بانگی ناوچەکان: نرخی مرۆڤی قەیرانی پیشەسازی خەڵووز

ڕووسیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بانگی ناوچەکان: نرخی مرۆڤی قەیرانی پیشەسازی خەڵووز

لە کاتێکدا کە هەواڵە نیشتمانییەکان زۆرجار لەسەر پایتەخت چڕدەبنەوە، زنجیرەیەک ڕووداوی تراژیدی لە ناوچەی کێمێرۆی ڕووسیا، کە دڵی پیشەسازی خەڵووزی وڵاتەکەیە، وایکردووە کە واقیعێکی سەختی قەیرانێکی کۆمەڵایەتی و ئابووریی قوڵتر ببێتە جێگای سەرنج. هەرچەندە ئەم ڕووداوانە پێدەچێت پەیوەندییان بە یەکەوە نەبێت، بەڵام شرۆڤەکاران وەک نیشانەی شکستی سیستەماتیکی خزمەتگوزارییە گشتییەکان سەیردەکەن، کە بەهۆی گوشارە ئابوورییەکانی جەنگی بەردەوامی ئۆکرانیاوە توندتر بوونەتەوە.

ڕووداوە تراژیدییەکان لە کێمێرۆ

لە سەرەتای مانگی January، شاری نوفوکوزنێتسک لە ناوچەی کێمێرۆ، بە مردنی 9 منداڵی تازە لەدایکبوو لە نەخۆشخانەی دایکبوون ژمارە 1 لە ماوەی یەک هەفتەدا، شڵەژا. ئەم ڕووداوە دڵتەزێنە بووە هۆی لێکۆڵینەوەیەکی تاوانکاری و بووە هۆی داخستنی دامەزراوەکە. بەرپرسانی فیدراڵی ڕووسیا ئەم هەواڵەیان بە "تراژیدییەک بۆ دەوڵەت، کە هەموو هەوڵێک دەدات بۆ پشتگیریکردنی ڕێژەی لەدایکبوون" وەسف کرد. ئەم ڕووداوە پرسیاری گرنگ دەورووژێنێت سەبارەت بە کوالێتی چاودێری دایک و منداڵ، ستانداردەکانی تەندروستی و بارودۆخی کارکردن لە دامەزراوە پزیشکییە گرنگەکاندا.

تەنها چەند هەفتەیەک دواتر، تراژیدییەکی دیکە لە شاری نزیکی پرۆکۆپیڤسک ڕوویدا. 9 نەخۆش لە دامەزراوەیەکی دەروونی گیانیان لەدەستدا، و 62 کەسی دیکە دوای بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکی ڤایرۆسی ڕەوانەی نەخۆشخانە کران. باڵاترین دەزگای لێکۆڵینەوەی ڕووسیا لێکۆڵینەوەیەکی لەسەر ڕووداوەکە دەستپێکرد، لە کاتێکدا کە بەرپرسانی ناوخۆیی فەرمانی پشکنینیان بۆ زیاتر لە دوازدە دامەزراوەی تەندروستی دەروونی دەرکرد. ئەمە نیگەرانییەکی جددی سەبارەت بە پاکوخوێنی، چاودێری نەخۆش و بەڕێوەبردنی گشتی دامەزراوەکانی خزمەتگوزاری بۆ گرووپە لاوازەکان ئاشکرا دەکات.

زیاتر لەم بارەیەوە، لە 31ی January، پێنج مێرد منداڵ گیانیان لەدەستدا لە ئاگرێکدا کە لە ساوونایەکدا لە هەمان شاری پرۆکۆپیڤسکدا بووە. خاوەنی ساووناکە ئێستا ڕووبەڕووی تاوانبارکردنێک دەبێتەوە کە تا 10 ساڵ زیندانی بۆ پێشێلکردنی یاساکانی سەلامەتی دەگرێتەوە. ئەم ڕووداوە مەترسییە فراوانەکان کە پەیوەندییان بە ڕێنماییەکانی سەلامەتیی نەگونجاو و جێبەجێکردنیان لە شوێنە گشتییەکانی ئارامیدا هەیە، دووپات دەکاتەوە.

لەدوای ڕووداوە تاکەکەسییەکان: قەیرانێکی کۆمەڵایەتی و ئابووریی قوڵتر

شارەزایان پێیان وایە کە ئەم تراژیدییانە، هەرچەندە دەگەڕێندرێنەوە بۆ خۆبەدەستەوەدانی مرۆیی، نیشانەی کەم‌سەرمایەگوزارییەکی درێژخایەنن لە خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا لە کێمێرۆ، ناوچەیەک کە بەشێوەیەکی زۆر پشت بە پیشەسازی خەڵووز دەبەستێت. "من دەڵێم کە ئەمە ڕەنگدانەوەی دۆخێکی کۆمەڵایەتی و ئابووریی خراپترە، هەرچەندە کێمێرۆ پێشتر لەم جۆرە تراژیدییانە بێبەش نەبووە،" وتی ئەندریاس تۆت-چیفرا، شارەزای سیاسی ناوخۆیی ڕووسیا و ئابووری سیاسی، ئاماژەی بە ئاگرەکەی ساڵی 2018ی بازاڕی کێمێرۆ کرد کە 60 کەسی تێدا گیانی لەدەستدا.

تۆت-چیفرا زیاتر وتی: "من پێشتر حەزم کردووە لەسەر ئەوەی کە ئایا زیاتر لەم جۆرە کارەساتانە دەبینین، بەڵام کەم‌سەرمایەگوزاریی بەردەوام لە خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکاندا، کە چاککردنەوەی لە بارودۆخی بودجەی ئێستادا قورس دەبێت، بێگومان ئەگەری زیاد دەکات."

کێمێرۆ، کە بە شێوەیەکی گشتی بە "کوزباس" ناسراوە، واتا کورتکراوەی ناوی کانگاکانی خەڵووزی حەوزی کوزنتسک - یەکێک لە گەورەترینەکانی جیهان - ناوچەیەکی زۆر شارستانییە لە باشووری ڕۆژئاوای سیبیریا. ئابوورییەکەی بە قووڵی پەیوەستە بە کانگاکردنی خەڵووز. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم تەرکیزە تاکەکەسییە، بە تایبەتی لە چوارچێوەی سزاکانی نێودەوڵەتی و گوشاری ئابووریی گشتی کە بەهۆی جەنگی ئۆکرانیاوە دروست بووە، لاوازییەکی ئابووری دروست کردووە. ئەم هۆکارانە بە ئەگەری زۆرەوە سەرچاوە و سەرنجیان لە وەبەرهێنانی گرنگی گشتییەوە دوورخستووەتەوە.

جیاوازیی ناوچەیی و کێشە فراوانترەکان

کێشەکان تەنها لە کێمێرۆ سنووردار نین. ناوچەکانی دیکەی ڕووسیاش ڕووداوی نیگەرانکەر و بارودۆخی ژیانی سەخت ڕاگەیەندراوە. لە کۆماری سـاـخـا (یاقووتستان)، "ئادەم بۆرێژکۆ"، پاسکیلوانێکی پۆڵەندی، گیانی لەدەستدا کاتێک هەوڵی دەدا بە پاسکیل بگاتە ساردترین شوێنی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی جیهان. پۆلیسی ناوخۆیی لێکۆڵینەوەیەکی لە مردنەکەیدا دەستپێکردووە.

هەفتەی ڕابردوو، حاڵەتی نائاسایی لە ناوچەی "بولونسکی ئولوس" (شارۆچکە)ی سـاـخـا ڕاگەیەندرا، دوای تێکچوونی نەوت لە "تیکسی"، باکووریترین شاری بەندەری ڕووسیا. گوایە نزیکەی 100 مەتر سێجا سوتەمەنی لە کاتی گواستنەوەیەکی ئاساییدا دەرچووە. ئەم ڕووداوە ژینگەییە هۆشداری دەدات سەبارەت بە ژێرخانی کۆن و چاودێریکردنی پیشەسازییەکانی کە مەترسی ژینگەیی دروست دەکەن.

هەروەها، چەندین هێرش لە قوتابخانەکاندا لە ناوچە جیاوازەکانی ڕووسیا ڕاگەیەندراوە. لە کۆماری باشکورتستان، مێرد منداڵێک دەستبەسەرکرا دوای ئەوەی بە تفەنگی هەوایی تەقەی لە مامۆستاکەی کرد و لە قوتابخانەکەیدا بۆمبێکی دەنگی تەقاندەوە. لە ناوچەی کراسنۆیاڕسک، دوو ڕووداوی جیاواز تێیدا قوتابی تێوەگلابوون، یەکێکیان گوایە هاوڕێی پۆلەکەی بە چەقۆ بریندار کردووە و هەوڵی هێرشکردنە سەر مامۆستایەک، و ئەوی دیکەیان پۆلێکی سووتاندووە و بە چەکوش هێرشیکردووەتە سەر قوتابیان.

پچڕانی خزمەتگوزارییە بەردەوامەکان بەردەوامن لە سەرانسەری ڕووسیا. لە ناوچەی ئێرکوتسک لە سیبیریا، دانیشتوانی شاری "بودایبۆ" لە 30ی January ەوە بێ کارەبا یان گەرمکەرەوە ژیاون، لە پلەکانی گەرما لە خوار 40 پلەی سەدی. بە هەمان شێوە، لە ناوچەی "بێلگۆرۆد"ی سنووری ئۆکرانیا، لە کاتێکدا پلەکانی گەرما تا خوار 25 پلەی سەدی دابەزیوە، پچڕانی بەرفراوانی کارەبا و ئاو ڕاگەیەندراوە. ئەم شکستانەی خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر کوالێتی ژیان و سەلامەتی هاوڵاتیان هەیە، بە تایبەتی لە بارودۆخی کەشوهەوای سەختدا.

کۆتایی

زنجیرەی ڕووداوەکانی ئەم دواییە لە کێمێرۆ و ناوچەکانی دیکەدا، قەیرانێکی کۆمەڵایەتی و ئابووریی گەشەسەندوو لە ڕووسیا دەردەخات. پشت بەستنی زۆر بە پیشەسازی وەک کانگاکردنی خەڵووز، لەگەڵ پشتگوێخستنی سیستەماتیکی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و ژێرخان، ژینگەیەکی ناجێگیر دروست دەکات کە بە ئاسانی تووشی کارەسات دەبێت. لە کاتێکدا حکومەت ڕووبەڕووی ئەرکی چارەسەرکردنی ئەم کێشانە دەبێتەوە، گوشارە ئابووری و جیۆپۆلیتیکییە بەردەوامەکان، لەوانەش جەنگی ئۆکرانیا، بەربەستی گرنگ دروست دەکەن بۆ جێبەجێکردنی چارەسەری بەردەوام.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری