فلوریدا: ترامپ هاوپەیمانییەکی سەربازی نوێ دژ بە کارتێلەکانی ماددە بڵاودەکاتەوە

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ترامپ "هاوپەیمانی ئەمریکا دژ بە کارتێلەکان" لە لووتکەی ئەمنییەتی فلوریدا دەستپێدەکات

لە هەنگاوێکی گرنگدا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە بەربڵاوەکانی بازرگانی ماددە و تاوانی ڕێکخراو، سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاند کە هاوپەیمانییەکی سەربازی نوێی نێودەوڵەتی بە ناوی "هاوپەیمانی ئەمریکا دژ بە کارتێلەکان" دامەزراوە. ئەم دەستپێشخەرییە لە لووتکەیەکی ئەمنیدا لە شاری دۆرال، فلوریدا، بەڕێوەچوو، کە تێیدا سەرکردە لە ئەمریکای لاتین و کاریب کۆبوونەتەوە، بە ئامانجی ڕاگەیەندراوی لەناوبردنی کارتێلە تاوانکارەکان و تۆڕە تیرۆریستییەکان لە ڕێگەی بەکارهێنانی "هێزی سەربازی کوشندە".

لە وتەیەکیدا لەو کۆبوونەوەیەدا کە بەشداری سەرۆک و بەرپرسانی حکومەتی زیاتر لە دوازدە وڵاتی تێدابوو، ترامپ بەراوردی کرد لەنێوان ئەم هاوپەیمانییە نوێیە و هەوڵە نێودەوڵەتییەکانی دژ بە ڕێکخراوی "دەوڵەتی ئیسلامی" ( داعش) لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ترامپ وتی: "وەک چۆن هاوپەیمانیمان بۆ لەناوبردنی داعش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست پێکهێنا، ئێستاش دەبێت هەمان شت بۆ لەناوبردنی کارتێلەکان لە وڵاتەکەماندا بکەین." ئەمەش جەخت لەسەر پەلە و گرنگی هەڕەشەی کارتێلەکانی ماددە بۆ سەر نیوەگۆی ڕۆژئاوا دەکاتەوە.

ئەم هاوپەیمانییە ئامانجی لەناوبردنی چالاکییە پێشکەوتووەکانی کارتێلەکانی ماددە، کە بەرپرسیاریەتی بەشێکی بەرچاویان لە ماددە بێ یاساکان کە دەچنە ناو ویلایەتە یەکگرتووەکان، هەیە. ئەم ڕاگەیاندنە وەک بەشێک لە ستراتیژیەتی فراوانتری ئیدارەی ترامپ دێت کە لەسەر پێشینەدانانی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە نیوەگۆی ڕۆژئاوا جەخت دەکاتەوە. سەرۆک ترامپ بەردەوام بانگەشەی ڕۆڵێکی بەهێزتری ئەمریکای لە کاروباری ئەمنییەتی ناوچەکەدا کردووە.

کریستی نۆیم، پارێزگاری کۆماری ویلایەتی داکوتای باشوور، وەک نێردەی تایبەتی ئەم دەستپێشخەرییە دەستنیشان کراوە. نۆیم، کە ماوەیەک پێش ئێستا لە پۆستی وەزیری ئاسایشی ناوخۆ لابرا، پابەندبوونی خۆی بۆ سەرکردایەتیکردنی هەڵمەتی دژ بە کارتێلەکانی ماددە دەربڕیوە، کە نیشانەی ویستی بەهێزی ئیدارەکەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم پرسە بە جددی.

لووتکەکە، کە ناوی "قەڵغانی ئەمریکا" بوو، بەشداریی دوازدە وڵاتی کرد کە لەگەڵ بەرنامەی ئیدارەی ترامپدا یەکدەگرنەوە. لە نێوان بەشدارە دیارەکاندا، خاڤێر میلای سەرۆکی ئەمریکای لاتینی ئەرجەنتین و نەجیب بووکلی سەرۆکی ئێلسالڤادۆر بوون. بەڵام، نەبوونی وڵاتە زۆرترین دانیشتوانی ناوچەکە، وەک بەڕازیل، مەکسیک، و کۆلۆمبیا، کە ئێستا حکومەتە چەپڕەوەکان سەرۆکایەتییان دەکەن، بەرچاو بوو. بە تایبەتی مەکسیک، وڵاتێکی گرنگی گواستنەوە و بەرهەمهێنانی ماددەیە کە بەرەو ئەمریکا دەڕوات.

سەرۆکی ئەمریکا لە قسەکانییدا لەبارەی هەڕەشەکانی ئەو کارتێلانە دوو دڵی نەبوو، تەنانەت قسەی لەسەر دۆخی مەکسیک کرد. ترامپ وتی: "کارتێلەکان مەکسیک بەڕێوە دەبەن، ئێمە ناتوانین قبوڵی بکەین." ئەم قسانەی لە وەڵامی وتەکانی پێشووی سەرۆکی مەکسیک، کلاودیا شاینباوم بوو کە وتبووی کە هێزی سەربازی ئەمریکا بۆ ناو خاکی مەکسیک لە شەڕی دژ بە تاوانی ماددەدا قبوڵ ناکرێت. شاینباوم جەخت دەکاتەوە کە مەکسیک دەبێت خۆی چارەسەری کێشە ئەمنییەکانی ناوخۆیی بکات.

لە دەرەوەی چەقبوونی سەرنج لەسەر کارتێلەکان، سەرۆک ترامپ سوودی لەم پلاتفۆرمە وەرگرت بۆ ڕەخنەگرتن لەو وڵاتانەی کە بە "دوژمن" ناودەبران لە ناوچەکەدا. جارێکی دیکە جەختی کردەوە لەسەر کۆتایی هاتنی نزیک حکومەتی کۆمۆنیستی لە کوبا، وتی: "من گرنگی بە کوبا دەدەم." هەروەها وتی کە کوبا "لە دوا ساتەکانی ژیانیدایە"، و ئاماژەی بە کێشە ئابوورییەکانی و سیستەمە سیاسییەکەی کرد. وتی: "پارەیان نییە، نەوتیان نییە. فەلسەفەیەکی خراپیان هەیە، سیستەمێکی خراپیان هەیە، و بۆ ماوەیەکی زۆر خراپ بووە."

دامەزراندنی "هاوپەیمانی ئەمریکا دژ بە کارتێلەکان" پرسیاری گرنگ لەسەر چوارچێوەی کارکردنی، کاریگەرییەکانی لەسەر سەروەری ناوچەکە، و کاریگەرییە درێژخایەنەکانی بەکارهێنانی هێزی سەربازی لە شەڕی دژ بە بازرگانی ماددەدا دروست دەکات. کاریگەری ئەم هاوپەیمانییە، بە تایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی جیاوازییەکانی بارودۆخی سیاسی و ئەولەویەتی ئەمنییەتی ناوخۆیی وڵاتانی بەشداربوو، هێشتا یەکلانەبووەتەوە. شرۆڤەکاران بە وردی چاودێری پێشڤەچوونی ئەم دەستپێشخەرییە و پۆتانسیلی گۆڕینی دینامیکی ئەمنییەتی لە سەرانسەری کیشوەرەکانی ئەمریکا دەکەن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری