مایکڵ مرۆنز: وێستەروێلە باوەڕی بە داهاتووی FDP دەبوو

ئەڵمانیا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

مایکڵ مرۆنز: وێستەروێلە باوەڕی بە داهاتووی FDP دەبوو

لەگەڵ نزیکبوونەوەی دەیەمین ساڵیادی کۆچی دوایی سیاسەتمەداری دیاری ئەڵمانیا، سەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی ئازاد (FDP) و وەزیری دەرەوەی پێشووی فیدراڵی، گیدۆ وێستەروێلە، هاوبەشی ژیانی، مایکڵ مرۆنز، بە دڵنیاییەوە دەڵێت کە وێستەروێلە هەرگیز باوەڕی بە داهاتووی لیبراڵەکان دەبوو، سەرەڕای ئەو ئاستەنگانەی ئێستا پارتەکە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە. ئەم لێدوانانە، کە مرۆنز بە ڕۆژنامەی «Rheinische Post»ی ڕاگەیاندووە، تیشک دەخەنە سەر میراتێکی سیاسی کە هێشتا لە یادەوەری ئەڵمانیدا زیندووە، لە کاتێکدا FDP قۆناغێکی گرینگی مێژووی خۆی تێدەپەڕێنێت.

مرۆنز لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بەوەی وێستەروێلە چی لەبارەی دۆخی ئێستای پارتەکەیەوە دەگوت، ڕوونی کردەوە: «ئەو هەمان قسەی دەکرد کە هەمیشە دەیگوت: دوو دامەزراوە هەن کە ئەزموونی زیندووبوونەوەیان هەیە. ئەوانە کەنیسەی مەسیحی و FDPن. لەم ڕوانگەیەوە، دەبێت هەمیشە باوەڕ بەوە بهێنین.» ئەم لێکچواندنە بەهێزە، کە زۆرجار وێستەروێلە لە ماوەی کاروانی سیاسی خۆیدا بەکاری دەهێنا، جەخت لەسەر باوەڕێکی قووڵ بە توانای FDP بۆ تێپەڕاندنی قەیرانەکان و زیندووبوونەوە دەکاتەوە، هەستێک کە مرۆنز پێی وایە ئەمڕۆش گونجاوە.

18ی ئادار دەیەمین ساڵیادی کۆچی دوایی وێستەروێلە دەبێت، کە لە ساڵی 2016 لە تەمەنی 54 ساڵیدا بەهۆی نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن (لۆکیمیا) کۆچی دوایی کرد. وێستەروێلە بۆ ماوەی دە ساڵ کەسایەتییەکی سەرەکی بوو لە گۆڕەپانی سیاسی ئەڵمانیا، وەک سەرۆکی FDP کاری کرد و بە تایبەتی وەک وەزیری دەرەوەی فیدراڵی لە حکومەتی ڕاوێژکار ئەنجێلا مێرکڵ (CDU) خزمەتی کرد. بە ژیری تیژ، شێوازی پەیوەندی قسەخۆش و ڕاستەوخۆ، و پابەندبوونی نەگۆڕی بە بنەما لیبراڵییەکان ناسرابوو. مرۆنز گلەیی لە کەشوهەوای سیاسی ئێستا دەکات، و پێشنیاری ئەوە دەکات کە کەمی سیاسەتمەدارانێک کە بابەتەکان بە ڕوونی لە ناوەڕاستەوە دەرببڕن، وایکردووە کە نەتوانن دەنگدەران قایل بکەن کە زیاتر بەرەو توندڕەویی سیاسی دەچن.

FDP لە ئێستادا لە خەباتێکی بەرچاو بۆ مانەوەدایە. ڕاپرسییە گشتییە نوێیەکان دەریدەخەن کە پشتیوانی پارتەکە تەنها لە نێوان 3 بۆ 4 لەسەدا دایە، کە لە خوار ئاستی 5 لەسەدایە کە بۆ چوونە ناو پەرلەمانی فیدراڵی (بوندێستاگ) لە هەڵبژاردنەکانی فیدراڵیدا پێویستە. ئەم دۆخە نالەبارە بەهۆی دەرچوونی ئەم دواییەیان لە پەرلەمانی ویلایەتی بادن-ڤویرتێمبێرگ، کە لانکەیەکی نەریتی لیبراڵەکانە، زیاتر جەختی لەسەر کرایەوە، ئەمەش وەک پاشەکشەیەکی بەرچاو تۆمار کرا. هەرچەندە پارتەکە لە هەڵبژاردنەکانی فیدراڵی ساڵی 2021دا توانی بچێتە ناو پەرلەمان، بەڵام کەمبوونەوەی پشتیوانی دواتر، ئاماژە بەو ئاستەنگە جددیانە دەکات کە ڕووبەڕوویان دەبێتەوە بۆ پاراستنی گرنگی خۆیان لە گۆڕەپانی سیاسی ئەڵمانیادا.

مرۆنز جەختی لەوە کردەوە کە وێستەروێلە هەرگیز بنەما سەرەکییەکانی FDPی نەکردووەتە پشتبەستوو بە ئەوانی تر. «قیبلەنەمای ئەو ئەوە بوو: ئەگەر ئەوانی تر لە ئێمە دوور بکەونەوە، ئێمە بەدوایاندا ناڕۆین؛ و ئەگەر ئەوانی تر نزیک ببنەوە لە ئێمە، ئێمە هەڵنایەین.» ئەم فەلسەفەیە باس لە باوەڕی وێستەروێلە دەکات بە ناسنامەی ناوازەی FDP و ڕۆڵی وەک دەنگێکی سەربەخۆ لە سیاسەتی ئەڵمانیادا، کە داوای ئازادی تاکەکەسی و لیبرالیزمی ئابووری دەکات بەبێ سازش. مرۆنز پێشنیار دەکات کە ئەم هەڵوێستە بنەماییە ڕەنگە ئەوە بێت کە لە وتاری سیاسی هاوچەرخدا کەمە.

جگە لە کاروانی سیاسیی خۆی، گیدۆ وێستەروێلە لە ساڵی 2013 دامەزراوەی وێستەروێلەشی دامەزراند، کە ڕێکخراوێکە بۆ پەرەپێدانی کارسازی لە ئەفریقا تەرخان کراوە. مایکڵ مرۆنز لە ئێستادا وەک بەڕێوەبەری گشتی ئەم دامەزراوەیە کار دەکات، و بەردەوامە لەسەر دیدگای وێستەروێلە بۆ پەرەپێدانی گەشەی ئابووری و دەرفەتەکان لە وڵاتانی تازەگەشەکردوو. بۆ یادکردنەوەی میراتە بەردەوامەکەی وێستەروێلە، ڕێوڕەسمێکی یادکردنەوە لە 18ی ئازاردا بەڕێوەدەچێت، کە سەرنج دەخاتە سەر بابەتی دیموکراسی. چاوەڕوان دەکرێت کە کەسایەتییە دیارەکان وەک وەزیری دەرەوەی فیدراڵی یۆهان وادێفول و سەرۆکی بوندێستاگ جولیا کلۆکنەر (هەردووکیان لە CDU) قسە بکەن، ئەمەش جەخت لەسەر گرنگی بەردەوامی بەشدارییەکانی وێستەروێلە لە ژیانی گشتی ئەڵمانیادا و پابەندبوونی بە بەها دیموکراسییەکان دەکاتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری