سووریا: سوپای ئەمریکا دوای هێرشێکی کوشندە هەڵمەتی دژە داعش چڕ دەکاتەوە

سووریا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سووریا: سوپای ئەمریکا دوای هێرشێکی کوشندە هەڵمەتی دژە داعش چڕ دەکاتەوە

لە نیشاندانی هێز و بڕیاردان، سوپای ئەمریکا ڕایگەیاند کە زنجیرەیەک هێرشی ئاسمانی گرنگی لە سووریا ئەنجامداوە، کە زیاتر لە 30 پێگە و ژێرخانی ڕێکخراوی تیرۆریستی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) ی کردووەتە ئامانج. ئەم هێرشە، کە تازە ڕوویداوە، لەلایەن پێنتاگۆنەوە وەک وەڵامێکی ڕاستەوخۆ بۆ هێرشێک پێشکەش دەکرێت کە لە مانگی کانوونی یەکەمدا ڕوویدا و سێ سەربازی ئەمریکی تیایدا گیانیان لەدەستدا، و بەشێکە لە ستراتیژییەک کە ئامانجی "بەردەوامیدان بە فشار" لەسەر گروپە جیهادییەکانە کە لە ناوچەکەدا کاردەکەن.

ئامانجەکان، کە لە سەرانسەری ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی سووریا بڵاوبوونەتەوە و داعش هێشتا بوونێکی نهێنی هەیە، گوایە ناوەندەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵ، کۆگاکانی چەک، دامەزراوە لۆجستییەکان، و کەمپەکانی ڕاهێنانیان لەخۆگرتبوو. ئەم هێرشانە ئامانجیان کەمکردنەوەی توانای داعشە بۆ پلاندانان و جێبەجێکردنی ئۆپەراسیۆنە تیرۆریستییەکان، چ دژ بە هێزە هاوبەشە ناوخۆییەکان بێت و چ دژ بە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانان. بەرپرسانی بەرگری جەختیان لەوە کردەوە کە وردبینی هێرشەکان زۆر گرنگ بووە بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکانی قوربانیانی مەدەنی، هەرچەندە پشتڕاستکردنەوەی سەربەخۆ زۆرجار لە ناوچەیەکی پڕ ململانێی ئاڵۆزدا قورسە.

ڕووداوەکەی کانوونی یەکەم، هەرچەندە لە بەیاننامە سەرەتاییەکەدا وردەکاری نەخرابووە ڕوو، بەڵام مشتومڕەکانی لەسەر بوونی سەربازی ئەمریکا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و سروشتی بەردەوامی هەڕەشەی جیهادییەکان نوێ کردەوە. ئەمە لاوازیی هێزەکانی ئەمریکای خستەڕوو کە وەک بەشێک لە ئەرکی دژە داعش جێگیرکراون، ئەرکێک کە سەرەڕای شکستە هەرێمییەکەی خەلافەتی خۆڕاگەیەندراو لە ساڵی 2019، هێشتا کۆتایی نەهاتووە. داعش، هەرچەندە لە کۆنترۆڵی زەبەلاحی خاکەکەی بێبەش کرا، بەڵام گۆڕا بۆ یاخیبوونێکی نهێنی، کە توانای ئەنجامدانی هێرشی ناهاوسەنگ و گونجاندن لەگەڵ فشارە سەربازییەکانیدا هەیە.

بوونی ئەمریکا لە سووریا، کە بە نزیکەی 900 سەرباز مەزەندە دەکرێت، بە پلەی یەکەم لە باکووری ڕۆژهەڵاتی وڵاتەکە چڕ کراوەتەوە، لەوێ پشتگیری لە هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) دەکات کە زۆرینەیان کوردن. ئەم هێزانە ئەرکی ڕاوێژ و یارمەتیدانی هاوبەشە ناوخۆییەکان لە شەڕی دژ بە داعشدا دەگرنە ئەستۆ، بەڵام خۆشیان لە ناوەڕاستی تەختەی شەتڕەنجێکی جیۆپۆلیتیکی ئاڵۆزدا دەبیننەوە کە سووریا، ڕووسیا، ئێران و تورکیا لەخۆدەگرێت. هێرشە تازەکان پەیامێکی ڕوون ناردن نەک تەنها بۆ داعش، بەڵکو بۆ لایەنە هەرێمییەکانی دیکەش سەبارەت بە بڕیاری ئەمریکا بۆ پاراستنی هێزەکانی و بەدواداچوونی ئامانجە ستراتیژییەکانی.

شیکەرەوەی ئاسایشی ناوچەیی ئەم کردارانەیان وەک هەوڵێک بۆ دووپاتکردنەوەی باوەڕپێکراوی ڕێگریکردنی ئەمریکا لەدوای هێرشەکەی کانوونی یەکەم لێکدایەوە. ئەوان ئاماژە بەوە دەکەن کە توانای داعش بۆ لێدانی ئامانجەکانی ئەمریکا، تەنانەت بە شێوەیەکی هەلیش بێت، ئەوە نیشان دەدات کە گروپەکە هەڕەشەیەکی گرنگە. چڕکردنەوەی هێرشەکان دەتوانێت پەیامێکیش بێت کە بۆ میلیشیاکانی سەر بە ئێران نێردراوە، کە ئەوانیش بنکەکانی ئەمریکایان لە سووریا و عێراق کردووەتە ئامانج، هەرچەندە پێنتاگۆن بە ئاشکرا ئەم ئۆپەراسیۆنەی بە داعشەوە بەستووەتەوە.

ئیدارەی ئەمریکا ڕووبەڕووی ئاڵنگارییەکی ناسک دەبێتەوە: پاراستنی فشاری پێویست لەسەر داعش بۆ ڕێگریکردن لە سەرلەنوێ دەرکەوتنەوەی، لە کاتێکدا لە ژینگەیەکی هەرێمیی زیاتر ناسەقامگیردا مامەڵە دەکات. سووریا وەک ناوەندێکی ناسەقامگیری دەمێنێتەوە، لەگەڵ فرە لایەن، هێزە بیانییە تێوەگلاوەکان، و قەیرانێکی مرۆیی بەردەوام. لەم چوارچێوەیەدا، ستراتیژی ئەمریکا بۆ "بەردەوامیدان بە فشار" بریتییە لە چاودێری بەردەوام، ئۆپەراسیۆنی هەواڵگری بەهێز، و توانای وەڵامدانەوەی خێرا بۆ هەڕەشە سەرەتاکان.

داهاتووی هەڵمەتی دژە داعش لە سووریا پشت بە توانای هێزەکانی ئەمریکا و هاوبەشە ناوخۆییەکانی دەبەستێت بۆ هەڵوەشاندنەوەی تۆڕە ماوەکان، بڕینی سەرچاوەکانی دارایی و ڕێگریکردن لە وەرگرتن. بەڵام، تا هۆکارە بنەڕەتییەکانی توندڕەوی – هەژاری، حوکمڕانی لاواز، ململانێی تائیفی – چارەسەر نەکرێن، هەڕەشەی داعش و گروپە جیهادییەکانی دیکە بەردەوام دەبێت، کە پێویستی بە ڕێبازێکی درێژخایەن و فرە ڕەهەند دەبێت. ئەم هێرشانە تەنها یەک لایەنی شەڕێکن کە پێدەچێت هێشتا درێژ و ئاڵۆز بێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری