محبوبیت "رونق دات‌کام" در برابر "رونق هوش مصنوعی": رهبران فناوری نگران واکنش عمومی هستند

ایالات متحده - خبرگزاری اخباری

محبوبیت "رونق دات‌کام" در برابر "رونق هوش مصنوعی": رهبران فناوری نگران واکنش عمومی هستند

احساس ملموس نگرانی در میان بالاترین سطوح صنعت فناوری در حال گسترش است. رهبرانی که مدت‌هاست هوش مصنوعی (AI) را به عنوان پارادیم تغییر بعدی تبلیغ کرده‌اند، اکنون با واقعیتی شگفت‌انگیز روبرو هستند: عموم مردمی که بسیار کمتر از انقلاب‌های فناورانه گذشته به پتانسیل هوش مصنوعی علاقه‌مند هستند. این اشتیاق عمومی محدود به هوش مصنوعی، که توسط برخی به عنوان "برق جدید" یا حتی "بزرگتر از آتش" توصیف می‌شود، نگرانی‌هایی را برمی‌انگیزد که رونق فعلی هوش مصنوعی ممکن است شکننده‌تر از پیشینیان خود باشد و به طور بالقوه به سمت یک حباب ناپایدار حرکت کند.

مدیران سیلیکون ولی تصویری از آینده‌ای بسیار بهبود یافته را ترسیم کرده‌اند که تقریباً بلافاصله قابل دسترسی است، جایی که هوش مصنوعی وعده می‌دهد زندگی را به سمت بهتر شدن تغییر دهد. آنها از مقایسه‌های تاریخی استفاده کرده‌اند، و پیشنهاد داده‌اند که تأثیر هوش مصنوعی از برق و آتش فراتر خواهد رفت، و حتی به رفاه گسترده آینده برای همه اشاره کرده‌اند. با این حال، این روایت از پیشرفت اجتناب‌ناپذیر و سودمند جهانی با موانع قابل توجهی روبرو است. برخلاف پذیرش پرشور اینترنت در دوران رونق دات‌کام، استقبال عمومی از هوش مصنوعی به نظر می‌رسد با احتیاط، تردید و حتی ترس آشکار مشخص شده است.

پیشینه‌های تاریخی بستری پیچیده را فراهم می‌کنند. هنگامی که فناوری‌های جدید ظهور می‌کنند، خالقان آنها اغلب آنها را به عنوان پدیده‌هایی معرفی می‌کنند که جهان را تغییر می‌دهند. رادیو زمانی به دلیل پتانسیل خود برای آوردن "صلح ابدی به زمین" مورد ستایش قرار گرفت. تلویزیون به عنوان ابزاری برای پرورش همدلی جهانی و پایان دادن به جنگ‌ها طراحی شد، در حالی که تلویزیون کابلی روشنگری توده‌ها را وعده می‌داد. با این حال، واقعیت این فناوری‌ها اغلب از این پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه بزرگ کوتاه‌تر بود. این بار، با این حال، شکاف بین وعده فناوری و درک عمومی به نظر می‌رسد به ویژه برجسته است.

شواهد این نگرانی عمومی در حال افزایش است. یک نظرسنجی You.gov از سال گذشته نشان داد که بیش از یک سوم پاسخ‌دهندگان ابراز نگرانی کردند که هوش مصنوعی ممکن است منجر به پایان زندگی بشر شود. حتی در میان کسانی که دیدگاه خوش‌بینانه‌تری دارند، نظرسنجی دیگری نشان‌دهنده عدم تمایل شدید به پرداخت هزینه اضافی برای ادغام هوش مصنوعی در دستگاه‌هایشان است. علاوه بر این، یک نظرسنجی اخیر توسط دفتر ملی تحقیقات اقتصادی دریافت که 80 درصد شگفت‌انگیز از شرکت‌ها گزارش دادند که هوش مصنوعی تاکنون هیچ تأثیر قابل توجهی بر بهره‌وری یا سطح اشتغال آنها نداشته است. این داده‌ها تصویری از یک فناوری را ترسیم می‌کنند که علی‌رغم تبلیغات فراوان، هنوز فواید ملموس و گسترده‌ای را برای کسب‌وکارها یا مصرف‌کنندگان به ارمغان نیاورده است.

سام آلتمن، مدیرعامل برجسته OpenAI و چهره کلیدی در جنبش هوش مصنوعی، این چالش را پذیرفته است. او از مواجهه با مقاومت بیشتر در برابر "گسترش" و "جذب" هوش مصنوعی در بافت فرهنگی و اقتصادی نسبت به آنچه پیش‌بینی می‌کرد، صحبت کرده است. در یک کنفرانس اخیر هوش مصنوعی، آلتمن صراحتاً اعتراف کرد که سرعت ادغام هوش مصنوعی با توجه به پتانسیل آن "به طرز شگفت‌آوری کند" به نظر می‌رسد.

جنسن هوانگ، مدیرعامل غول تراشه‌سازی انویدیا (Nvidia)، نیز نگرانی‌های خود را ابراز کرده و به آنچه "نبرد روایت‌ها" نامیده می‌شود، اشاره کرده است. در حالی که تبلیغات صنعت فناوری پیرامون هوش مصنوعی همه‌جا حاضر است، هوانگ احساس می‌کند که منتقدان در شکل‌دهی به درک عمومی برتری می‌یابند. او تأثیر روایت‌های منفی را که اغلب توسط "افراد بسیار محترم" منتشر می‌شوند، "بسیار دردناک" توصیف کرد و از تصویرهای "آخرالزمانی" و "علمی-تخیلی" از هوش مصنوعی ابراز تأسف کرد. هوانگ استدلال می‌کند که این منتقدان در حال ترویج مقرراتی هستند که می‌تواند به صنعت آسیب برساند و شکاکان فعالانه سرمایه‌گذاری‌های لازم برای پیشرفت هوش مصنوعی را دلسرد می‌کنند.

علی‌رغم این نگرانی‌ها در مورد پذیرش و درک عمومی، پایه‌های مالی رونق هوش مصنوعی برای بازیگران کلیدی همچنان قوی است. انویدیا، تولیدکننده تراشه‌های ضروری هوش مصنوعی، اکنون با ارزش بازار 4.5 تریلیون دلاری، با ارزش‌ترین شرکت جهان است. شرکت‌های بزرگ فناوری مانند گوگل، مایکروسافت، آمازون و متا نیز شاهد افزایش شدید ارزش‌گذاری‌های خود بوده‌اند که عمدتاً ناشی از سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی است. بسیاری از استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی تقریباً یک شبه به ارزش‌گذاری‌های هنگفتی دست یافته‌اند، که OpenAI نمونه برجسته‌ای از آن است.

با این حال، مشاهدات هوانگ در مورد نرخ پذیرش توسط داده‌ها تأیید می‌شود. گالوپ گزارش داد که در سه ماهه چهارم سال 2025، درصد کارمندانی که محل کارشان فناوری هوش مصنوعی را ادغام کرده بود، در 38% باقی ماند و نسبت به سه ماهه قبل تغییری نداشت. این رکود نشان می‌دهد که هوش مصنوعی هنوز به طور جهانی به عنوان یک نیروی فناورانه اجتناب‌ناپذیر پذیرفته نشده است. بسیاری از شرکت‌ها گزارش می‌دهند که هوش مصنوعی هنوز بهبودهای قابل توجهی به همراه نداشته است، اما ترس‌ها در مورد پیامدهای آن گسترده است. شاخص نرم‌افزار آمریکای شمالی S&P در ژانویه، بزرگترین کاهش ماهانه خود را در 17 سال گذشته با 15% تجربه کرد، که عمدتاً ناشی از این نگرانی بود که هوش مصنوعی ممکن است مشاغل نرم‌افزاری را از بین ببرد.

ویلیام کوین، نویسنده مشترک کتاب "رونق و رکود: تاریخ جهانی حباب‌های مالی"، به خصومت غیرمعمول نسبت به هوش مصنوعی اشاره می‌کند. او گفت: "من واقعاً نمی‌توانم یک رونق با چنین خصومت فعالی نسبت به آن را به خاطر بیاورم." "مردم معمولاً فناوری‌های جدید را هیجان‌انگیز می‌دانند. این اتفاق در مورد برق، دوچرخه، اتومبیل افتاد. ترس وجود داشت اما امید هم بود. هوش مصنوعی به دلیل فقدان اشتیاق قابل توجه، شاید منحصر به فرد است." این احساس در افکار عمومی نیز منعکس شده است، جایی که مطالعات نشان می‌دهند که حتی در میان کسانی که با هوش مصنوعی تعامل داشته‌اند، شیوع نگرانی بیشتر از هیجان است.

یک نظرسنجی Pew در سال 2025 نشان داد که 61% از پاسخ‌دهندگان آرزو می‌کردند کنترل بیشتری بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی در زندگی شخصی خود داشته باشند. این تمایل به کنترل، ناآرامی اساسی در مورد مسیر فناوری را برجسته می‌کند. چشم‌انداز حقوقی نیز پیچیده‌تر می‌شود، زیرا نیویورک تایمز به دلیل ادعای نقض حق چاپ مربوط به سیستم‌های هوش مصنوعی، از OpenAI و مایکروسافت شکایت کرده است، ادعاهایی که این شرکت‌ها رد می‌کنند.

بی‌تفاوتی و خصومت گسترده نسبت به هوش مصنوعی ممکن است نتیجه اجتناب‌ناپذیر پیامدهای بالقوه آن باشد. حامیان اغلب آینده‌ای را توصیف می‌کنند که در آن هوش مصنوعی قابلیت‌های انسانی را تقویت می‌کند، اما منتقدان به سناریوی نگران‌کننده‌تری اشاره می‌کنند: سناریویی که در آن انسان‌هایی که هوش مصنوعی را پذیرفته‌اند، ناگزیر کسانی را که این کار را نمی‌کنند، جایگزین خواهند کرد. این نگرانی وجودی به نظر می‌رسد یک عامل وحدت‌بخش در آمریکای در غیر این صورت تقسیم شده باشد، به طوری که 80% اکثریت، حتی اگر باعث کند شدن توسعه شود، از مقررات هوش مصنوعی حمایت می‌کنند، طبق نظرسنجی گالوپ.

نگرانی فراتر از کارگران کم‌مهارت است. شاخص اعتماد سالانه Edelman نشان داد که در ماه ژانویه، دو سوم پاسخ‌دهندگان کم‌درآمد در ایالات متحده احساس کردند که "پشت سر گذاشته خواهند شد" و از هوش مصنوعی مولد سود واقعی نخواهند برد. شگفت‌انگیزتر از آن، نزدیک به نیمی از کارگران پردرآمد نیز احساسات مشابهی را ابراز کردند، که نشان‌دهنده نگرانی گسترده در مورد توزیع عادلانه منافع بالقوه هوش مصنوعی است.

از نظر تاریخی، رونق‌های اقتصادی تحول‌آفرین - مانند "جنون دریای جنوب"، رونق راه‌آهن بریتانیا، "دهه بیست پرهیاهو" و رونق توکیو در دهه 1980 - از الگوی قابل پیش‌بینی پیروی کردند: نوآوری فناوری، سود اولیه سرمایه‌گذاران، سفته‌بازی تشدید شده و در نهایت فروپاشی بازار. این چرخه‌ها اغلب با پشیمانی گسترده و سوگندهای احتیاط آینده به پایان می‌رسیدند، تنها برای اینکه با موج بعدی اتوپیاهای فناوری درک شده تکرار شوند.

وینسنت موسکو، مورخ فناوری، این باور چرخه‌ای به رستگاری فناوری را چنین بیان کرد: "نسل به نسل این باور را تجدید کرده‌اند که، هر آنچه در مورد فناوری‌های قبلی گفته شده باشد، آخرین آنها قول رادیکال و انقلابی را محقق خواهد کرد." محیط امروزی، که با تغییر سریع فناوری، تأمین مالی بسیار متحرک و سیستم مالی مقررات‌زدایی شده مشخص می‌شود، همانطور که ویلیام کوین، مدرس مالی، مشاهده می‌کند، برای حباب‌های سفته‌بازی مکرر مساعد به نظر می‌رسد.

با ادامه روند صعودی بازار سهام، که تا حدی با خوش‌بینی هوش مصنوعی تقویت می‌شود، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران به طور فزاینده‌ای به پایان احتمالی رونق هوش مصنوعی فکر می‌کنند. شبح فروپاشی‌های گذشته، مانند رکود بزرگ که پس از رونق "دهه بیست پرهیاهو" رخ داد، سنگینی می‌کند. در حالی که اجماع در مورد مسیر رونق هوش مصنوعی همچنان دشوار است، برخی از دانشگاهیان، مانند اندرو اودلیزکو، پیشنهاد می‌کنند که مفاهیم سنتی رونق‌ها و حباب‌ها ممکن است دیگر پویایی شیدایی‌های فناوری مدرن را به طور کامل در بر نگیرند. رشد طولانی مدت، هرچند پرنوسان، ارزهای دیجیتال به عنوان یک مطالعه موردی بالقوه، هرچند بحث‌برانگیز، عمل می‌کند، که در آن ایمان پایدار سرمایه‌گذاران، به جای ارزش ذاتی، به نظر می‌رسد نیروی محرکه اصلی باشد.

خبرگزاری اخباری