سنگ مرموز پس از ۴۰ سال، بازی رومیزی باستانی رومی را آشکار کرد

هلند - خبرگزاری اخباری

سنگ مرموز پس از ۴۰ سال، بازی رومیزی باستانی رومی را آشکار کرد

پس از بیش از چهار دهه ابهام و گمانه‌زنی، یک تیم بین‌المللی از محققان با موفقیت معمای یک مصنوع مرموز را که در یک سکونتگاه باستانی رومی در هلند کشف شده بود، حل کرده‌اند. آنچه زمانی صرفاً سنگی تراشیده شده به نظر می‌رسید، اکنون به عنوان سطح بازی یک بازی رومیزی استراتژیک رومی شناسایی شده است و فصل جدیدی مهم به درک ما از زندگی روزمره و اوقات فراغت در امپراتوری روم می‌افزاید.

این داستان در سال ۱۹۸۴، در جریان حفاری‌های باستان‌شناسی در سکونتگاه باستانی رومی کوریووالوم (Coriovallum)، واقع در هلند نزدیک مرز فعلی آلمان، آغاز شد. کوریووالوم که در دوران حکومت امپراتور آگوستوس (۲۷ پیش از میلاد – ۱۴ پس از میلاد) تأسیس شد، در تقاطع دو جاده اصلی رومی موقعیت استراتژیک حیاتی داشت. این موقعیت ممتاز، قرن‌ها رونق اقتصادی پایدار را فراهم کرد، که معماری چشمگیر و گورهای پر زرق و برق این سکونتگاه گواه آن است.

در طول حفاری، باستان‌شناسان سنگی بیضی شکل به قطر تقریبی ۸.۳ در ۵.۷ اینچ کشف کردند که با شبکه‌ای پیچیده از خطوط متقاطع حکاکی شده بود. بررسی‌های اولیه مواد را به عنوان نوعی سنگ آهک سفید ژوراسیک شناسایی کرد که از معادن باستانی در نوروی (Norroy)، شمال شرقی فرانسه، استخراج شده بود. نویسندگان مطالعه خاطرنشان کردند که سنگ آهک نوروی به دلیل جذابیت زیبایی‌شناختی، سطح صاف و سهولت نسبی تراشکاری، ماده‌ای مطلوب برای عناصر معماری بزرگ در استان‌های شمالی روم بود و آن را به جایگزینی عملی برای مرمر تبدیل می‌کرد.

سال‌ها کارشناسان در مورد هدف واقعی سنگ بحث می‌کردند. اندازه آن را برای اجزای معماری نامناسب می‌کرد و شکل آن برای ساخت جاده مناسب نبود. در حالی که خطوط حکاکی شده به طور نظری می‌توانستند نمایانگر یک طرح معماری باشند، این نظریه به دلیل فقدان نمونه‌های مشابه از آن دوره تا حد زیادی رد شد. با این حال، گروهی سرسخت از محققان استدلال می‌کردند که سنگ، با وجود تفاوت با هر بازی رومی شناخته شده، به عنوان سطح بازی برای یک بازی رومیزی عمل می‌کرد.

پیشرفت با تحلیل‌های پیشرفته اخیر حاصل شد. تصویربرداری سه‌بعدی پیشرفته، تفاوت‌های ظریف اما حیاتی در عمق خطوط حکاکی شده را آشکار کرد. مشخص شد که برخی خطوط مورب و افقی عمیق‌تر از خطوط دیگر بودند، که نشانه‌ای قوی بود از اینکه مهره‌های کوچک بازی به طور منظم در طول این مسیرهای خاص جابجا می‌شدند و برخی مسیرها بیشتر از مسیرهای دیگر استفاده می‌شدند. والتر کریست، باستان‌شناس و متخصص بازی‌های باستانی از دانشگاه لیدن، گفت: "ما می‌توانیم آثار سایش را در امتداد خطوط روی سنگ ببینیم، دقیقاً جایی که شما یک مهره را سُر می‌دادید."

شناسایی آن به عنوان سطح بازی، به طور طبیعی به سؤال فوری بعدی منجر شد: قوانین چه بودند؟ این امر بدون راهنمای بازی به نظر یک چالش غیرقابل عبور می‌رسید. با این حال، تیم کریست، با همکاری برنامه‌نویسان یادگیری ماشین از دانشگاه ماستریخت در هلند، راه‌حلی نوآورانه ابداع کرد. آنها یک سیستم هوش مصنوعی توسعه دادند که بر اساس قوانین حدود ۱۰۰ بازی باستانی مستند شده از همان منطقه مبدأ سنگ، آموزش دیده بود. برنامه هوش مصنوعی حاصل، که با نام 'لودیی' (Ludii) (اشاره‌ای به کلمه لاتین 'ludi' به معنی بازی‌ها) نامگذاری شده بود، وظیفه محاسبه سبک‌های بازی بالقوه برای سرگرمی مرموز تازه شناسایی شده، که محققان آن را 'لودوس کوریوالی' (Ludus Coriovalli) نامیدند، به عهده گرفت.

دنیس سومرز، طراح هوش مصنوعی در دانشگاه ماستریخت، این فرآیند را توضیح داد: "[لودیی] ده‌ها مجموعه قوانین ممکن را تولید کرد. سپس بازی را با خودش انجام داد و چند نوع را که برای انسان‌ها لذت‌بخش است، شناسایی کرد." پس از آن، محققان این مجموعه‌های قوانین بالقوه را با الگوهای سایش مستند شده روی سنگ مقایسه کردند تا توالی حرکات احتمالی را تعیین کنند.

در نهایت، کریست، سومرز و همکارانشان نظریه پردازی می‌کنند که 'لودوس کوریوالی' یک بازی استراتژیک "به طرز فریبنده‌ای ساده اما هیجان‌انگیز" بوده است. آنها معتقدند که هدف آن، تعقیب و به دام انداختن مهره‌های حریف در کمترین تعداد حرکات ممکن بوده است. اگرچه نتایج این مطالعه معقول‌ترین توضیح را برای این اثر سنگی آهکی تا به امروز ارائه می‌دهد، اما محققان در اعلام پیروزی نهایی محتاط هستند. قوانین دقیق 'لودوس کوریوالی' ممکن است بدون ارجاعات اضافی از منابع اولیه هرگز به طور کامل شناخته نشود.

سومرز هشدار داد: "اگر شما الگوی خطی شبیه به آنچه روی سنگ است را به لودیی ارائه دهید، همیشه قوانین بازی را پیدا خواهد کرد. بنابراین، ما نمی‌توانیم مطمئن باشیم که رومی‌ها دقیقاً به این روش بازی کرده‌اند." با این حال، این کشف نشان‌دهنده پیشرفت قابل توجهی در درک ما از سرگرمی‌های رومی است و راه‌های جدیدی را برای تحقیق در مورد بافت اجتماعی و تفریحی دنیای باستان باز می‌کند.

خبرگزاری اخباری