سفر شی جین‌پینگ به پیونگ‌یانگ؛ تقویت روابط استراتژیک و اقتصادی، خلع سلاح هسته‌ای در اولویت نیست

عاجل — پیونگ‌یانگ: رئیس‌جمهور چین، شی جین‌پینگ، اوایل ماه جاری سفری دو روزه به پیونگ‌یانگ داشت که اولین سفر خارجی او در سال جاری و سومین سفرش به کره شمالی بود. این دیدار، که اولین آن از ژوئن ۲۰۱۹ محسوب می‌شود، در زمانی صورت گرفت که چشم‌انداز ژئوپلیتیکی جهانی دستخوش تغییرات عمیقی است. این نشست بر همگرایی فزاینده منافع چین و کره شمالی تأکید کرد و دوام شراکت استراتژیک آن‌ها را به نمایش گذاشت.

تغییر تمرکز: فراتر از خلع سلاح هسته‌ای

برخلاف نشست‌های پیشین، خلع سلاح هسته‌ای شبه‌جزیره کره، که زمانی جایگاه محوری در دیپلماسی منطقه‌ای داشت، دیگر در کانون توجه قرار نداشت. بیانیه‌های چین در سال‌های اخیر به طور محسوسی بر این موضوع کمتر تأکید کرده‌اند و این نشست نیز این روند را ادامه داد. در عوض، هر دو طرف بر مسائل استراتژیک و سیاسی گسترده‌تر تمرکز کردند. گزارش‌ها حاکی از آن است که پکن و پیونگ‌یانگ، به نظر می‌رسد، به "تفاهم مشترک رضایت‌بخشی" در مورد وضعیت سیاسی بین‌المللی دست یافته‌اند. این زبان، که به طور خودکار در گزارش‌های نشست‌ها گنجانده نمی‌شود، نشان‌دهنده درجه معناداری از توافق بر تحولات مهم جهانی و نگرانی‌های مشترک در مورد محیط امنیتی در حال تحول است. در روزهای پیش از این نشست، کره شمالی از مواضع چین در مورد مسائلی مانند تایوان و تنش‌های منطقه‌ای با ژاپن حمایت کرد، در حالی که پیونگ‌یانگ به طور علنی بر قابلیت‌های هسته‌ای رو به رشد خود تأکید نمود. واقعیت این است که خلع سلاح هسته‌ای در کوتاه‌مدت دیگر به عنوان یک هدف واقع‌بینانه در منطقه تلقی نمی‌شود.

همکاری اقتصادی و بازسازی روابط

علاوه بر مسائل امنیتی، محتوای اصلی این نشست را همکاری‌های عملی تشکیل می‌داد. بحث‌ها بر گسترش روابط اقتصادی و احیای مبادلاتی که در سال‌های اخیر مختل شده بودند، متمرکز بود. حوزه‌هایی مانند تجارت، کشاورزی، ساخت‌وساز، علم و فناوری، بهداشت، آموزش، توسعه زیرساخت‌ها، مدیریت مرزها و حمل‌ونقل برجسته شدند. خدمات ریلی فرامرزی از سر گرفته شده و خطوط هوایی چین پروازهای هفتگی منظم به کره شمالی را از نو آغاز کرده‌اند. اگرچه این اقدامات ممکن است ناچیز به نظر برسند، اما گام‌های مهمی در جهت بازسازی کانال‌های عادی ارتباط و تجارت هستند. از لحاظ تاریخی، تجارت دوجانبه بین دو کشور، که پیش از همه‌گیری کووید-۱۹ سالانه به چندین میلیارد دلار می‌رسید، بخش عمده تجارت خارجی کره شمالی را تشکیل می‌دهد و چین را مهم‌ترین شریک اقتصادی آن می‌سازد. تعامل اقتصادی به پکن این امکان را می‌دهد تا نفوذ بلندمدت خود را تقویت کند و اطمینان حاصل کند که کره شمالی حتی با توسعه روابط با سایر شرکا، به ویژه روسیه، همچنان به مدار اقتصادی چین نزدیک بماند.