مطالعه: مردان نئاندرتال زنان انسان را ترجیح می‌دادند، دلیل «کویرهای نئاندرتال» در DNA ما

ایالات متحده - خبرگزاری اخباری

مطالعه: مردان نئاندرتال زنان انسان را ترجیح می‌دادند، دلیل «کویرهای نئاندرتال» در DNA ما

تاریخچه پیچیده آمیزش بین نئاندرتال‌ها و انسان‌های مدرن (هوموساپین‌ها) ممکن است کلید شگفت‌انگیزی برای درک ساختار ژنتیکی ما در خود داشته باشد. تحقیقات جدید منتشر شده در مجله *ساینس* نشان می‌دهد که ترجیح آشکار برای جفت‌گیری بین مردان نئاندرتال و زنان هوموساپین می‌تواند توضیح دهد که چرا برخی از بخش‌های ژنوم انسان، به ویژه در کروموزوم X، عمدتاً فاقد DNA نئاندرتال هستند. این مناطق توسط دانشمندان به دلیل کمیابی‌شان «کویرهای نئاندرتال» نامگذاری شده‌اند.

سال‌هاست که ژنتیک‌دانان این «کویرها» را مشاهده می‌کنند – مناطقی در کروموزوم‌های ما که علی‌رغم شواهد آمیزش گسترده، ماده ژنتیکی نئاندرتال به طور شگفت‌انگیزی غایب است. این پدیده از زمانی که توالی‌یابی ژنوم‌های باستانی فاش کرد که بیشتر جمعیت‌های غیرآفریقایی امروزه حدود 2% DNA نئاندرتال را حمل می‌کنند، ادامه داشته است. در حالی که این اختلاط در اکثر کروموزوم‌های ما مشهود است، تقریباً عدم وجود آن در بخش‌های خاصی از کروموزوم X یک راز مهم باقی مانده است.

فرضیه غالب برای مدت طولانی این بود که ژن‌های نئاندرتال یافت شده در این «کویرها» برای انسان‌های مدرن مضر بودند. این تصور وجود داشت که این ژن‌ها ممکن است باعث مشکلات سلامتی شوند یا موفقیت تولید مثلی را کاهش دهند، که منجر به حذف آنها از طریق انتخاب طبیعی می‌شود. با این حال، جدیدترین مطالعه، به رهبری الکساندر پلات، ژنتیک‌دان جمعیت از دانشگاه پنسیلوانیا، توضیحی ظریف‌تر مبتنی بر رفتار تکاملی ارائه می‌دهد: ترجیح جفت.

محققان به دقت ژنوم‌های 73 زن از سه جمعیت آفریقایی امروزی را که هیچ‌گونه نیای نئاندرتال ندارند، تجزیه و تحلیل کرده و آن‌ها را با ژنوم‌های نئاندرتال مقایسه کردند. هنگام بررسی کروموزوم‌های X نئاندرتال‌ها، یک یافته مهم آشکار شد: آنها نسبت به سایر کروموزوم‌های نئاندرتال، درصد بالاتری از اجداد انسان مدرن را در خود داشتند. این مشاهده مستقیماً فرضیه عدم سازگاری را به چالش می‌کشد، زیرا نشان‌دهنده تعامل هدفمندتر به جای حذف منفعلانه ژن‌های مشکل‌ساز است.

نویسندگان مطالعه پیشنهاد می‌کنند که الگوی مشاهده شده را می‌توان به بهترین وجه با یک سوگیری در انتخاب جفت توضیح داد. با توجه به اینکه ماده‌ها دو کروموزوم X (XX) و نرها یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y (XY) دارند، ترجیح برای جفت‌گیری بین زنان هوموساپین و مردان نئاندرتال به طور طبیعی منجر به ورود تعداد کمتری از کروموزوم‌های X نئاندرتال به مخزن ژنی انسان می‌شود. برعکس، اگر ترجیح برای مردان هوموساپین و زنان نئاندرتال بود، احتمالاً یک اثر ژنتیکی متفاوت وجود داشت.

این یافته جدید با تحقیقات قبلی همسو است، اما آنها را اصلاح می‌کند. مطالعات قبلی بر روی کروموزوم Y نئاندرتال نشان داد که آمیزش بین مردان هوموساپین و زنان نئاندرتال رخ داده است. با این حال، مطالعه فعلی یک ترجیح جهت‌دار قوی‌تر را نشان می‌دهد: به نظر می‌رسد مردان نئاندرتال و زنان هوموساپین از نظر تولید مثلی سازگارتر بودند یا یکدیگر را بیشتر از جفت‌گیری معکوس ترجیح می‌دادند. پلات در ایمیلی به لایو ساینس گفت: «ما در حال حاضر هیچ نشانه ژنتیکی برای تمایز بیشتر از این نداریم»، و محدودیت‌های داده‌های ژنتیکی فعلی را پذیرفت.

دلایل اساسی این ترجیح جفت خاص همچنان یک سوال باز است. آیا این ترجیح ناشی از تفاوت‌های فرهنگی، ترجیحات زیبایی‌شناختی، یا شاید عوامل اجتماعی بین این گروه‌ها بوده است؟ پلات و همکارانش پیشنهاد می‌کنند که درک عمیق‌تر جوامع نئاندرتال و انسان‌های اولیه، از جمله پویایی‌های اجتماعی و نقش‌های جنسیتی آنها، می‌تواند بینش بیشتری ارائه دهد. در این مطالعه آمده است: «سوالات مربوط به ساختار جوامع نئاندرتال و انسان مدرن نیز برای درک کامل‌تر انتخاب جفت در گذشته مهم هستند.» تحقیقات آینده با هدف بررسی این عوامل اجتماعی و تکاملی انجام خواهد شد.

در حالی که این مطالعه ترجیح جفت را به عنوان محتمل‌ترین توضیح برای «کویرهای نئاندرتال» در کروموزوم X برجسته می‌کند، محققان اذعان دارند که ترکیبی از عوامل، از جمله انتخاب طبیعی، مهاجرت‌های خاص جنسی و سایر سوگیری‌ها، ممکن است به الگوی پیچیده ورود ژن نئاندرتال کمک کرده باشد. این تحقیق درک ما را از رابطه پیچیده بین اجداد ما و نئاندرتال‌ها عمیق‌تر می‌کند و نشان می‌دهد که تاریخ تکاملی نه تنها با بقا، بلکه با پویایی‌های اجتماعی و ترجیحات نیز شکل گرفته است.

خبرگزاری اخباری