بازاڕەکان قازانجی بانكەكان دوای پشێویەكانی دوایی هەرس دەكەن

ئەمەریكا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بازاڕەكان لە نائارامی دوای پشێوی، وەرزی قازانجی بانكەكان بەڕێوەدەبەن

بازاڕە داراییەكان لە ئێستادا شەپۆلێك لە ڕاپۆرتەكانی قازانجی كۆمپانیاكان دەقۆزنەوە، بە چاوێكی وردەوە لەسەر ئەدای بانكە گەورەكان كە ماوەیەكی كەمە چاڵاكییەكی گەورەی پیشەسازییان بەسەر بردووە. لە كاتێكدا هەندێك دامەزراو ئەنجامێكی باشتر لە چاوەڕاوانی تۆمار دەكەن، sfondoی ئابووری فراوانتر بێ نائارام ماوەتەوە، بە پاشماوەی زیادبوونی نرخی سوود و كاریگەرییەكانی بەردەوامی ناجێگیرییەكەی بازاڕی بانكی. ئەم دۆخە ئاڵۆزە هەستی وەبەرهێنەران دروست دەكات و بیركردنەوەكانی سیاسەتی بانكی ناوەندی كاریگەر دەكات.

لە گەشەسەندنیكی دیاردا، بلاك ڕاك، گەورەترین كۆمپانیای بەڕێوەبردنی موڵك لە جیهاندا، كەمكردنەوەیەكی بەرچاوی لە مووچەی بەڕێوەبەری جێبەجێكاری لاری فی نك، بە ڕێژەی 30% بۆ 25.2 ملیۆن دۆلار بۆ ساڵی 2022، جێبەجێ كردووە. ئەم بڕیارە دوای ئەوە هات كە كۆمپانیاكە ڕێژەی 10% دابەزینی ساڵانە لە داهاتی چارەكی ڕاگەیاند، كە هۆكارەكەی بۆ كاریگەریی هاوبەشی نرخی سوودی بەرز و نائارامی گشتی ئابووری گەڕێندرایەوە كە كاریگەری لەسەر قازانجی كۆمپانیاكە كرد. بەپێی ڕاپۆرتێكی كۆمسیۆنی بانك و بۆرسە، بەڕێوەبەرایەتی بلاك ڕاك بە تایبەتی ویستی كاریگەریی دابەزینی قازانج لەسەر فەرمانبەرانی فراوانتر كەم بكاتەوە، بە چەقاندنی ڕێكخستنە كەمبونەوەكان لە خەڵاتە گشتییەكانی هاندەردا بۆ بەڕێوەبەرە باڵاكان. كۆمەڵەی مووچەی گشتی فی نك بۆ ساڵی 2022 بریتی بوو لە مووچەی بنەڕەتی 1.5 ملیۆن دۆلار و خەڵاتی هاندەر بە بڕی 23.7 ملیۆن دۆلار. هەروەها بەرپرسانی باڵای تر كەمكردنەوەی هاوشێوەیان بینی، بۆ نموونە، مووچەی سەرۆك ڕۆب كاپیتۆ 34% كەم بووەوە بۆ 18.95 ملیۆن دۆلار.

زیاتر بۆ هەواڵی دارایی، فیدراڵی ڕیزێرف، ڕەزامەندی خۆی بۆ كڕینی بەشە واڵتیەكانی كریدی سویس لەلایەن یو بی ئێس-ەوە، دا. ئەم پاككردنەوە ڕێكخراوەییە، هەنگاوێكی گرنگە لە پرۆسەی یەكگرتن، دوای ئەوەی یو بی ئێس مانگێك پێشتر بە پەلە قەرزداری لاوازی سویسری گرت. كڕینەكە ڕێكخرا بۆ ڕێگرتن لە بڵاوبوونەوەی زیاتری نەخۆشی لە سیستەمی دارایی جیهانیدا، بە تایبەتی دوای ئەوەی قەرزێكی پەلەهاتوو لە بانكی نیشتیمانی سویس، نەیتوانی كریدی سویس جێگیر بكات. قەیرانی سەرەتایی بۆ كریدی سویس زیاتر قورس بوو كاتێك گەورەترین پاڵپشتی داراییەكەی، بانكی نیشتیمانی سعودیە، ڕایگەیاند كە پارەی زیاتر ناكات، سەرەڕای ئەوەی لە ساڵی 2022 دا نزیكەی 10%ی پشكی بە 1.5 ملیۆن دۆلار كڕیبوو. ئەم بڕیارە هات كاتێك كڕیارانی بانك لە حاڵی ئامادەباشیدا بوون بەهۆی داڕمانی خێرای بانكی سیلیكۆن ڤالی و سیگناتوور بانك لە ویلایەتە یەكگرتووەكان، كە بووە هۆی دابەزینی بەرچاوی پشكەكانی كریدی سویس و ملیارەها دۆلار دەرچوونی كڕیار.

پشێوی دارایی جیهانی، بانگەوازەكانی یاسادانەرانی ئەمریكی بۆ چوارچێوە ڕێكخراوەكانی توندتر بۆ بانكەكان، هانداوە. وەك بەشێك لە پەسەندكردنی فیدراڵی ڕیزێرف، یو بی ئێس ناچارە ڕاپۆرتێكی نوێكراوی چارەكی پێشكەش بكات كە یەكگرتنی كارەكانی ئەمریكای كریدی سویس دەقۆزێتەوە. ئەم پلانە دەبێت دیاری بكات چۆن یو بی ئێس پێوەرە چاودێریكراوەكانی بەهێزتر، لەوانەش داواكارییە كاریگەرەكانی شلۆقی، جێبەجێ دەكات. یو بی ئێس كارەكانی ئەمریكای كریدی سویس بە 3 ملیار فرەنكی سویس، كە دەكاتە نزیكەی 3.25 ملیار دۆلاری ئەمریكی، دەكڕێت.

بازاڕی پشكەكان ڕۆژی هەینی دابەزینیان بەخۆوە بینی، بەشێكی بەهۆی چەندین ڕاپۆرتی قازانجی بەهێزی بانكە گەورەكانەوە بوو. بە پێچەوانەوە، ئەم ئەنجامە باشتر لە چاوەڕاوانییەكان، نیگەرانییەكانی زیاتر كرد كە فیدراڵی ڕیزێرف ناچار بێت بەردەوام بێت لە هەڵمەتی زیادكردنی نرخی سوود لە كۆبوونەوەكانی داهاتووی مانگی ئایار و حوزەیراندا. سەرەڕای ناجێگیری ڕۆژانە، بازاڕە سەرەكییەكانی پشكەكان توانیان هەفتەكە بە قازانج كۆتایی پێ بهێنن. داو جۆنز پیشەسازی 1.2% بەرز بووەوە، ئیندێكس S&P 500 0.8% بەرز بووەوە، و كۆمپۆزیت ناسداك 0.3% لە هەفتەكەدا پێشكەوت.

جەی پی مۆرگان چیس، كە پێوانەیەكە بۆ سێكتەری بانكی، قازانج و داهاتی چارەكی یەكەم بڵاوكردەوە كە زۆر لە چاوەڕاوانی شەنەهەندەكان تێپەڕی، بە پاڵپشتی هەڵمەتی قورس و بەهێزی نرخی سوودی فیدراڵی ڕیزێرف. بانكە گەورەكانی تر، لەوانەش سیتیگروپ، وێڵز فارگۆ، و پی ئێن سی فاینانشیال، هەروەها ئەنجامی چارەكی بەهێزیان ڕاگەیاند. جیمی دیمۆن، بەڕێوەبەری جێبەجێكاری جەی پی مۆرگان، وەبەرهێنەرانی لە كۆنگرەی دوای ئەنجامەكانی كۆمپانیاكە هۆشداری دا، ڕاوێژی كردن كە ئامادەبن بۆ سیناریۆیەك كە نرخی سوود زیاتر لە چاوەڕاوانی پێشوو بمێنێتەوە. ئەم هەستە وادیارە لە وۆڵ ستریت دەنگ بداتەوە، چونكە شەنەهەندەكان زیاتر گرەو لەسەر زیادكردنی نرخی چارەكی خاڵێكی سوود لەلایەن فیدراڵییەوە لە مانگی ئایار و یەكێكی تر لە حوزەیراندا دەكەن.

بۆ زیادكردنی ئاماژەكان، كریستۆفەر واڵەر، ئەندامی ئەنجومەنی پارێزەرانی فیدراڵی ڕیزێرف، ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند كە بانكی ناوەندی پێویستە بەردەوام بێت لە توندكردنی سیاسەتی دارایی، كە زیاتر فشاری خستە سەر بازاڕەكان. لەم نێوانەدا، ئۆستن گۆڵسبی، سەرۆكی بانكی فیدراڵی ڕیزێرفی شیکاگۆ، دان بە "دڵنیایی" ئەگەری ئەوەدا كە ویلایەتە یەكگرتووەكان بچێتە ناو ڕكودێكی سووك دوای پشێوی دوایی بازاڕی بانكی،. ئەم پێشبینییە ئابوورییە زیاتر بە داتاکانی فرۆشتنی چاودێری، كە زیاتر لە چاوەڕاوانی دابەزی، بەهێز كراوە، كە پێشنیاری لاوازی هێزی كڕینی بەكار هێنەرانی ئەمریكی و ئابووری گشتی ئەمریكی دەكات. لەگەڵ ئەوەشدا، هەستی بەكار هێنەران لە نیساندا تا ڕادەیەك جێگیر مایەوە، بەپێی دوایین لێكۆڵینەوەی مانگانەی زانكۆی میشیگان، تەنانەت ئەگەر نیگەرانییەكان لەسەر ڕكود بەردەوام بن.

ئیدوارد مۆیا، شەنەهەندەی بازاڕی باڵا لە OANDA، كۆمێنتی لەسەر بازاڕی نوێی چڕ كردەوە، وتی: "ئەم بەیانییە زۆر زانیاری هەبوو بۆ هەرسكردن، بەڵام خاڵی گرنگ ئەوەیە كە فیدراڵیی ڕیزێرف بۆری هەیە بۆ زیاتر زیانگەیاندن." كاتێك ڕۆژی بازرگانی كۆتایی هات، ئاستەكانی پشكەكان مایەوە بۆ گۆڕانكاری بچووك.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری