جراحان مردی را ۴۸ ساعت بدون ریه زنده نگه داشتند: چگونه این اتفاق ممکن شد؟

ایالات متحده - خبرگزاری اخباری

جراحان مردی را ۴۸ ساعت بدون ریه زنده نگه داشتند: چگونه این اتفاق ممکن شد؟

در یک رویداد پزشکی بی‌سابقه، جراحان دانشگاه نورث‌وسترن موفق شدند مردی ۳۳ ساله را به مدت ۴۸ ساعت بدون ریه‌هایش زنده نگه دارند. این کار با استفاده از یک دستگاه تنفس مصنوعی آزمایشی انجام شد که برای جایگزینی عملکرد حیاتی اندام‌های آسیب‌دیده طراحی شده بود. این مداخله جسورانه جان مردی را نجات داد که ریه‌هایش به دلیل عفونت باکتریایی مقاوم، به شدت آسیب دیده بود و نیاز به جراحی اضطراری برای برداشتن کامل هر دو عضو تنفسی داشت.

این ماجرا در بهار سال ۲۰۲۳ آغاز شد. بیمار، مردی جوان و تا آن زمان سالم، به بیمارستان نورث‌وسترن مموریال مراجعه کرد و در ابتدا فکر می‌کرد دچار سرماخوردگی ساده‌ای شده است. اما، وضعیت او به سرعت و به طور چشمگیری رو به وخامت گذاشت. او دچار ذات‌الریه شدید، سپس سپسیس (یک واکنش التهابی سیستمیک بالقوه کشنده به عفونت) و سندرم دیسترس تنفسی حاد شد. ریه‌های او که توسط یک عفونت بسیار شدید و مقاوم به تمام آنتی‌بیوتیک‌های موجود ویران شده بودند، دیگر قادر به اکسیژن‌رسانی به خونش نبودند و بدتر از آن، منبع عفونتی شده بودند که در سراسر بدنش پخش می‌شد.

در مواجهه با این وضعیت ناامیدکننده، گزینه‌های درمانی متعارف ناکافی بودند. تهویه مکانیکی کلاسیک که با کمک دستگاه تنفس، تنفس را یاری می‌رساند، غیرممکن بود زیرا خود ریه‌ها منبع عفونت فعال بودند. پزشکان با یک معضل جراحی بزرگ روبرو بودند: تنها راه برای مهار گسترش عفونت و جلوگیری از نارسایی چند ارگانی، برداشتن ریه‌ها بود. این عمل جراحی که به عنوان برداشتن دوطرفه ریه شناخته می‌شود، فوق‌العاده خطرناک است. معمولاً به دلیل اختلال شدید در گردش خون، منجر به ایست قلبی تقریباً فوری می‌شود. با این حال، برخلاف انتظار، بیمار از این روش رادیکال جان سالم به در برد و این نشان‌دهنده یک نقطه عطف تاریخی در زمینه پزشکی است.

جزئیات این مداخله پیشگامانه در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶ در مجله معتبر علمی 'Med' منتشر شد. تیم جراحی به رهبری دکتر انکیت بهارات، رئیس جراحی قفسه سینه در دانشگاه نورث‌وسترن، با چالش عظیمی در زمینه مهندسی پزشکی روبرو بود. آنها نیاز داشتند تا یک سیستم گردش خون مصنوعی طراحی کنند که بتواند عملکردهای ضروری ریه‌های برداشته شده را جبران کند. به طور معمول، قلب خون را برای اکسیژن‌رسانی به ریه‌ها پمپ می‌کند. ریه‌ها همچنین نقش حیاتی در ایجاد مقاومت در برابر جریان خون ایفا می‌کنند که برای تنظیم فشار خون و عملکرد صحیح سمت چپ قلب ضروری است. بدون این مقاومت، خون خیلی سریع به قلب بازمی‌گشت و باعث توقف آن می‌شد.

برای جبران این فقدان، جراحان "ریه مصنوعی کامل" (TAL) را مونتاژ کردند. این یک مدار پیچیده و سفارشی است که مستقیماً به عروق خونی اصلی بیمار متصل می‌شود. با انحراف جریان خون از شریان ریوی به دهلیز چپ از طریق یک اکسیژناتور خارجی، سیستم به طور مؤثر یک حلقه گردش خون کامل را بازسازی کرد و فقدان اندام‌های طبیعی را جبران نمود. یک جزء کلیدی این دستگاه، یک تنظیم‌کننده جریان با دقت بالا است. این جزء به طور مصنوعی مقاومت ریه‌های سالم در برابر جریان خون را شبیه‌سازی می‌کند. بدون این تنظیم‌کننده، خون خیلی سریع گردش می‌کرد، تبادل گاز را مختل می‌کرد و قلب را تحت فشار قرار می‌داد. به لطف عملکرد آن، قلب بیمار توانست به طور عادی به تپیدن ادامه دهد، گویی خون را از طریق ریه‌های سالم پمپ می‌کرد، در حالی که خون در واقع در یک حلقه مصنوعی متشکل از غشاهای پلیمری گردش می‌کرد.

به مدت ۴۸ ساعت، بیمار در حالت "سکون تنفسی" زندگی کرد. این دوره حیاتی به بدن او اجازه داد تا با رهایی از کانون اصلی عفونت، با باکتری‌های باقی‌مانده مبارزه کرده و آنها را از بین ببرد. برداشتن ریه‌ها به سیستم ایمنی و درمان‌های پزشکی کمک کرد تا کار خود را مؤثرتر انجام دهند. دکتر بهارات تأکید کرد که "این رویکرد برای تثبیت بیمار و آماده‌سازی او برای دریافت ریه‌های جدیدش حیاتی بود" و اشاره کرد که این اقدام موقت، گامی انتقالی به سوی پیوند ریه بود.

این داستان قابل توجه، پیشرفت‌های سریع در جراحی قفسه سینه و مهندسی پزشکی را برجسته می‌کند. توانایی دور زدن عملکرد ریه‌ها به طور موقت برای یک دوره زمانی طولانی، ضمن حفظ یکپارچگی گردش خون، مسیرهای درمانی جدیدی را برای بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن و حاد ریوی باز می‌کند. این نشان‌دهنده جهشی قابل توجه فراتر از محدودیت‌های قبلی در مراقبت‌های پزشکی است و پرتوی از امید را برای افرادی که با شرایط تنفسی تهدیدکننده حیات روبرو هستند، ارائه می‌دهد.

اهمیت این نوآوری در ایجاد یک "پنجره فرصت" درمانی نهفته است. این امر به بیماران مبتلا به نارسایی حاد تنفسی، زمان ارزشمندی می‌دهد تا در صورت قابل درمان بودن علت زمینه‌ای، بهبود یابند یا برای پیوند موفقیت‌آمیز ریه آماده شوند. در مورد این بیمار خاص، ریه مصنوعی به عنوان یک پل حیاتی عمل کرد و به بدن اجازه داد تا با عفونت مبارزه کند و بیمار را برای پیوند تثبیت نمود.

چالش‌های فنی که تیم دکتر بهارات با آن‌ها روبرو بودند، عظیم بود؛ از طراحی مدار گردش خون پیچیده گرفته تا شبیه‌سازی دقیق مقاومت ریه‌های طبیعی. چنین رویه‌ای نیازمند همکاری نزدیک بین جراحان، مهندسان پزشکی و متخصصان بیماری‌های عفونی است. موفقیت این عمل جراحی نه تنها مهارت جراحی، بلکه نوآوری فناورانه و توانایی حل خلاقانه مشکلات در مواجهه با چالش‌های شدید پزشکی را برجسته می‌کند.

با نگاه به آینده، این فناوری پیشگامانه می‌تواند راه را برای سیستم‌های پشتیبانی تنفسی مصنوعی پیشرفته‌تر و حتی ریه‌های مصنوعی دائمی برای بیمارانی که واجد شرایط پیوند نیستند، هموار کند. با پیشرفت تحقیق در زمینه مواد زیستی و مهندسی زیستی، می‌توانیم انتظار راهکارهای نوآورانه‌تر بیشتری را داشته باشیم که زندگی افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی را دگرگون خواهد کرد.

خبرگزاری اخباری