De crisis van de illegale handel in Afrikaanse schubdieren verdiept zich ondanks internationale verboden, gedreven door de Aziatische vraag

Centraal-Afrika - Ekhbary Nieuwsagentschap

De crisis van de illegale handel in Afrikaanse schubdieren verdiept zich ondanks internationale verboden, gedreven door de Aziatische vraag

De Democratische Republiek Congo is, onbedoeld, een centraal punt geworden in het uitgestrekte wereldwijde netwerk van illegale wildhandel. Eind januari voerden de Congolese autoriteiten in Kinshasa een zorgwekkend grote inbeslagname uit: meer dan een ton pangolinschubben. Deze grimmige ontdekking, verre van een geïsoleerd incident, benadrukt de hardnekkigheid en intensivering van de stroperij van dit unieke zoogdier, ondanks een strikt internationaal embargo. Deze plaag blijft de Afrikaanse bossen ontdoen van een van hun meest karakteristieke bewoners, en duwt de pangolin, die al met uitsterven wordt bedreigd, naar de rand van de afgrond.

De pangolin wordt erkend als het meest verhandelde zoogdier ter wereld. Alle acht soorten, verspreid over Azië en Afrika, zijn sinds 2017 opgenomen in bijlage I van CITES (Verdrag inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten), wat feitelijk alle internationale commerciële handel verbiedt. Deze wettelijke bescherming is echter onvoldoende om een uiterst lucratieve zwarte markt te beteugelen. De vraag wordt voornamelijk gevoed door Aziatische markten, met name in China en Vietnam, waar schubben zeer gewaardeerd worden in de traditionele Chinese geneeskunde (TCM), waarvan wordt aangenomen dat ze wetenschappelijk onbewezen genezende eigenschappen bezitten, en waar het vlees als een luxe delicatesse wordt beschouwd.

De omvang van de inbeslagname in Kinshasa, die potentieel duizenden dieren vertegenwoordigt, is een alarmerende indicator van de onhoudbare druk die wordt uitgeoefend op Afrikaanse pangolinpopulaties. Stroperij- en smokkelnetwerken zijn vaak goed georganiseerd en omvatten transnationale criminele syndicaten die de armoede van lokale gemeenschappen en de zwakke handhavingscapaciteiten in veel Afrikaanse landen uitbuiten. De DRC is, met zijn uitgestrekte bossen en uitzonderlijke biodiversiteit, bijzonder kwetsbaar als zowel bron als doorvoerpunt voor deze illegale zendingen.

De gevolgen van deze handel zijn veelzijdig en verwoestend. Ecologisch verstoort het verdwijnen van pangolinen, die een cruciale rol spelen bij het reguleren van insectenpopulaties, de bosecosystemen ernstig. Vanuit een gezondheidsperspectief bevordert de illegale handel in wilde dieren, vaak onder erbarmelijke hygiënische omstandigheden, het ontstaan en de verspreiding van zoönotische ziekten, zoals tragisch is aangetoond door de COVID-19-pandemie, waarvoor de pangolin is gesuggereerd als een potentiële tussengastheer.

Om deze plaag effectief te bestrijden, is een multidimensionale aanpak essentieel. Deze moet de versterking van nationale wetgeving en de handhaving daarvan omvatten, de verbetering van onderzoeks- en vervolgingscapaciteiten, en de bevordering van grensoverschrijdende samenwerking tussen bron-, transit- en bestemmingslanden. Het is ook cruciaal om de vraag in Azië aan te pakken door middel van massale bewustmakingscampagnes die gericht zijn op het ontkrachten van mythen over de deugden van pangolinschubben en het bevorderen van duurzame en ethische alternatieven. In Afrika kan de ondersteuning van lokale gemeenschappen door middel van sociaaleconomische ontwikkelingsprogramma's hun afhankelijkheid van stroperij verminderen.

Internationale organisaties zoals WWF, WCS en TRAFFIC werken onvermoeibaar samen met regeringen en lokale partners om deze illegale handel te bestrijden. Ze implementeren monitoringsprogramma's, opleidingen voor boswachters en publieke bewustmakingscampagnes. De middelen zijn echter vaak onvoldoende in het licht van de toenemende verfijning van de smokkelaars. De recente inbeslagname in Kinshasa moet dienen als een wake-up call, die ons herinnert aan de urgentie van een verhoogde internationale mobilisatie. Zonder gecoördineerde en doortastende actie zou de pangolin, deze discrete bewaker van de bossen, binnenkort niet meer dan een herinnering kunnen zijn, een onherstelbaar verlies voor de wereldwijde biodiversiteit.

Ekhbary Nieuwsagentschap