بۆ زیانی خۆی: مەترسییە شاراوەکانی دووبارە کوڵاندنی ئاو

عێراق - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

بۆ زیانی خۆی: مەترسییە شاراوەکانی دووبارە کوڵاندنی ئاو

لە جیهانی مۆدێرندا، کە تێیدا کوالیتی ئاوی خواردنەوەی سیستەمەکانی دابینکردنی ئاوی ناوەندی، پرسیاری زیاتر و زیاتر دروست دەکات، کوڵاندن وەک یەکێک لە باوترین و دەستڕاگەیشتووترین ڕێگاکانی پاکژکردنەوە ماوەتەوە. زۆربەمان بە کوڵاندنی ئاوی لولە ڕاهاتووین، بەو باوەڕەی کە ئەمە سەلامەتی و پاکوخاوێنی ئاوەکە مسۆگەر دەکات. لە ڕاستیدا، ئەم پڕۆسەیە بە شێوەیەکی کاریگەر میکرۆئۆرگانیزمە نەخۆشییەکان لەناودەبات و ڕەقی ئاوەکە کەم دەکاتەوە. بەڵام، هێڵێکی ناسک هەیە لە نێوان یەکجار کوڵاندن و چەندبارە گەرمکردنەوەی هەمان ئاو. شارەزایان هۆشداری دەدەن کە ئەم خووە، کە لە ڕواڵەتدا بێزیان دەردەکەوێت، دەتوانێت مەترسی جددی تەندروستی لەخۆ بگرێت و کوالیتی شلەی بەکارهاتوو بە شێوەیەکی بەرچاو تێکبدات.

گۆڕانکاری لە پێکهاتەی کیمیایی: گۆڕانکارییە نادیارەکان

لە یەکەم کوڵاندندا، ئاو گۆڕانکاری بەرچاو بەسەردا دێت. هەندێک لە ماددە ئاڵۆزە فرۆکەکان هەڵم دەبن، بەکتریاکان لەناو دەبرێن، و ئاوەکە سەلامەتتر دەبێت. بەڵام کاتێک بەردەوام دەیانکۆڵێنینەوە چی ڕوودەدات؟ هەر گەرمکردنەوەیەکی دواتر دەبێتە هۆی زیاتر هەڵمبوونی ئاوی پاک، لە ئەنجامدا ڕێژەی ماددە تواوەکانی ناو ئاوەکە – خوێی کانزایی، کانزا قورسەکان و ماددە ئاڵۆزە ئەندامییەکان – وردە وردە زیاد دەکات. ئەم پڕۆسەیە بە شێوەیەکی ڕوون لە شێوەی کلسی ئاو، یان 'ژەنگ'، لەسەر دیوارەکانی قۆریدا دەردەکەوێت. ئەم نیشتەجێبووانە تەنها دەرکەوتنی قاپەکان ناشرین ناکەن، بەڵکو دەتوانن لە کاتی گەرمکردنەوەدا بچنە ناو کارلێکی کیمیاییەوە و کوالیتی ئاوەکە زیاتر کەم بکەنەوە.

جگە لە گۆڕانکارییە بینراوەکان، گۆڕانکارییە نادیارەکان بەڵام زۆر گرنگتر ڕوودەدەن. تامی ئاوەکە بە شێوەیەکی بەرچاو تێکدەچێت دوای دووبارە کوڵاندنەوە، دەبێتە 'بێتام' یان تەنانەت ناخۆش. ئەمە ئەنجامێکی ڕاستەوخۆی گۆڕانی هاوسەنگی کیمیایی و کەمبوونەوەی بڕی ئۆکسجینی تواوەیە، کە ئاوی تازە تام و زیندوویی تایبەتمەندی خۆی پێدەبەخشێت. بۆ خۆشەویستانی چا و قاوە، ئەمە بەو مانایەیە کە تەنانەت باشترین جۆرەکانی خواردنەوەش بۆن و تامەکانیان بە تەواوی دەرناخەن.

ماددە ئاڵۆزە مەترسیدارەکان: نایترات و میتیمۆگلۆبینیمیا

یەکێک لە ترسناکترین لایەنەکانی دووبارە کوڵاندنەوەی ئاو، ئەگەری دروستبوونی ماددە ئاڵۆزە زیانبەخشەکانە. دوای گەرمکردنەوەی درێژخایەن یان دووبارە، نایترات دەتوانن لە ئاودا دروست ببن. هەرچەندە نایتراتەکان خۆیان بە بڕێکی مامناوەند هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ نین و تەنانەت لە پڕۆسەکانی میتابۆلیزم لە جەستەی مرۆڤدا بەشدارن، بەڵام زیادبوونی ڕێژەیان دەبێتە هۆی مەترسی. لە ژێر ڕێژەی بەرزی نایتراتدا، دەتوانن لەگەڵ هیمۆگلۆبین لە خوێندا کارلێک بکەن، و میتیمۆگلۆبین دروست بکەن. ئەم پڕۆتینە ئاڵۆزە توانای گواستنەوەی ئۆکسجینی لە سییەکانەوە بۆ شانەکانی جەستە نییە، کە دەبێتە هۆی حاڵەتێک کە بە میتیمۆگلۆبینیمیا ناسراوە. نیشانەکانی ئەم حاڵەتە دەتوانن لە کەمێک هەناسەتەنگی و ماندووبوونەوە تا تێکچوونی جددی فرمانی ئەندامەکان بن، کە بەتایبەتی بۆ کۆرپەکان و ئەو کەسانەی نەخۆشی دڵ و دەمارەکانیان هەیە مەترسیدارە.

هەڕەشە لە پلاستیکەوە: فۆرمالدهاید و ماددە شێرپەنجەییەکان

دەبێت سەرنجێکی تایبەت بدرێتە بەکارهێنانی قۆری کارەبایی پلاستیکی، کە بوونەتە بەشێکی دانەبڕاو لە زۆرێک لە چێشتخانەکان. توێژینەوەیەک کە لەلایەن ڕۆسکاچێستڤۆ (سیستەمی کوالیتی ڕووسی) ئەنجامدراوە، ئاماژەی بە لایەنێکی مەترسیدار کردووە: دوای دووبارە کوڵاندنی ئاو لە یەکێک لە سێ قۆری کارەبایی، فۆرمالدهاید دوای 12 کاتژمێر دۆزرایەوە. ئەم ماددەیە لە لیستی ماددە شێرپەنجەییەکاندا جێگیر کراوە، واتە توانای دروستکردنی شێرپەنجەی هەیە. کێشەکە بەهۆی نەبوونی ڕێسای یاسایی توند لە ڕووسیادا، کە دەردانی ماددە مەترسیدارەکان لە دۆشاگی ئامێرە ناوماڵییەکانەوە ڕێکبخات، زیاتر دەبێت. ئەمە بەکاربەران دەخاتە دۆخێکەوە کە دەبێت زۆر وریابن. کاتێک قۆرییەکی نوێ هەڵدەبژێرن، زۆر گرنگە بە وریاییەوە ماددە دروستکەرەکانی لێکۆڵینەوە بکەن. ئەگەر لە کاتی کردنەوەی پاکەت یان یەکەم گەرمکردنەوەدا، بۆنێکی کیمیایی تیژ و ناخۆشتان هەست پێکرد، ئەمە هۆکارێکی جددییە بۆ ڕەتکردنەوەی کڕینەکە و هەڵبژاردنی بژاردەیەکی سەلامەتتر، باشتر وایە لە شووشە یان پۆڵای بێ ژەنگ دروستکرابێت.

بژاردە و ڕاسپاردەکان بۆ بەکارهێنانی سەلامەتی ئاو

دوورکەوتنەوەی تەواو لە مەترسییەکانی پەیوەست بە دووبارە کوڵاندنی ئاو هەرگیز قورس نییە. یاسای سەرەکی ئەوەیە کە هەمیشە ئاوی تازە بۆ هەر گەرمکردنەوەیەکی نوێ بەکاربهێنرێت. ئەگەر ئەمە نائاسایی دەردەکەوێت، ئەوا چارەسەری تەکنەلۆژیای مۆدێرن هەیە. ئامێرەکانی گەرمکردنەوەی ئاوی خێرا (سیستەمی گەرمکردنەوەی ئاوی دەستبەجێ) بژاردەیەکی نایابن. ئەم ئامێرانە ئاوەکە ڕاستەوخۆ پێش پێشکەشکردنی لە کوپەکەدا گەرم دەکەن، بە شێوەیەک کە ئاوی کوڵاو بەزۆری لەگەڵ توخمە پلاستیکییەکانی ناوەوەدا بەرکەوتنی نییە، و گەرمکردنەوە لە بۆرییە کانزاییە تایبەتەکاندا ڕوودەدات. ئەمە دووبارە کوڵاندنەوە، دروستبوونی کلس و دەردانی ماددە زیانبەخشە ئەگەرییەکان لەناودەبات.

جگە لە بەکارهێنانی ئاوی تازە و ئامێرە مۆدێرنەکان، گرنگە قۆرییەکان بە ڕێک و پێک لە کلس پاکبکرێنەوە، چونکە خودی کلس دەتوانێت سەرچاوەی کارلێکی کیمیایی نەخوازراو بێت. کاتێک قاپەکانی کوڵاندن هەڵدەبژێرن، ئەو ماددانە بە پێشەنگی دابنێن وەک شووشە، سیرامیک یان پۆڵای بێ ژەنگ بە کوالیتی بەرز، کە لە ڕووی کیمیاییەوە کارلێکناکەرن و لە کاتی گەرمکردنەوەدا ماددەی زیانبەخش دەردان ناکەن.

لە کۆتاییدا، هەرچەندە زیانی یەکجار دووبارە کوڵاندنەوە کەم دەردەکەوێت، بەڵام کاریگەریی کۆکراوە و ئەگەری دروستبوونی ماددە ئاڵۆزە مەترسیدارەکان ئەم خووە ناپەسەند دەکەن. نزیکبوونەوەیەکی هۆشیارانە لە بەکارهێنانی ئاو، هەڵبژاردنی کەرەستەی کوالیتی بەرز و پابەندبوون بە ڕاسپاردە سادەکان یارمەتیدەر دەبن بۆ پاراستنی تەندروستیت و چێژوەرگرتن لە ئاوی پاک و خۆش ڕۆژانە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری