شانشینی یەکگرتوو لەسەر گەشەسەندنی هەڕەشەی ڕووسیا گرووپی هێرشی فڕۆکەهەڵگری خۆی لە باکووری ئەتڵانتیک بڵاودەکاتەوە

شانشینی یەکگرتوو - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

شانشینی یەکگرتوو لەسەر گەشەسەندنی هەڕەشەی ڕووسیا گرووپی هێرشی فڕۆکەهەڵگری خۆی لە باکووری ئەتڵانتیک بڵاودەکاتەوە

وەک هەنگاوێکی ستراتیژی گرنگ کە ئامانجی بەهێزکردنی ئاسایشی ئەوروپی-ئەتڵانتیک و ڕێگریکردنە لە زیادبوونی دەستدرێژی، شانشینی یەکگرتوو نیازی خۆی ڕاگەیاندووە کە ئەمساڵ گرووپی هێرشی فڕۆکەهەڵگرێک لە باکووری ئەتڵانتیک و باکووری باڵا بڵاوبکاتەوە. سەرۆک وەزیران کێر ستارمر ڕۆژی شەممە لە کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن ئەم ڕاگەیاندنەی کرد و جەختی لەوە کردەوە کە ئامانجە سەرەکییەکانی ئەم بڵاوکردنەوەیە "ڕێگریکردنە لە دەستدرێژی ڕووسیا" و "پاراستنی ژێرخانی ژێر دەریایی گرنگ"، کە وەک ڕەگێکی ئابووری و ئاسایشی گرنگ بۆ ناوچەکە کاردەکات.

ئەم هێزی دەریاییە گەورەیە لە دەوری فڕۆکەهەڵگری HMS Prince of Wales دەبێت و لە نزیکەوە لەگەڵ هێزەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کەنەدا و هاوپەیمانەکانی دیکەی ناتۆ کاردەکات. ئەم ڕێبازە هاوبەشە گرنگی بەرگری هاوبەش لە چارەسەرکردنی کێشە ئەمنییە هاوبەشەکاندا دەردەخات. وەزارەتی بەرگری بەریتانیا زیاتر ڕوونیکردەوە کە بڵاوکردنەوەکە کەشتییە جەنگییەکانی هێزی دەریایی شاهانە، فڕۆکە جەنگییە پێشکەوتووەکانی F-35 و هێلیکۆپتەرەکانی لەخۆدەگرێت، ئەمەش توانای شانشینی یەکگرتوو بۆ نیشاندانی هێزی ئاسمانی و دەریایی بەرچاو لە ناوچە ستراتیژییە گرنگەکاندا دەخاتەڕوو.

ئەم دەستپێشخەرییە لە کاتێکدایە کە چالاکییەکانی هێزی دەریایی ڕووسیا زیاتر بوون. وەزارەتی بەرگری ئاشکرای کرد کە لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا ژمارەی کەشتییە ڕووسییەکان کە هەڕەشە لە ئاوەکانی بەریتانیا دەکەن یان لێی نزیک دەبنەوە، بە ڕێژەی 30% بە شێوەیەکی نیگەرانیکەر زیادیکردووە. ئەم گەشەسەندنە گرنگی بەپەلەی زیادکردنی ئامادەیی سەربازی لە ناوچە هەستیارەکاندا، بەتایبەتی باکووری ئەتڵانتیک، کە وەک ڕێگایەکی ستراتیژی بۆ ژێردەریاییەکانی ڕووسیا لە ئۆقیانووسی باکوور و دەریای باڵتیک کاردەکات، دەردەخات. ئەم ژێردەریاییانە زۆرجار بە کەلێنی تەنگی GIUK (گرینلاند، ئایسلەند، شانشینی یەکگرتوو) تێدەپەڕن، کە خاڵێکی دەریایی تەسکە و لە ژێر چاودێری چڕی هاوپەیمانەکانی ناتۆدایە.

ناوچەکانی ئارکتیک و باکووری ئەتڵانتیک گرنگییەکی جیۆپۆلیتیکی زیاتر بەدەست دەهێنن، لەگەڵ ئەوەی ڕووسیا و چین هەردووکیان بە چالاکی هەوڵدەدەن کاریگەری خۆیان لەم ناوچانەی دەوڵەمەند بە سەرچاوە و ڕێڕەوە گواستنەوە دەریاییە ئەگەرییەکاندا فراوان بکەن. ئەم کێبڕکێیە گوشارێکی بەرچاو دەخاتە سەر نەتەوە ئەوروپییەکان و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ بەهێزکردنی تواناکانی بەرگرییان. لەم چوارچێوەیەدا، کارگێڕی ئەمریکا تازەگی گوشاری خستووەتە سەر دانیمارک و نەتەوە ئەوروپییەکانی دیکە، ئارەزووی خۆی بۆ کڕینی گرینلاند بۆ بەهێزکردنی پاراستنی ئەمریکا دەربڕیوە و کۆپنهاگن و هاوتا ئەوروپییەکانی بە هەوڵدانێکی ناتەواو لە بەرامبەر هەڕەشەکانی ڕووسیا و چین لە ئارکتیکدا، و بە درێژایی، لە باکووری ئەتڵانتیکدا تۆمەتبار کردووە.

بڵاوکردنەوەی گرووپی هێرشی فڕۆکەهەڵگری شانشینی یەکگرتوو تەنها نیشاندانی هێز نییە؛ پەیامێکی ڕوون دەنێرێت کە شانشینی یەکگرتوو و هاوپەیمانەکانی ئامادەن بەرگری لە بەرژەوەندییە گرنگەکانیان و ئاسایشی هاوبەشیان بکەن. هەروەها ئەمە پابەندبوونی لەندەن بە ڕۆڵی وەک یاریزانێکی سەرەکی لە ئاسایشی جیهانیدا، بەتایبەتی لە بەرەنگاربوونەوەی ئەو ئاستەنگانەی کە لەلایەن زلهێزەکانەوە دروست دەکرێن، دووپات دەکاتەوە. چاوەڕوان دەکرێت ئەم بڵاوکردنەوەیە تواناکانی ڕێگریکردنی ناتۆ لە ناوچەکەدا بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بکاتەوە و ئازادی گواستنەوە و سەلامەتی ژێرخانی ژێر دەریایی گرنگ، کە کێبڵی پەیوەندی و بۆرییە گرنگەکان لەخۆدەگرێت، مسۆگەر بکات.

لە کۆتاییدا، ئەم پەرەسەندنە سروشتی گۆڕاوی دیمەنی ئاسایشی جیهانی دەردەخات، کە پاراستنی بەرژەوەندییە نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکان پێویستی بە هاوکارییەکی نزیک و ئامادەیی بەردەوام هەیە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە ئاڵۆزەکان. باکووری ئەتڵانتیک ناوچەیەکی گرنگە کە پێویستی بە وریایی بەردەوام و وەبەرهێنانی بەرگری هەیە بۆ دڵنیابوون لە سەقامگیری و ئاسایشی ناوچەی ئەوروپی-ئەتڵانتیک.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری