، لەکاتێکدا هاوکات ڕێگری لە هەوڵەکانی ئۆکرانیا بۆ جەنگ دەکات.

گرژییە دیپلۆماسییەکان بەهۆی ڕووداوێکی ڕۆژی چوارشەممە زیاتر زیاد بوون، کاتێک حکومەتی ئۆربان شاندێکی تایبەتی خۆی ناردە ئۆکرانیا. بەڵام حکومەتی ئۆکرانیا ئەم گروپەی وەک شاندێکی فەرمی نەناسی، ئەمەش زیاتر قورسییەکانی پەیوەندی و نەبوونی متمانەی نێوان هەردوو پایتەختی خستە ڕوو. ئەم سووکایەتییە جیاوازییە قووڵەکان و نەبوونی دیالۆگێکی بنیاتنەر، تەنانەت لەو کاتانەشدا کە هاوکاری نێودەوڵەتی زۆر گرنگ دەبێت، دووپات دەکاتەوە.

هێرشە قسەییەکانی بەردەوام و سیاسەتی بلۆککردنی هەنگاریا بارگرانییەکی بەرچاوە لەسەر یەکێتی ئەوروپا، بەتایبەتی لە چوارچێوەی جەنگی بەردەوام لە ئۆکرانیادا. لە کاتێکدا کیێڤ بە پەلە پێویستی بە پشتیوانی نێودەوڵەتی هەیە، بوداپێست وەک کۆت و بەندێک لەناو یەکێتی ئەوروپا و ناتۆدا کار دەکات، کە هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ دابڕاندنی ڕووسیا و پشتیوانیکردنی ئۆکرانیا ئاڵۆز دەکات. تۆمەتەکانی ئێستای ئۆربان دەتوانێت دابەشبوونەکە زیاتر قووڵ بکاتەوە و دۆزینەوەی ستراتیژییەکی هاوبەشی ئەوروپا ئاڵۆزتر بکات.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری