گەشەپێدانە جیهانییەکان: مالی، سودان و ئیمارات لە سەرنجدان

نێودەوڵەتی — ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە وریاییەوە چاودێری چەندین گەشەپێدانی گرنگ دەکات لە ناوچە جیاوازەکانی جیهان. سەرنجەکان لەسەر دۆخی مالی، هەوڵە سیاسییەکان لە سودان و کاریگەرییە ئابوورییەکانی کشانەوەی میرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەبی لە ڕێکخراوی ئۆپێکە.

دۆخی ئێستای مالی و سودان

مالی، وڵاتێکە لە ناوچەی ساحێلی ئەفریقا، لە ئێستادا گەشەپێدانی مەیدانی چالاک بەخۆیەوە دەبینێت کە ئەگەری هەیە کاریگەرییەکی بەرفراوانی لەسەر دەوروبەری ناوچەیی هەبێت. ئەم ڕووداوانە لە چوارچێوەی گرژییە نێودەوڵەتییەکان و ململانێی بەرژەوەندییەکاندا ڕوودەدەن، کە کاریگەری لەسەر سەقامگیری هەموو ناوچەکە هەیە. هاوکات، لە سودان باس لە کۆبوونەوەیەکی ئەگەری سەرکردەکانی پارتە سیاسییەکان لە پاریس دەکرێت. ئەم کۆبوونەوەیە دەتوانێت هیوایەکی نوێ بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێی بەردەوام لە وڵاتەکەدا بگەشێنێتەوە و ڕێگە بۆ چارەسەرێکی ئاشتییانە خۆش بکات.

کشانەوەی ئیمارات لە ئۆپێک و دەرئەنجامەکانی

بابەتێکی دیکەی سەرەکی بریتییە لە بڕیاری میرنشینە یەکگرتووەکانی عەرەبی بۆ کشانەوە لە ڕێکخراوی وڵاتانی هەناردەکارانی نەوت (ئۆپێک)، کە ئەم دواییە چووە بواری جێبەجێکردنەوە. ئەم هەنگاوە لە ئێستاوە لێکەوتەی ئابووری و سیاسی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بەدوای خۆیدا هێناوە، کە زۆر لە سنوورەکانی ناوچەی کەنداو تێدەپەڕێنێت. بازاڕەکانی وزەی جیهانی و پەیوەندییە جیۆپۆلەتیکییەکان دەکرێت بەهۆی ئەم گەشەپێدانە کاریگەرییەکی درێژخایەنیان لەسەر بێت.